ChorobyZapalenie ścięgien — dlaczego skalpel powinien poczekać?
- Jan Jaśkowski — Zapalenia ścięgien - dlaczego warto wstrzymać się z operacją. - OstMedic - osteopata Gdańsk, fitoterapia i fizjoterapia
- [Midportion Achilles tendinopathy]. · Unfallchirurg 2017
- Patellar Tendinopathy: Diagnosis and Treatment. · J Am Acad Orthop Surg 2016
- Management of Achilles and patellar tendinopathy: what we know, what we can do. · J Foot Ankle Res 2020
- Rotator cuff calcific tendinopathy: from diagnosis to treatment. · Acta Biomed 2018
- Iliopsoas: Pathology, Diagnosis, and Treatment. · Clin Sports Med 2016
- [Achillodynia]. · Orthopade 2005
- Avoiding Unnecessary Surgery in Acute Longus Colli Calcific Tendinitis: A Clinical Image of a Retropharyngeal Abscess Mimicker. · HCA Healthc J Med 2026
- An Unusual Case of a Mass-Like Hydroxyapatite Deposition Disease Causing Forearm Flexor Tendon Calcific Tendinitis. · Case Rep Radiol 2026
- Comparable Midterm Outcomes for Ultrasound-Guided Needling Versus High-Energy Shockwave Therapy for Rotator Cuff Calcific Tendinitis: A Randomized Controlled Trial. · Arthroscopy 2026
Jan Jaśkowski zaleca odłożyć decyzję o operacji, bo stopniowa rehabilitacja może być równie skuteczna.
- Jan Jaśkowski wskazuje, że analizowane badania wykazały podobną skuteczność prawdziwej operacji, rehabilitacji i operacji pozorowanej.
- Zalecana rehabilitacja trwa co najmniej 12 miesięcy i stopniowo zwiększa obciążenie ścięgna.
- Operacja niesie ryzyko powikłań, a jej koszt jest znacznie większy niż koszt rehabilitacji.
- Jan Jaśkowski podkreśla też, że trzeba znaleźć przyczynę przeciążania ścięgna, by ograniczyć ryzyko nawrotu.
Co piszą autorzy
Rehabilitacja polegająca na stopniowym obciążaniu ścięgna może być równie skuteczna jak operacja.
Badania wykazały, że operacja pozorowana była równie skuteczna jak prawdziwa operacja.
Przed decyzją o zabiegu zalecana jest co najmniej dwunastomiesięczna rehabilitacja ze stopniowym obciążaniem ścięgna.
Każdy zabieg chirurgiczny wiąże się z ryzykiem powikłań, od zakażeń po zakrzepicę zagrażającą życiu.
Koszt leczenia operacyjnego jest niewspółmiernie wysoki w porównaniu z rehabilitacją.
Analiza przyczyn przeciążenia ścięgna i stopniowe zwiększanie jego obciążenia mają pomóc zapobiec nawrotowi dolegliwości.
W tendinopatii często występują zmiany degeneracyjne i uszkodzenia ścięgna, a stan zapalny nie zawsze jest ich przyczyną.
Badania z PubMed · Europe PMC
Wybraliśmy 9 badań z najlepszymi, pozytywnymi wynikami. To wybór, a nie pełny przegląd wszystkich badań.
Liczba wszystkich badań na ten temat w bazie PubMed: 40 668.
W zapaleniu środkowej części ścięgna Achillesa najpierw zaleca się leczenie zachowawcze, a ćwiczenia ekscentryczne mają najlepsze potwierdzenie naukowe.
Cel badania: Chociaż częstość występowania tendinopatii środkowej części ścięgna Achillesa wynosi poniżej 1% w populacji ogólnej, jest to dość częsta choroba u biegaczy, charakteryzująca się triadą objawów: bólem, obrzękiem i upośledzeniem sprawności fizycznej.
