PisaczekWyszukiwarka
文APL
Dieta i żywienie

Olej słonecznikowy i rzepakowy — zdrowy wybór czy ukryte źródło stanów zapalnych?

Źródeł: 9 · Artykuł: 12 526 znaków

Andrzej Frydrychowski ostrzega, że nadmiar omega-6 z oleju słonecznikowego, zwłaszcza przy zaburzonej równowadze z omega-3, może działać prozapalnie.

  • Hubert Czerniak poleca olej rzepakowy i wymienia omega-3 jako składnik działający przeciwzapalnie.
  • Grażyna Cichosz wskazuje, że zwykły olej słonecznikowy i rzepakowy Canola mają niższą stabilność oksydacyjną niż olej słonecznikowy wysokooleinowy, a rzepakowy może ulegać utlenianiu.
  • Według Grażyny Cichosz ocena bezpieczeństwa olejów wyłącznie na podstawie liczby nadtlenkowej nie gwarantuje bezpieczeństwa zdrowotnego.

Co piszą autorzy

Andrzej Frydrychowski

Olej słonecznikowy zawiera omega-6, których nadmiar, zwłaszcza przy zaburzonej równowadze z omega-3, może działać prozapalnie.

„Omegi 6 występują w: oleju słonecznikowym, z pestek winogron, kukurydzianym, mięsie zwierząt i produktach mlecznych. Są one niezbędne dla zdrowia pod warunkiem zachowania ich równych proporcji z omegami-3. Organizm nie może ich sam wyprodukować, więc musimy je dostarczać z zewnątrz. Ważne, nie może ich być więcej niż omeg-3. Działają one wspaniale pod warunkiem, że występują w równym stosunku omegi-6 do omeg-3. Omegi 6 (zwłaszcza kwas arachidonowy) wykazują działanie prozapalne.”
Hubert Czerniak

Hubert Czerniak poleca olej rzepakowy i wymienia omega-3 jako składnik działający przeciwzapalnie.

„Warto wybierać różne rodzaje olejów. Polecam oleje: ostropestowy, rzepakowy, lniany, konopny czy morelowy. Dietę wzbogaćmy o awokado, oliwę z oliwek i kwasy tłuszczowe omega 3, które działają antyzapalnie. Do potraw dodawajmy czosnek, który pomaga na katar sienny i zatkany nos.”
Grażyna Cichosz

W porównaniu z kwasem oleinowym zwykły olej słonecznikowy i rzepakowy Canola mają niższą stabilność oksydacyjną niż wysokooleinowy olej słonecznikowy.

„Stosunkowo wysoką stabilność stwierdzono dla oliwy z oliwek, smalcu i wysokooleinowego oleju słonecznikowego: odpowiednio 1,5; 1,7; 1,9. Mniejszą stabilnością charakteryzował się olej sojowy (7,0), słonecznikowy (6,8) oraz rzepakowy Canola (5,5). Spośród ocenianych tłuszczów smażalniczych tylko łój wołowy odznaczał się większą stabilnością (0,86) niż olej palmowy (18).”
Grażyna Cichosz

Olej rzepakowy, którego głównym składnikiem jest kwas oleinowy, również może ulegać utlenianiu.

„Oleina palmowa, podobnie jak inne uznawane za stabilne oksydacyjnie tłuszcze roślinne, których głównym składnikiem jest kwas oleinowy (oliwa z oliwek, olej rzepakowy) również podatna jest na utlenianie. Po obróbce termicznej w temp. 180°C przez 5 h oleina palmowa odznaczała się mniejszym poziomem nadtlenków.”
Grażyna Cichosz

Olej słonecznikowy należy do olejów bogatych w wielonienasycone kwasy tłuszczowe, które Grażyna Cichosz opisuje jako mniej stabilne oksydacyjnie niż olej palmowy.

