यूरोपीय औषधि एजेंसी सर्दी-जुकाम से जुड़ी खाँसी में बलगम निकालने के लिए शांता को वयस्कों और 12 वर्ष से अधिक उम्र के बच्चों के लिए मान्यता देती है।
हेनरिक रोज़ान्स्की खुराक बताते हैं: चूर्ण की हुई जड़ी-बूटी 1–2 g दिन में तीन बार, रस 2–3 चम्मच हर तीन घंटे में, 1:5 टिंचर 5–7 ml दिन में तीन बार, और गाढ़ा 1:1 अर्क 1.5 ml दिन में तीन बार।
काढ़ा बनाने के लिए 1.5 g जड़ी-बूटी में 200 ml उबलता पानी डालें, ढककर 20 मिनट तक रखें और दिन में तीन बार 200 ml पिएँ। रोज़ान्स्की आयोग E की यह सलाह भी देते हैं: तैयार दवाओं में प्रतिदिन 4.5 g सूखी जड़ी-बूटी।
EMA बताती है कि इसका उपयोग परंपरा पर आधारित है और मूल्यांकन किए जाने तक कोई दुष्प्रभाव दर्ज नहीं हुआ था। अगर खाँसी एक सप्ताह से अधिक समय तक रहे, तो किसी योग्य स्वास्थ्यकर्मी से सलाह लेने की सिफारिश की जाती है।
चूर्ण की हुई जड़ी-बूटी 1–2 g की खुराक में दिन में तीन बार ली जा सकती है।
„शांता की चूर्ण की हुई जड़ी-बूटी – Pulvis Herbae Marrubii: 1–2 g दिन में 3 बार। शांता की जड़ी-बूटी का रस – Succus Marrubii: 2–3 चम्मच हर 3 घंटे में। शांता का 1:5 टिंचर – Tinctura Marrubii 1:5: 5–7 ml दिन में 3 बार। शांता की जड़ी-बूटी का गाढ़ा अर्क – Extractum fluidum Marrubii 1:1: 1.5 ml दिन में 3 बार।”Sproszkowane ziele – Pulvis Herbae Marrubii 3 razy dziennie 1-2 g. Sok z ziela szanty – Succus Marrubii: 2-3 łyżki co 3 godziny. Nalewka szantowa 1:5 – Tinctura Marrubii 1:5 – 5-7 ml 3 razy dziennie. Wyciąg z ziela szanty gęsty – Extractum fluidum Marrubii 1:1 – 1,5 ml 3 razy dziennie.
जड़ी-बूटी का रस हर तीन घंटे में 2–3 चम्मच लिया जा सकता है।
„शांता की जड़ी-बूटी का रस – Succus Marrubii: 2–3 चम्मच हर 3 घंटे में। शांता का 1:5 टिंचर – Tinctura Marrubii 1:5: 5–7 ml दिन में 3 बार। शांता की जड़ी-बूटी का गाढ़ा अर्क – Extractum fluidum Marrubii 1:1: 1.5 ml दिन में 3 बार। शांता का काढ़ा – Infusum Marrubii: 1.5 g जड़ी-बूटी में 200 ml उबलता पानी डालें; ढककर 20 मिनट रखें, फिर छान लें।”Sok z ziela szanty – Succus Marrubii: 2-3 łyżki co 3 godziny. Nalewka szantowa 1:5 – Tinctura Marrubii 1:5 – 5-7 ml 3 razy dziennie. Wyciąg z ziela szanty gęsty – Extractum fluidum Marrubii 1:1 – 1,5 ml 3 razy dziennie. Napar szantowy – Infusum Marrubii: 1,5 g ziela na 200 ml wrzącej wody; odstawić pod przykryciem na 20 minut, przecedzić.
1:5 टिंचर 5–7 ml की खुराक में दिन में तीन बार लिया जा सकता है।
„शांता का 1:5 टिंचर – Tinctura Marrubii 1:5: 5–7 ml दिन में 3 बार। शांता की जड़ी-बूटी का गाढ़ा अर्क – Extractum fluidum Marrubii 1:1: 1.5 ml दिन में 3 बार। शांता का काढ़ा – Infusum Marrubii: 1.5 g जड़ी-बूटी में 200 ml उबलता पानी डालें; ढककर 20 मिनट रखें, फिर छान लें।”Nalewka szantowa 1:5 – Tinctura Marrubii 1:5 – 5-7 ml 3 razy dziennie. Wyciąg z ziela szanty gęsty – Extractum fluidum Marrubii 1:1 – 1,5 ml 3 razy dziennie. Napar szantowy – Infusum Marrubii: 1,5 g ziela na 200 ml wrzącej wody; odstawić pod przykryciem na 20 minut, przecedzić.