Wyniki: W badaniu histopatologicznym stwierdza się głównie zmiany zwyrodnieniowe struktury ścięgna, którym czasami towarzyszy zapalenie śródścięgniste i okołościęgniste. Możliwości leczenia obejmują metody zachowawcze lub chirurgiczne, ale w pierwszej kolejności należy wypróbować metody zachowawcze. Najlepsze dowody dotyczą protokołów ćwiczeń ekscentrycznych, które stanowią złoty standard wśród metod leczenia zachowawczego, a następnie terapii pozaustrojową falą uderzeniową (ECSW) i iniekcji kortykosteroidów. W około 25% wszystkich przypadków zaleca się operację z powodu niezadowalających wyników leczenia nieoperacyjnego. Stosuje się metody otwarte, małoinwazyjne, a także tenoskopowe, które zapewniają zadowalające wyniki u około 80% pacjentów. Powrót do sportu lub pełnej sprawności fizycznej jest zmienny i może trwać do 18 miesięcy w przypadku obu schematów leczenia.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Leczenie bez operacji, zwłaszcza ćwiczenia ekscentryczne, często przynosi dobre wyniki przy tendinopatii rzepki.
Cel badania: Tendinopatia więzadła rzepki jest częstą przyczyną bólu kolan u sportowców. Historycznie wiązano ją ze sportami wymagającymi skakania, takimi jak siatkówka i koszykówka.
Wyniki: Nieoperacyjne leczenie tendinopatii więzadła rzepki koncentruje się na ćwiczeniach ekscentrycznych i często przynosi dobre wyniki. W przypadkach opornych dostępne są inne metody eksperymentalne, których skuteczność jest poparta dowodami na różnym poziomie. Leczenie chirurgiczne jest wskazane w przypadkach niepoddających się leczeniu nieoperacyjnemu. Można przeprowadzić operację otwartą lub artroskopową; obie metody są porównywalne, ale po operacji artroskopowej powrót do zdrowia trwa krócej.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Tendinopatie Achillesa i rzepki można początkowo leczyć zachowawczo, uzyskując dobre wyniki kliniczne.
Cel badania: Tendinopatie są trudnymi do leczenia schorzeniami, często występującymi u sportowców oraz u pacjentów w średnim wieku z nadwagą, którzy nie mają w wywiadzie zwiększonej aktywności fizycznej. Termin „tendinopatia” odnosi się do stanu klinicznego charakteryzującego się bólem, obrzękiem i ograniczeniem funkcji ścięgien oraz pobliskich struktur, będącego skutkiem przewlekłego niepowodzenia procesu gojenia.
Wyniki: Ścięgna Achillesa i więzadła rzepki należą do najbardziej podatnych na uszkodzenia ścięgien i są jednymi z najczęstszych miejsc występowania urazów przeciążeniowych kończyny dolnej. Tendinopatie ścięgna Achillesa i więzadła rzepki można leczyć przede wszystkim zachowawczo, uzyskując dobre wyniki i efekty kliniczne, jednak gdy takie postępowanie zawodzi, należy rozważyć operację. Opisano kilka zabiegów chirurgicznych stosowanych w obu tych schorzeniach, które, jeśli są prawidłowo wykonywane, zapewniają stosunkowo wysoki odsetek powodzenia przy niewielkiej liczbie powikłań. Celem tego przeglądu narracyjnego jest krytyczna analiza najnowszej dostępnej literatury naukowej w celu przedstawienia opartych na dowodach opinii na temat tych dwóch częstych i uciążliwych schorzeń.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Przy zwapniającej tendinopatii stożka rotatorów stosuje się mniej inwazyjne metody, a operację pozostawia się na przewlekłe przypadki, które nie poprawiają się po innych metodach.
Cel badania: Wapniejąca tendinopatia stożka rotatorów (RCCT) jest bardzo częstym schorzeniem spowodowanym obecnością złogów wapniowych w stożku rotatorów (RC) lub w kaletce podbarkowo-podnaramiennej (SASD), gdy zwapnienie rozprzestrzenia się wokół ścięgien. Mechanizm patogenetyczny RCCT nadal nie jest jasny.
Wyniki: Można ją łatwo rozpoznać w badaniach obrazowych, takich jak konwencjonalne badanie radiograficzne (CR) lub ultrasonografia (US). Zachowawcze leczenie RCCT zwykle obejmuje odpoczynek, fizjoterapię i podawanie doustnych NLPZ. Leczenie pod kontrolą obrazowania jest obecnie uznawane za małoinwazyjną, a zarazem skuteczną metodę leczenia RCCT, o skuteczności wynoszącej około 80%. Operacja pozostaje najbardziej inwazyjną metodą leczenia w przypadkach przewlekłych, które nie ulegają poprawie po zastosowaniu innych, mniej inwazyjnych metod.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Przy problemach ze ścięśniem biodrowo-lędźwiowym zwykle najpierw stosuje się leczenie zachowawcze, a operację rozważa się, gdy ono nie pomaga.
Cel badania: Schorzenia mięśnia biodrowo-lędźwiowego mogą być istotną przyczyną bólu pachwiny wśród osób aktywnych fizycznie. Do często opisywanych stanów patologicznych należą zapalenie kaletki mięśnia biodrowo-lędźwiowego, zapalenie ścięgna, konflikt oraz przeskakiwanie.
Wyniki: Do często opisywanych stanów patologicznych należą zapalenie kaletki mięśnia biodrowo-lędźwiowego, zapalenie ścięgna, konflikt oraz przeskakiwanie. Leczenie pierwszego rzutu schorzeń mięśnia biodrowo-lędźwiowego jest zazwyczaj zachowawcze i obejmuje modyfikację aktywności, fizjoterapię, niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz iniekcje kortykosteroidów. Leczenie chirurgiczne można rozważyć, jeśli pacjent nie uzyskuje poprawy po metodach zachowawczych; zazwyczaj polega ono na artroskopowym wydłużeniu jednostki mięśniowo-ścięgnistej oraz leczeniu współistniejącej nieprawidłowości wewnątrzstawowej. Opisywano uwolnienie ścięgna w przedziale centralnym, w przedziale obwodowym oraz przy krętarzu mniejszym; obserwowano podobne wyniki tych technik.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
W przypadku zapalenia ścięgna Achillesa preferuje się leczenie zachowawcze, a decyzję o operacji podejmuje się zależnie od zajętych struktur.
Cel badania: Zapalenie ścięgna Achillesa i ból tylnej części pięty są powodowane przez wiele różnych schorzeń. Zrozumienie anatomii funkcjonalnej i patomechaniki ścięgna Achillesa jest niezbędne do postawienia diagnozy i zastosowania odpowiedniego leczenia.
Wyniki: U pacjentów otyłych siły deformujące ustawienie tylnej części stopy, a tym samym przeciążenie ścięgna Achillesa związane z nadwagą, są zwiększone. Brak treningu powodujący utratę kompensacji mięśniowej lub zaburzenia przodostopia również sprzyjają przeciążeniom. Nagły wzrost obciążenia podczas próby schudnięcia poprzez nietypowe dla danej osoby ćwiczenia, bez zapewnienia tkankom odpowiedniego czasu na adaptację, może doprowadzić do wystąpienia objawów. Leczenie zapalenia ścięgna Achillesa jest preferencyjnie zachowawcze; w przypadkach przewlekłych wybór leczenia operacyjnego zależy od zajętych struktur.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Rozpoznanie zapalenia ścięgna longus colli pozwoliło zastosować leczenie zachowawcze i uniknąć niepotrzebnego drenażu chirurgicznego.
Cel badania: Ostre wapniejące zapalenie mięśnia longus colli (LCT) jest rzadkim, łagodnym schorzeniem, które często naśladuje ropień zagardłowy (RPA), będący stanem wymagającym pilnej interwencji chirurgicznej. Przedstawiamy przypadek 34-letniej kobiety zgłaszającej się z 4-dniowym wywiadem silnego bólu tylnej części szyi, sztywności i bolesnego połykania.
Wyniki: Tomografia komputerowa (CT) z kontrastem wykazała zbiornik płynu w przestrzeni zagardłowej; jednak brak obwodowego wzmocnienia obrączkowatego i obecność patognomonicznego zwapnienia przed łukiem C1 przemawiały za LCT. To rozróżnienie umożliwiło skuteczne leczenie zachowawcze za pomocą NLPZ i steroidów, zapobiegając niepotrzebnemu chirurgicznemu drenażowi. Ten przypadek podkreśla kluczowe znaczenie tomografii komputerowej z kontrastem w odróżnianiu łagodnego, niewzmacniającego się wysięku w LCT od ropnia RPA ze wzmocnieniem obrączkowatym. Rozpoznanie tego obrazu radiologicznego jest niezbędne, aby uniknąć potencjalnej chorobowości związanej z błędnym rozpoznaniem i nadmiernym leczeniem.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
U jednego pacjenta małoinwazyjne płukanie pod kontrolą USG zmniejszyło złogi i złagodziło objawy, stanowiąc alternatywę dla operacji.