„PODSUMOWANIE Olej palmowy oraz oleina palmowa odznaczają się znacznie większą stabilnością oksydacyjną niż oleje roślinne bogate w wielonienasycone kwasy tłuszczowe (olej słonecznikowy, kukurydziany, z pestek winogron). Porównywalną stabilnością charakteryzuje się rafinowana oliwa z oliwek (a tym bardziej oliwa extra virgin), dla której stwierdzono mniejszą ilość frakcji polarnej przy wysokiej liczbie anizydynowej.”
Grażyna Cichosz

Względem oleiny palmowej olej rzepakowy zawiera więcej kwasu linolowego.

„Z kolei, zawartość kwasu linolowego jest większa niż w oliwie z oliwek i smalcu, jednak prawie 2-krotnie mniejsza niż w oleju rzepakowym. Charakterystyczna dla oleju palmowego oraz jego frakcji oleinowej i stearynowej jest niska zawartość kwasu linolenowego (zaledwie 0,3–0,35%) (tab.”
Grażyna Cichosz

Grażyna Cichosz uważa, że ocena bezpieczeństwa olejów roślinnych oparta wyłącznie na liczbie nadtlenkowej nie gwarantuje bezpieczeństwa zdrowotnego.

„Obowiązujący sposób oceny olejów roślinnych w oparciu o poziom nadtlenków nie jest żadną gwarancją ich bezpieczeństwa zdrowotnego. Powodem powszechnego stosowania oleju palmowego i jego frakcji we wszystkich gałęziach przemysłu spożywczego jest wysoka stabilność przechowalnicza”

Badania z PubMed · Europe PMC

Wybraliśmy 3 badań z najlepszymi, pozytywnymi wynikami. To wybór, a nie pełny przegląd wszystkich badań.

Liczba wszystkich badań na ten temat w bazie PubMed: 17.

Metaanaliza wykazała, że olej rzepakowy poprawiał kilka wskaźników cholesterolu w porównaniu z innymi olejami, w tym słonecznikowym.

Cel badania: Olej rzepakowy (CO) jest olejem pochodzenia roślinnego, który może poprawić kilka kardiometabolicznych czynników ryzyka. Przeprowadziliśmy systematyczny przegląd kontrolowanych badań klinicznych oceniających wpływ CO na profile lipidowe, apolipoproteiny, wskaźniki glikemiczne, stan zapalny i ciśnienie krwi w porównaniu z innymi olejami jadalnymi u dorosłych.

Wyniki: Przeszukano internetowe bazy danych w poszukiwaniu artykułów opublikowanych do stycznia 2020 r. Kryteria włączenia spełniły czterdzieści dwa artykuły. W porównaniu z innymi olejami jadalnymi olej rzepakowy (CO) istotnie obniżył stężenie cholesterolu całkowitego (TC, -0.27 mmol/l, n = 37), cholesterolu lipoprotein o niskiej gęstości (LDL-C, -0.23 mmol/l, n = 35), stosunek cholesterolu LDL do cholesterolu lipoprotein o wysokiej gęstości (LDL/HDL, -0.21, n = 10), TC/HDL (-0.13, n = 15), apolipoproteiny B (Apo B, -0.03 g/l, n = 14) oraz Apo B/Apo A-1 (-0.02, n = 6) (P < 0.05). W porównaniu z oliwą z oliwek CO obniżył TC (-0.23 mmol/l, n = 9), LDL-C (-0.17 mmol/l, n = 9), LDL/HDL (-0.39, n = 2) oraz triglicerydy w VLDL (VLDL-TG, -0.10 mmol/l, n = 2) (P < 0.05). W porównaniu z olejem słonecznikowym CO poprawił LDL-C (-0.14 mmol/l, n = 11) oraz LDL/HDL (-0.30, n = 3) (P < 0.05). W porównaniu z tłuszczami nasyconymi CO poprawił TC (-0.59 mmol/l, n = 11), TG (-0.08 mmol/l, n = 11), LDL-C (-0.49 mmol/l, n = 10), TC/HDL (-0.29, n = 5) oraz Apo B (-0.09 g/l, n = 4) (P < 0.05).

Pieniądze na badanieuczelnia lub fundacja · Shahid Sadoughi University of Medical Sciences
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie podano
Czy producent pomagał w badaniu?nie wiadomo
Rodzaj badaniazestawienie wielu badań (metaanaliza)

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

U kobiet z cukrzycą typu 2 olej rzepakowy i oliwa obniżyły CRP w porównaniu z poziomem sprzed interwencji.

Cel badania: Wiele badań wykazało, że spożywanie olejów roślinnych może łagodzić powikłania cukrzycy, w tym odpowiedź zapalną i stres oksydacyjny, ale nie przeprowadzono badań nad wpływem spożywania oleju rzepakowego (CO) i oliwy z oliwek (OO) u pacjentów z cukrzycą typu 2. To badanie kliniczne przeprowadzono w celu porównania wpływu CO i OO na insulinooporność, stan zapalny i stres oksydacyjny u kobiet z cukrzycą typu 2.

Wyniki: Po interwencji, w analizie międzygrupowej, stężenie CRP istotnie zmniejszyło się w grupach CO i OO, natomiast w przypadku pozostałych czynników nie zaobserwowano istotnych zmian. Zmniejszenie stężenia CRP było również istotne między wszystkimi grupami, ale nie dotyczyło pozostałych czynników. Zaleca się zastąpienie CO i OO olejem słonecznikowym (SFO) jako częścią dziennego spożycia tłuszczu w diecie osób z cukrzycą typu 2 w celu ograniczenia stanu zapalnego i stresu oksydacyjnego. Rejestracja badania. Badanie zostało zatwierdzone przez Komisję Etyczną Uniwersytetu Nauk Medycznych w Sziraz (IR.SUMS.REC.1394.27) i zarejestrowane w Irańskim Rejestrze Badań Klinicznych (IRCT2015062722818N1).

Pieniądze na badanieuczelnia lub fundacja · Shiraz University of Medical Sciences
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie podano
Czy producent pomagał w badaniu?nie wiadomo
Rodzaj badaniabadanie z losowym podziałem na grupy (RCT)
Liczba uczestników77

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

U myszy dieta z olejem rzepakowym wiązała się z mniejszym stanem zapalnym niż dieta z olejem palmowym.

Cel badania: Obserwowany w otyłości stan zapalny o niskim nasileniu jest czynnikiem ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. Ostatnie badania wykazały, że może on być związany z endotoksemią pochodzenia jelitowego podczas trawienia tłuszczu w diecie wysokotłuszczowej, ale wpływ składu lipidów pozostaje nieznany.

Wyniki: W grupie otrzymującej olej rzepakowy stężenie sCD14 było wyższe niż w grupie otrzymującej olej palmowy, co wiązało się z mniejszym stanem zapalnym zarówno w osoczu, jak i tkance tłuszczowej, mimo wyższej endotoksemii w osoczu. Podsumowując, nasze wyniki wskazują, że dieta oparta na oleju palmowym prowadziła do najaktywniejszego transportu LPS do tkanek za pośrednictwem wysokiego stężenia LBP i niskiego stężenia sCD14 oraz do największych skutków zapalnych. Natomiast dieta oparta na oleju rzepakowym zdawała się prowadzić do metabolizmu endotoksyn ukierunkowanego na mniej zapalne szlaki. Pokazuje to, że skład tłuszczów w diecie może wpływać na rozwój stanu zapalnego o niskim nasileniu poprzez jakość receptorów endotoksyn.

Pieniądze na badanienie podano
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie podano
Czy producent pomagał w badaniu?nie wiadomo
Rodzaj badaniabadanie na zwierzętach

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

Perspektywy i materiały poglądowe

Poniższe treści przedstawiają opinie, interpretacje i hipotezy autorów. Nie są traktowane jako równorzędne z badaniami naukowymi i przeglądami systematycznymi.

Orthomolecular Medicine News Service Materiał poglądowy
„Odpowiednie ilości kwasów tłuszczowych omega-3 (zawartych w oleju lnianym, orzechach włoskich i rybach) oraz omega-6 (zawartych w olejach z nasion, takich jak olej rzepakowy, sojowy i arachidowy) są niezbędne dla zdrowia. Choć kwasy tłuszczowe omega-6 są niezbędne, uważa się, że przyczyniają się do stanu zapalnego w całym organizmie, podczas gdy kwasy tłuszczowe omega-3 działają przeciwzapalnie. Kwasy tłuszczowe omega-3 są niezbędne dla większości narządów, w tym mózgu, lecz w większości warzyw występują w mniejszych ilościach niż kwasy tłuszczowe omega-6.”Adequate doses of both omega-3 (in flax oil, walnuts, fish) and omega-6 (in seed oils such as canola, soybean, peanut) fatty acids are essential for health. Although essential, omega-6 fatty acids are thought to contribute to inflammation throughout the body whereas omega-3 fatty acids are anti-inflammatory. Omega-3 fatty acids are essential for most body organs including the brain but are found in lower levels than omega-6 fatty acids in most vegetables.
Orthomolecular Medicine News Service Materiał poglądowy
„Ale pamiętaj, Sinclair miał rację — nie chodzi tylko o to, że wszyscy jemy za dużo węglowodanów, ale także o to, że jemy za mało tłuszczu i oleju. Zdecydowanie za mało. W tym liście do „Lancet” napisał: „w przypadku niedoboru NNKT (niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych) dochodzi do ogromnego wzrostu przepuszczalności skóry” — i naczyń włosowatych oraz bariery krew–mózg, rzecz jasna. Wyciekają z nas niezbędne składniki, a do środka przedostają się toksyny, wywołując stan zapalny, z którym nie mamy już zasobów, by sobie poradzić.”But remember, Sinclair was right - it's not just that we all eat too much carbs, we also eat too little fat and oil. Way too little. In that Lancet letter he said "there is an enormous increase in permeability of the skin in EFA (Essential Fatty Acid) deficiency" - and capillary, and blood-brain barrier, obviously. We leak essentials out, and toxins in, triggering inflammation that we have leaked the resources to deal with.
Orthomolecular Medicine News Service Materiał poglądowy
„[7,8] Zastosowanie przeciwzapalnej oliwy z oliwek jako kontroli w badaniu oceniającym stan zapalny może przesłonić korzyści wynikające z badanego działania, ponieważ zarówno grupa badana, jak i kontrolna mogą wykazywać mniejszy stan zapalny niż grupa otrzymująca prawdziwe placebo. Drażniące placebo może sprawić, że badany lek będzie wydawał się skuteczniejszy. Podobnie placebo, które nie jest obojętne, może utrudnić rozpoznanie skutków ubocznych badanego działania, jeśli na przykład zawiera produkty z orzechów lub inne powszechne alergeny, które mogą zwiększyć częstość reakcji w grupie kontrolnej. Na wyniki może też wpływać nośnik, w którym podawana jest badana substancja.”[7,8] Use of anti-inflammatory olive oil as a control in a study evaluating inflammation may obscure benefits of the test intervention since both the test and control arm may have reduced inflammation compared to a group receiving a true placebo. A caustic placebo may make a test drug appear more effective. Similarly, a non-inert placebo may blunt the recognition of side effects in the test intervention if, for instance, it contains nut products or other common allergens that may inflate the rate of reactions in the control group. The administration vehicle for the test substance may impact outcomes as well.

Pisaczek nie ocenia, kto ma rację. Pokazuje, co napisano i gdzie to przeczytać. Każde zdanie powyżej ma swoje źródło.