गाढ़ा 1:1 अर्क 1.5 ml की खुराक में दिन में तीन बार लिया जा सकता है।
„शांता की जड़ी-बूटी का गाढ़ा अर्क – Extractum fluidum Marrubii 1:1: 1.5 ml दिन में 3 बार। शांता का काढ़ा – Infusum Marrubii: 1.5 g जड़ी-बूटी में 200 ml उबलता पानी डालें; ढककर 20 मिनट रखें, फिर छान लें। इस तरह बनी चाय 200 ml की मात्रा में दिन में 3 बार पिएँ।”Wyciąg z ziela szanty gęsty – Extractum fluidum Marrubii 1:1 – 1,5 ml 3 razy dziennie. Napar szantowy – Infusum Marrubii: 1,5 g ziela na 200 ml wrzącej wody; odstawić pod przykryciem na 20 minut, przecedzić. Pić 3 razy dziennie tak sporządzoną herbatkę po 200 ml.
काढ़ा बनाने के लिए 1.5 g जड़ी-बूटी में 200 ml उबलता पानी डालें, ढककर 20 मिनट रखें और फिर दिन में तीन बार 200 ml पिएँ।
„शांता का काढ़ा – Infusum Marrubii: 1.5 g जड़ी-बूटी में 200 ml उबलता पानी डालें; ढककर 20 मिनट रखें, फिर छान लें। इस तरह बनी चाय 200 ml की मात्रा में दिन में 3 बार पिएँ।
आयोग E तैयार दवाओं में प्रतिदिन 4.5 g सूखी जड़ी-बूटी लेने की सलाह देता है।
Marrubium vulgare L.”Napar szantowy – Infusum Marrubii: 1,5 g ziela na 200 ml wrzącej wody; odstawić pod przykryciem na 20 minut, przecedzić. Pić 3 razy dziennie tak sporządzoną herbatkę po 200 ml.
Komisja E zaleca dawkę 4,5 g ziela suchego w przetworach/dzień.
Marrubium vulgare L.
आयोग E तैयार दवाओं में प्रतिदिन 4.5 g सूखी जड़ी-बूटी लेने की सलाह देता है।
„शांता का काढ़ा – Infusum Marrubii: 1.5 g जड़ी-बूटी में 200 ml उबलता पानी डालें; ढककर 20 मिनट रखें, फिर छान लें। इस तरह बनी चाय 200 ml की मात्रा में दिन में 3 बार पिएँ।
आयोग E तैयार दवाओं में प्रतिदिन 4.5 g सूखी जड़ी-बूटी लेने की सलाह देता है।
Marrubium vulgare L. चित्र का स्रोत: wildstauden.ch”Napar szantowy – Infusum Marrubii: 1,5 g ziela na 200 ml wrzącej wody; odstawić pod przykryciem na 20 minut, przecedzić. Pić 3 razy dziennie tak sporządzoną herbatkę po 200 ml.
Komisja E zaleca dawkę 4,5 g ziela suchego w przetworach/dzień.
Marrubium vulgare L. źródło obrazka: wildstauden.ch
कड़वे तत्व, आवश्यक तेल और सैपोनिन बलगम निकालने में मदद करते हैं। सूखी खाँसी के लिए भी शांता का उल्लेख किया गया है।
„कड़वे तत्व (डाइटरपीन), आवश्यक तेल और सैपोनिन बलगम निकालने में मदद करते हैं। डाइटरपीन पाचक रसों के स्राव को बढ़ाते हैं। शांता के अर्क ऐंठन कम करते हैं। ये रक्त वाहिकाओं को फैलाकर रक्त-संचार बेहतर करते हैं।
उपयोग: श्वासनली और गले की सूजन, सूखी खाँसी।”Gorycze (diterpeny), olejek eteryczny i saponiny działają wykrztuśnie. Diterpeny pobudzają wydzielanie soków trawiennych. Wyciągi z szanty działają rozkurczowo. Rozszerzają naczynia krwionośne, poprawiając krążenie.