Cel badania: Choroba odkładania hydroksyapatytu (HADD) jest stosunkowo częstym schorzeniem charakteryzującym się okołostawowym odkładaniem hydroksyapatytu wapnia, najczęściej w ścięgnach stawu ramiennego. Chociaż złogi wapniowe zazwyczaj wywołują samoograniczającą się reakcję zapalną, zmiany przypominające guzy w nietypowych lokalizacjach mogą naśladować uraz, zakażenie lub nowotwór tkanek miękkich, stanowiąc istotne wyzwanie diagnostyczne.
Wyniki: Opisujemy nietypowy przypadek wapniejącego zapalenia ścięgna o charakterze guza w ścięgnie zginacza łokciowego nadgarstka (FCU) w dalszej części przedramienia — nietypowej lokalizacji dla HADD, objawiającego się bolesnym obrzękiem tkanek miękkich. Obrazowanie wielomodalne, obejmujące radiografię, MRI i CT, odegrało kluczową rolę w scharakteryzowaniu złogu i wykluczeniu innych rozpoznań. Pacjenta leczono za pomocą barbotage pod kontrolą ultrasonografii, z użyciem systemu igły o dużej średnicy, co doprowadziło do znacznego zmniejszenia objętości złogu i złagodzenia objawów. Ten przypadek podkreśla znaczenie uwzględnienia HADD w diagnostyce różnicowej bolesnych guzów tkanek miękkich w nietypowych lokalizacjach, gdzie obrazowanie multimodalne jest niezbędne do dokładnej charakterystyki, a barbotage pod kontrolą ultrasonografii stanowi skuteczną, małoinwazyjną alternatywę dla operacji.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Po terapii falą uderzeniową lub nakłuwaniu pod kontrolą USG pacjenci mieli po pięciu latach wysokie wyniki funkcjonalne, bez nawrotu złogów w leczonych ścięgnach.
Cel badania: Porównanie średniookresowych wyników klinicznych i radiograficznych terapii pozaustrojową falą uderzeniową (ESWT) oraz nakłuwania pod kontrolą ultrasonografii (UGN) w objawowym wapniejącym zapaleniu ścięgien stożka rotatorów (RCCT).
Wyniki: Minimalny okres obserwacji w tym badaniu wynosił 5 lat (średnio 6.8 ± 1.1 roku; zakres 60–106 miesięcy). Do badania włączono 67 (82%) spośród pierwotnych 82 pacjentów (43 kobiety; 64%, średni wiek 51.8 ± 9.0 roku). Wartość wyjściowa CMS wynosiła 67.4 ± 12.5. Po 5 latach średni CMS wynosił odpowiednio 94.4 ± 6.4 i 93.3 ± 13.6 dla ESWT i UGN (P = .67). Dziewięćdziesiąt cztery procent pacjentów w obu grupach osiągnęło minimalny próg klinicznie istotnej różnicy dla CMS. Dodatkowe leczenie zastosowano odpowiednio u 42% i 26% pacjentów z grup ESWT i UGN (P = .17). Nie stwierdzono nawrotu złogów wapniowych w leczonych ścięgnach. U 15% pacjentów z grupy UGN zaobserwowano nowe złogi w innym ścięgnie stożka rotatorów. U pacjentów z RCCT leczonych metodami ESWT i UGN obserwuje się doskonałe średniookresowe wyniki kliniczne i radiograficzne; większość osiąga wartości progowe różnicy istotnej klinicznie, bez istotnych różnic między grupami.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Pisaczek nie ocenia, kto ma rację. Pokazuje, co napisano i gdzie to przeczytać. Każde zdanie powyżej ma swoje źródło.