Alzheimer — „cukrzyca mózgu”, której można zapobiec talerzem?

Cel badania: Demencja dotyka 5-8% osób w wieku powyżej 65 lat (~50 milionów na całym świecie). Zwiększone ryzyko wiąże się z kilkoma czynnikami, w tym z dietą. Dieta śródziemnomorska (MedDiet) wykazuje potencjalne działanie ochronne przed kilkoma chorobami przewlekłymi. Celem tego przeglądu systematycznego z metaanalizą była ocena związku między przestrzeganiem diety śródziemnomorskiej a ryzykiem demencji u osób starszych.

Wyniki: Spośród 682 rekordów 21 uwzględniono w analizie. Łączny OR wynosił 0.89 (95% CI = 0.84-0.94) na podstawie danych 65,955 uczestników (I2 = 69.94). Gdy uwzględniono wyłącznie badania kohortowe, HR wynosił 0.84 (95% CI = 0.76-0.94) na podstawie danych 55,205 uczestników (I2 = 89.70). Gdy uwzględniono wyłącznie chorobę Alzheimera, OR wynosił 0.73 (95% CI = 0.62-0.85) na podstawie danych 38,292 uczestników (I2 = 63.85). Przestrzeganie diety śródziemnomorskiej może być skutecznym niefarmakologicznym sposobem zmniejszenia obciążenia demencją, także wśród osób starszych.

Cel badania: Ponieważ obecnie nie ma lekarstwa na demencję, pilnie potrzebne są strategie profilaktyczne. Niniejszy przegląd przedstawia podsumowanie dostępnych dowodów dotyczących związków między dietą śródziemnomorską, dietą Dietary Approaches to Stop Hypertension (DASH) i dietą Mediterranean-DASH Intervention for Neurodegenerative Delay (MIND), a także ich składnikami, a pogorszeniem funkcji poznawczych, demencją i chorobą Alzheimera (AD).

Wyniki: Jednak większe przestrzeganie diety śródziemnomorskiej wiązało się z niższym ryzykiem choroby Alzheimera w 1 badaniu kliniczno-kontrolnym i 6 z 8 badań podłużnych. Ponadto większe przestrzeganie diet DASH lub MIND wiązało się z niższym ryzykiem choroby Alzheimera w 1 badaniu podłużnym. W odniesieniu do składników tych wzorców żywieniowych oliwa z oliwek może wiązać się z mniejszym pogorszeniem funkcji poznawczych. Podsumowując, obecne dowody naukowe wskazują, że większe przestrzeganie diet śródziemnomorskiej, DASH lub MIND wiąże się z mniejszym pogorszeniem funkcji poznawczych i niższym ryzykiem choroby Alzheimera, przy czym najsilniejsze związki obserwuje się w przypadku diety MIND.

Cel badania: Choroba Alzheimera (AD) i choroba Parkinsona (PD) to dwie najczęściej występujące choroby neurodegeneracyjne; w przypadku obu nie ma metod zapobiegania ani lekarstwa. Dieta śródziemnomorska (MeDi) może działać neuroprotekcyjnie poprzez modulowanie mikrobioty jelitowej.

Wyniki: Badania podzielono na pięć grup: MeDi a ryzyko AD (n = 4), MeDi a ryzyko PD (n = 2), MeDi a skład mikrobioty lub metabolomika (n = 21), AD a skład mikrobioty lub metabolomika (n = 7) oraz PD a skład mikrobioty lub metabolomika (n = 30). Przestrzeganie diety śródziemnomorskiej (MeDi) wiązało się z niższym ryzykiem rozwoju choroby Alzheimera (AD) i choroby Parkinsona (PD). Osiem rodzajów i dwa gatunki bakterii wykazywały odwrotną zależność z MeDi i AD, a jedna rodzina, osiem rodzajów i trzy gatunki bakterii wykazywały odwrotną zależność z MeDi i PD. Potrzeba więcej badań, aby ustalić, czy MeDi, mikrobiota jelitowa i neurodegeneracja są ze sobą związane przyczynowo.

Cel badania: W poprzednim badaniu większa zgodność z dietą MIND, będącą połączeniem diety śródziemnomorskiej i diety Dietary Approaches to Stop Hypertension, wiązała się z wolniejszym pogarszaniem funkcji poznawczych. W niniejszym badaniu powiązaliśmy te trzy wzorce żywieniowe z występowaniem choroby Alzheimera (AD).

Wyniki: W skorygowanych modelach proporcjonalnego hazardu drugi tercyl (hazard względny lub HR = 0.65, 95% przedział ufności lub CI 0.44, 0.98) oraz najwyższy tercyl (HR = 0.47, 95% CI 0.26, 0.76) wyników diety MIND wiązały się z niższą częstością występowania AD w porównaniu z tercylem 1, natomiast tylko trzeci tercyl diet DASH (HR = 0.61, 95% CI 0.38, 0.97) i śródziemnomorskiej (HR = 0.46, 95% CI 0.26, 0.79) wiązał się z niższą częstością występowania AD.

Cel badania: Wprowadzenie: w ostatnich dziesięcioleciach zaobserwowano znaczny wzrost zachorowalności na chorobę Alzheimera (AD). Obecnie nie ma dostępnych skutecznych metod leczenia farmakologicznego, co sprawia, że działania profilaktyczne są szczególnie ważne.

Wyniki: Metody: przeprowadzono przegląd czynników żywieniowych i dietetycznych związanych z zapobieganiem AD. Wyniki: kilka składników diety wiązano pozytywnie z zapobieganiem AD, w tym spożycie węglowodanów złożonych, błonnika, kwasów omega-3, białek roślinnych, witamin (folianów, choliny, witamin D, C, B6 i B9), cynku, niektórych związków bioaktywnych, takich jak flawonole, oraz probiotyków. Przestrzeganie diet śródziemnomorskiej, Dietary Approaches to Stop Hypertension (DASH) oraz Mediterranean-DASH Intervention for Neurodegenerative Delay (MIND) wiązało się z niższym ryzykiem rozwoju choroby. Wniosek: odżywianie może odgrywać rolę ochronną w przypadku AD, choć potrzebne są dalsze badania w tym zakresie.

Cel badania: Choroba Alzheimera (AD) jest coraz większym problemem starzejącej się populacji na całym świecie. Ponieważ obecnie nie ma lekarstwa ani wiarygodnych metod leczenia AD, zapobieganie tej chorobie stanowi ważny i rozwijający się obszar badań.

Wyniki: Ogólnie rzecz biorąc, stwierdzono, że wzorce żywieniowe oparte na produktach roślinnych są stosunkowo konsekwentnie i pozytywnie powiązane z zapobieganiem ADRD oraz zmniejszaniem jej prawdopodobieństwa. Oddziaływanie to wynika nie tylko z bezpośredniego wpływu określonych składników tych wzorców na mózg, lecz także z pośredniego ograniczania szkodliwego wpływu czynników ryzyka ADRD, takich jak cukrzyca, otyłość i choroby układu krążenia. Co ważne, na spożycie pokarmów wpływają również inne czynniki psychospołeczne, takie jak więzi społeczne, które mogą bezpośrednio oddziaływać na dietę i styl życia, a tym samym wpływać również na ryzyko ADRD. W związku z tym przyszłe badania prospektywne nad ADRD powinny przyjąć całościowe podejście, uwzględniające czynniki psychospołeczne.

Cel badania: Dieta jest ważnym niefarmakologicznym czynnikiem modyfikującym ryzyko choroby Alzheimera (AD). Wykorzystane tutaj podejścia do oceny roli diety w ryzyku AD obejmują wielokrajowe badania ekologiczne, prospektywne i przekrojowe badania obserwacyjne oraz badania laboratoryjne.

Wyniki: Czynniki związane z dietą, które wiążą się ze znacznym ryzykiem AD, obejmują stan zapalny, insulinooporność, stres oksydacyjny, podwyższony poziom homocysteiny, dietetyczne zaawansowane produkty glikacji oraz N-tlenek trimetyloaminy. Omówiono mechanizmy molekularne, za pomocą których bioaktywne składniki diety i określone produkty spożywcze wpływają na ryzyko AD. Biorąc pod uwagę utrwalone systemy zaopatrzenia w żywność w większości krajów, odwrócenie tendencji wzrostowej zachorowań na AD będzie trudne. Jednak osobom chętnym i zdolnym do tego może pomóc dieta uboga w produkty pochodzenia zwierzęcego, obfitująca w produkty przeciwzapalne o niskim ładunku glikemicznym.

Cel badania: Chorobę Alzheimera charakteryzują pogorszenie funkcji poznawczych, odkładanie amyloidu-β, patologia związana z tau, neurozapalenie i stres oksydacyjny. Ekstrakt z macicy perłowej pozyskiwany z muszli perłopławów stosuje się w produktach związanych z suplementami diety, ale dowody pochodzące z modeli zwierzęcych należy interpretować ostrożnie, a jego wpływ na patologię podobną do obserwowanej w chorobie Alzheimera pozostaje nie w pełni określony.

Wyniki: Poziom A2M wzrósł 1.51-krotnie (p skorygowane pod kątem FDR = 0.00091), a zwiększoną ilość A2M potwierdzono na poziomie białka. Immunoreaktywność Iba1 i GFAP była zmniejszona, a parametry związane ze stresem oksydacyjnym uległy zmianie w grupie otrzymującej suplementację macicą perłową. Długotrwała suplementacja macicą perłową wiązała się z poprawą wyników behawioralnych i osłabieniem kilku cech patologicznych podobnych do obserwowanych w chorobie Alzheimera u samców myszy APP knock-in. Wyniki te stanowią wstępny sygnał przedkliniczny i nie dowodzą mechanizmu przyczynowego, zależności dawka–odpowiedź, pełnego profilu bezpieczeństwa ani skuteczności jako suplementu diety u ludzi.