Zastosowanie. Stany zapalne oskrzeli i gardła, kaszel suchy.
अगर खाँसी एक सप्ताह से अधिक समय तक बनी रहे, तो किसी योग्य स्वास्थ्यकर्मी से सलाह लें।
„अगर खाँसी के लक्षण एक सप्ताह से अधिक समय तक बने रहें, तो रोगियों को किसी योग्य स्वास्थ्यकर्मी से सलाह लेनी चाहिए। अगर अपच और भूख न लगने के लक्षण दो सप्ताह से अधिक समय तक बने रहें, तो रोगियों को स्वास्थ्यकर्मी से सलाह लेने की सिफारिश की जाती है।”Jeśli objawy kaszlu utrzymują się powyżej jednego tygodnia, pacjenci powinni skonsultować się z wykwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia. Jeśli objawy niestrawności i utraty apetytu utrzymują się powyżej dwóch tygodni, pacjentom zaleca się konsultację z pracownikiem służby zdrowia.
खाँसी में शांता के उपयोग का आधार इसका पारंपरिक इस्तेमाल है, न कि नैदानिक अध्ययनों से मिले पर्याप्त प्रमाण।
„इसका अर्थ है कि नैदानिक अध्ययनों से पर्याप्त प्रमाण न होने के बावजूद, इन हर्बल दवाओं का असर संभव है और इस बात के प्रमाण हैं कि कम-से-कम 30 वर्षों से (जिनमें यूरोपीय संघ में कम-से-कम 15 वर्ष शामिल हैं) इनका इस तरह सुरक्षित उपयोग किया जाता रहा है।”Oznacza to, że pomimo braku wystarczających dowodów z badań klinicznych, skuteczność tych leków roślinnych jest prawdopodobna i istnieją dowody na to, że są one bezpiecznie stosowane w ten sposób od co najmniej 30 lat (w tym od co najmniej 15 lat w UE).
HMPC के मूल्यांकन तक शांता की जड़ी-बूटी वाली दवाओं से जुड़े कोई दुष्प्रभाव दर्ज नहीं किए गए थे।
„HMPC के मूल्यांकन किए जाने तक इन दवाओं के उपयोग से जुड़े कोई दुष्प्रभाव दर्ज नहीं किए गए थे। शांता की जड़ी-बूटी वाली दवाओं के जोखिमों और उनके सुरक्षित उपयोग के लिए सावधानियों के बारे में अधिक जानकारी एजेंसी की वेबसाइट ema.europa.eu/Find medicine/Herbal medicines for human use पर “All documents” (“सभी दस्तावेज़”) टैब में दिए गए मोनोग्राफ में है।”Do chwili przeprowadzenia przez HMPC oceny nie zgłoszono żadnych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tych leków. Więcej informacji na temat zagrożeń związanych z lekami zawierającymi ziele szanty, w tym środki ostrożności dotyczące ich bezpiecznego stosowania, znajdują się w monografii, w zakładce „All documents” („Wszystkie dokumenty”) na stronie internetowej Agencji: ema.europa.eu/Find medicine/Herbal medicines for human use.
EMA का सारांश उपयोग के बारे में व्यावहारिक सलाह देने के लिए नहीं है। इसके लिए दवा का पर्चा देखें या डॉक्टर अथवा फार्मासिस्ट से संपर्क करें।
„इस सारांश का उद्देश्य शांता की जड़ी-बूटी वाली दवाओं के उपयोग के बारे में व्यावहारिक सलाह देना नहीं है। ऐसी दवाओं के उपयोग की व्यावहारिक जानकारी के लिए, दवा के साथ दिया गया रोगी सूचना-पत्र पढ़ें या डॉक्टर अथवा फार्मासिस्ट से संपर्क करें।”Celem niniejszego streszczenia nie jest zapewnienie praktycznej porady dotyczącej stosowania leków zawierających ziele szanty. W celu uzyskania praktycznych informacji na temat stosowania leków zawierających ziele szanty należy zapoznać się z ulotką dla pacjenta dołączoną do leku bądź skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą.