ChorobySerce i cholesterol: czy talerz warzyw działa lepiej niż statyny?
- Ewa Dąbrowska — Post na choroby serca
- Ewa Dąbrowska — Schorzenia i świadectwa
- Ewa Dąbrowska — Dieta warzywno owocowa
- Diets to prevent coronary heart disease 1957-2013: what have we learned? · Am J Med 2014
- [Nutrition]. · Z Kardiol 2005
- Drugs and lifestyle for the treatment and prevention of coronary artery disease: comparative analysis of the scientific basis. · Braz J Med Biol Res 2011
- The correlation between PURE healthy diet and premature coronary artery disease: Iran premature coronary artery disease (IPAD) study. · BMC Cardiovasc Disord 2025
- Association Between Fruits and Vegetables Consumption and Premature Coronary Artery Disease (PCAD): A Multi-Center Case Control Study. · Food Sci Nutr 2026
- Association of Fruit and Vegetable Consumption During Early Adulthood With the Prevalence of Coronary Artery Calcium After 20 Years of Follow-Up: The Coronary Artery Risk Development in Young Adults (CARDIA) Study. · Circulation 2015
- Greater Frequency of Fruit and Vegetable Consumption Is Associated With Lower Prevalence of Peripheral Artery Disease. · Arterioscler Thromb Vasc Biol 2017
- A Plant-Based Diet and Cardiovascular Disease, Coronary Heart Disease, and Stroke: A Systematic Review and Meta-Analysis of Prospective Cohort Studies. · Nutrients 2026
Ewa Dąbrowska twierdzi, że post warzywno-owocowy cofa zmiany miażdżycowe, ale nie stwierdza wprost, że leczy chorobę wieńcową.
- Choroba niedokrwienna serca wynika z miażdżycy, która może zwężać naczynia i ograniczać dopływ krwi do serca.
- Ewa Dąbrowska dodaje, że post może poprawiać siłę skurczu serca; u monitorowanych chorych cholesterol najpierw przejściowo wzrósł.
Co piszą autorzy
Podczas postu, gdy organizm przestaje otrzymywać kalorie, zmiany miażdżycowe mają się cofać.
Post ma zmniejszać tłuszcz trzewny, normalizować cukier i ciśnienie oraz rozpuszczać zakrzepy przy blaszkach miażdżycowych.
Post ma zwiększać siłę skurczu serca i poprawiać jego wydolność.
U monitorowanych chorych z miażdżycą cholesterol we krwi przejściowo wzrósł podczas diety warzywno-owocowej.
Choroba niedokrwienna serca wynika z miażdżycy, a ograniczony przepływ krwi do serca może prowadzić do zawału.
Miażdżyca polega na odkładaniu blaszek i zwężaniu naczyń krwionośnych.
Ewa Dąbrowska łączy miażdżycę z insulinoopornością oraz twierdzi, że post zmniejsza nadmiar tkanki tłuszczowej i cofa stłuszczenie wątroby.
Ewa Dąbrowska ponownie łączy miażdżycę z insulinoopornością i przypisuje postowi zmniejszanie nadmiaru tkanki tłuszczowej oraz cofanie stłuszczenia wątroby.
Ewa Dąbrowska wskazuje, że styl życia, zwłaszcza dieta bogata w przetworzoną żywność i brak ruchu, ma znaczenie dla rozwoju miażdżycy.
Ewa Dąbrowska podaje, że badanie INTERHEART wiązało przestrzeganie trzech zasad z możliwością zmniejszenia ryzyka zawału serca aż o 80%.
Badania z PubMed · Europe PMC
Wybraliśmy 8 badań z najlepszymi, pozytywnymi wynikami. To wybór, a nie pełny przegląd wszystkich badań.
Liczba wszystkich badań na ten temat w bazie PubMed: 34.
Przegląd wskazuje, że dieta śródziemnomorska ogranicza zdarzenia sercowo-naczyniowe skuteczniej niż dieta niskotłuszczowa, ale nie dowodzi cofania miażdżycy przez post warzywno-owocowy.
Cel badania: Nasze rozumienie potencjalnych kardioprotekcyjnych właściwości żywienia jest stosunkowo nowe, a większość istotnych badań przeprowadzono w ciągu ostatnich kilku dekad. W tym czasie zmieniał się kierunek interwencji żywieniowych.
Wyniki: W tym czasie zmieniał się kierunek interwencji żywieniowych. Wczesne badania kładły nacisk na ograniczenie tłuszczu w diecie, aby zapobiegać chorobom serca przez obniżenie stężenia cholesterolu w surowicy. Wyniki badań koncentrujących się wyłącznie na ograniczeniu tłuszczu w diecie były rozczarowujące, co skłoniło do przeprowadzenia kolejnych badań uwzględniających podejście obejmujące całą dietę i bardziej zniuansowane zalecenia dotyczące spożycia tłuszczu. Wykazano, że dieta śródziemnomorska, kładąca nacisk na warzywa, owoce, ryby, produkty pełnoziarniste i oliwę z oliwek, ogranicza zdarzenia sercowo-naczyniowe w większym stopniu niż diety niskotłuszczowe, a jej korzyści są równe lub większe od obserwowanych w badaniach statyn.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Opis wskazuje, że zdrowa dieta bogata w błonnik, owoce i warzywa może ograniczać rozwój i postęp miażdżycy, ale nie mówi o poście ani cofaniu choroby.
Cel badania: Wykazano korzystny wpływ zdrowej diety na początkowy rozwój i dalszą progresję miażdżycy. Efekt ten jest istotny nawet u pacjentów otrzymujących odpowiednie leczenie farmakologiczne.
Wyniki: Dlatego spożywanie tłustych ryb częściej niż raz w tygodniu, orzechów, owoców i warzyw (>400 g/dzień) ma korzystny wpływ prognostyczny, natomiast dodatkowe stosowanie witamin o działaniu przeciwutleniającym nie przynosi udowodnionych korzyści. Zalecenia te wynikają z doświadczeń gromadzonych przez pokolenia wśród milionów ludzi w różnych krajach (śródziemnomorskich i azjatyckich), gdzie odnotowuje się niski wskaźnik zdarzeń wieńcowych i długą oczekiwaną długość życia. Te nawyki żywieniowe wiążą się z niskim wskaźnikiem nowotworów i osteoporozy. Zalecenie stosowania tego rodzaju diety ma klasę I.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Przegląd wymienia zdrową dietę z owocami i warzywami jako element stylu życia powiązany z niższym ryzykiem sercowym, lecz nie potwierdza cofania miażdżycy przez post.
Cel badania: W tym artykule porównujemy dwie strategie leczenia miażdżycy: leki i zdrowy styl życia. Statyny są głównymi lekami stosowanymi w leczeniu miażdżycy.
Wyniki: Niemniej wdrażanie tych działań jest trudne zarówno na poziomie indywidualnym, jak i populacyjnym. Zmiany zachowania wymagają opieki wielodyscyplinarnej, obejmującej poradnictwo medyczne, żywieniowe i psychologiczne. Wdrożenie tych działań wymaga udziału całego społeczeństwa, tj. uniwersytetów, szkół, mediów, rządu i towarzystw medycznych. Chociaż działania te stanowią duże wyzwanie, należy się go podjąć, aby powstrzymać epidemię miażdżycy zagrażającą światu.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
W badaniu większe przestrzeganie diety PURE, obejmującej owoce i warzywa, wiązało się z mniejszym ryzykiem przedwczesnej choroby wieńcowej, ale nie badano postu ani cofania choroby.
Cel badania: Chociaż wykazano, że podejścia dietetyczne mające na celu powstrzymanie nadciśnienia (DASH) oraz diety śródziemnomorskie zmniejszają ryzyko sercowo-naczyniowe, ich zastosowanie w różnych regionach może być ograniczone. Zdrowa dieta PURE, kładąca nacisk na spożywanie określonych grup produktów zamiast ograniczania innych, może stanowić podejście lepiej dostosowane kulturowo.
Wyniki: Większe przestrzeganie zdrowej diety PURE wiązało się z istotnym zmniejszeniem ryzyka PCAD. U uczestników z najwyższego kwartylu prawdopodobieństwo występowania PCAD było o 66% niższe niż u osób z najniższego kwartylu (OR = 0.34; 95% CI: 0.26-0.46; p < 0.001). Orzechy (OR = 0.56, 95% CI: 0.43-0.73, P dla trendu < 0.001) i rośliny strączkowe (OR = 0.72, 95% CI: 0.55-0.95, P dla trendu < 0.004) w znacznym stopniu odpowiadały za tę ochronę, ponieważ ich wykluczenie osłabiało związek. Zdrowa dieta PURE wykazuje duży potencjał w ograniczaniu ryzyka PCAD, a ten odwrotny związek utrzymywał się nawet po wykluczeniu jednej z sześciu grup produktów. Konieczne są jednak badania podłużne, aby potwierdzić te wyniki.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Badanie wykazało, że częstsze jedzenie owoców i warzyw wiązało się z mniejszym ryzykiem przedwczesnej choroby wieńcowej, ale nie oceniało postu ani regresji miażdżycy.
Cel badania: Niewiele badań analizowało związek spożycia owoców i warzyw z przedwczesną chorobą wieńcową (PCAD) we wschodnim regionie Morza Śródziemnego. Celem tego badania była ocena związku między spożyciem owoców i warzyw a PCAD oraz jej ciężkością.
Wyniki: U obu płci większe spożycie owoców, warzyw oraz owoców i warzyw łącznie wiązało się w znacznym stopniu z niższym ryzykiem PCAD. Ponadto ciężkość PCAD była odwrotnie skorelowana ze spożyciem owoców i warzyw (p < 0.001). Stwierdziliśmy odwrotny związek między spożyciem owoców i warzyw a prawdopodobieństwem PCAD wśród irańskich grup etnicznych. Nasze wyniki podkreślają rolę nawyków żywieniowych w ograniczaniu ryzyka i ciężkości PCAD, wskazując kierunki profilaktyki i opieki klinicznej.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Większe spożycie owoców i warzyw we wczesnej dorosłości wiązało się z mniejszą częstością zwapnień tętnic wieńcowych po 20 latach, ale nie dowodzi cofania zmian przez post.
Cel badania: Związek między spożyciem owoców i warzyw (F/V) w młodym wieku dorosłym a miażdżycą tętnic wieńcowych w późniejszym życiu nie jest jasny.
Wyniki: Zbadaliśmy uczestników badania Coronary Artery Risk Development in Young Adults (CARDIA), kohorty młodych, zdrowych osób rasy czarnej i białej na początku badania (1985-1986). Spożycie F/V na początku badania oceniono na podstawie półilościowego wywiadu dotyczącego historii diety, a wapnienie tętnic wieńcowych zmierzono w 20. roku badania (2005-2006) za pomocą tomografii komputerowej. Zastosowaliśmy regresję logistyczną, aby skorygować wyniki o istotne zmienne i oszacować skorygowane ilorazy szans oraz 95% przedziały ufności w zależności od tercyli dziennego łącznego spożycia porcji F/V, skorygowanych względem energii i określonych osobno dla płci. W naszej próbie (n=2506) średni (SD) wiek na początku badania wynosił 25.3 (3.5) lat, a 62.7% uczestników stanowiły kobiety. Po skorygowaniu o zmienne demograficzne i związane ze stylem życia większe spożycie F/V wiązało się z niższym rozpowszechnieniem wapnienia tętnic wieńcowych: iloraz szans (95% przedział ufności) =1.00 (wartość referencyjna), 0.78 (0.59-1.02) i 0.74 (0.56-0.99), od najniższego do najwyższego tercyla spożycia F/V, wartość P dla trendu <0.001.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Częstsze spożywanie owoców i warzyw wiązało się z mniejszym prawdopodobieństwem choroby tętnic obwodowych, ale badanie nie oceniało postu ani choroby wieńcowej.
Cel badania: Chociaż spożywanie owoców i warzyw (F&V) wiąże się z niższym ryzykiem choroby wieńcowej i udaru, związek ze schorzeniem tętnic obwodowych (PAD) jest mniej pewny. Dlatego postanowiliśmy scharakteryzować spożycie F&V i zbadać związek między jego poziomem a występowaniem PAD w dużej próbie społecznościowej.
Wyniki: Uczestników, którzy zgłosili się samodzielnie do >20 000 placówek w USA i wypełnili kwestionariusze medyczne oraz dotyczące stylu życia, poddano badaniu przesiewowemu wskaźnika kostkowo-ramiennego w kierunku PAD (wskaźnik kostkowo-ramienny ≤0.9). Spośród 3 696 778 osób średni wiek wynosił 64.1±10.2 lat, a 64.1% stanowiły kobiety. Codzienne spożycie ≥3 porcji F&V zgłosiło 29.2% uczestników. Starszy wiek, płeć żeńska, rasa biała, niepalenie tytoniu, pozostawanie w związku małżeńskim, aktywność fizyczna, wyższe dochody oraz częste spożywanie ryb, orzechów i czerwonego mięsa wiązały się dodatnio z codziennym spożyciem F&V. Po skorygowaniu wieloczynnikowym stwierdzono stopniowy odwrotny związek między spożyciem F&V a PAD. Uczestnicy zgłaszający codzienne spożycie ≥3 porcji F&V mieli o 18% niższe ilorazy szans występowania PAD niż osoby zgłaszające spożycie rzadsze niż raz w miesiącu. W modelach nieskorygowanych i skorygowanych wieloczynnikowo odwrotny związek z F&V stawał się silniejszy wraz ze spadkiem wskaźnika kostkowo-ramiennego.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Metaanaliza wykazała, że dieta roślinna, szczególnie zdrowa, wiąże się z mniejszym ryzykiem choroby wieńcowej, ale nie dowodzi cofania już istniejącej miażdżycy ani choroby wieńcowej.
Cel badania: Tło/Cele: Celem tego badania była analiza związku między dietą roślinną (PBD) a występowaniem ogółem chorób sercowo-naczyniowych (CVD), choroby wieńcowej (CHD) i udaru mózgu w metaanalizie prospektywnych badań kohortowych.
Wyniki: Nie stwierdziliśmy istotnego związku z ryzykiem udaru mózgu. Wnioski: Ta metaanaliza wykazała, że PBD wiązała się odwrotnie z ryzykiem CVD i CHD. Zdrowa PBD wykazywała związek odwrotny, natomiast niezdrowa PBD — dodatni związek ze zdrowiem sercowo-naczyniowym. Potrzebne są dalsze, dobrze zaprojektowane interwencje, aby wyjaśnić te związki.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Pisaczek nie ocenia, kto ma rację. Pokazuje, co napisano i gdzie to przeczytać. Każde zdanie powyżej ma swoje źródło.