Odchudzanie to kwestia silnej woli? Dlaczego to może być wielkie kłamstwo

Cel badania: Opracowano wiele samodzielnie realizowanych interwencji odchudzających, wykorzystujących różne formy przekazu (np. internet i smartfony) oraz techniki zmiany zachowań. Niewiele badań sprawdzało jednak, czy samodzielne interwencje mogą same w sobie wspierać utratę masy ciała.

Wyniki: Kryteria włączenia spełniło 27 badań obejmujących 36 porównań. Uczestnicy stosujący samodzielnie realizowane interwencje stracili istotnie więcej masy ciała (MD = -1.56 kg, CI -2.25, -0.86; zakres od 0.6 do 5.3 kg) niż osoby z grupy minimalnej interwencji lub bez leczenia (mediana czasu obserwacji wynosiła 3.1 miesiąca). Większość interwencji opierała się na internecie (18 ocen) i okazała się skuteczna po 3 miesiącach (MD = -1.74 kg, CI -2.65, -0.82; zakres od 0.6 do 4.8 kg) (SMD = -0.48, 95% CI -0.72, -0.24, I(2) = 82%; p < .0001; 16 ocen) oraz podczas kontroli po 6 miesiącach (MD = -2.71 kg, CI -4.03, -1.39; zakres od 2.2 do 5.3 kg) (SMD = -0.59, 95% CI -0.99, -0.19, I(2) = 76%; p = .004; 4 oceny). Samodzielnie realizowane interwencje odchudzające mogą przynieść umiarkowaną utratę masy ciała przez okres do 6 miesięcy, ale osiągnięcie trwałej i istotnej klinicznie redukcji może wymagać uzupełnienia ich innymi interwencjami.

Cel badania: Odpowiedź na dowolne leczenie dietetyczne mające na celu redukcję masy ciała znacznie różni się między poszczególnymi osobami, co zwiększa zainteresowanie żywieniem spersonalizowanym lub precyzyjnym. Chociaż większość działań skupia się na identyfikacji czynników biologicznych lub metabolicznych, za część tych różnic międzyosobniczych mogą odpowiadać również czynniki behawioralne i psychologiczne.

Wyniki: Na odpowiedź na interwencje dietetyczne mające na celu redukcję masy ciała może wpływać wiele czynników, w tym związanych z zachowaniami żywieniowymi (jedzenie pod wpływem emocji, brak zahamowań, restrykcje, odczuwany stres), zachowaniami i normami społecznymi powiązanymi z wiekiem i płcią, czynnikami psychologicznymi i osobistymi (motywacją, poczuciem własnej skuteczności, umiejscowieniem kontroli, obrazem siebie) oraz ważnymi wydarzeniami życiowymi. Na powodzenie interwencji odchudzającej może wpływać wiele czynników psychologicznych i behawioralnych, a nie tylko czynniki fizjologiczne, takie jak biologia i genetyka. Trudno je dokładnie uchwycić i często się je pomija. W przyszłych badaniach nad redukcją masy ciała należy rozważyć ocenę takich czynników, aby lepiej zrozumieć przyczyny dużych różnic międzyosobniczych w odpowiedzi na terapię odchudzającą.

Cel badania: Uważa się, że wsparcie społeczne przyczynia się do powodzenia odchudzania, jednak rzadko ocenia się rodzaj otrzymywanego wsparcia. Aby opracować skuteczniejsze interwencje odchudzające, należy zbadać, jakie rodzaje wsparcia wiążą się z pozytywnymi wynikami. Teoria autodeterminacji wskazuje, że wspieranie autonomii danej osoby jest korzystne i ułatwia uwewnętrznienie autonomicznej samoregulacji.

Wyniki: Wyjściowe wartości AS i ASR nie przewidywały wyników; jednak wartości AS i ASR po 6 miesiącach dodatnio przewidywały utratę masy ciała po 18 miesiącach (ps < .05), zachęcanie do zdrowego odżywiania po 6 miesiącach było ujemnie związane z utratą masy ciała po 18 miesiącach (p < .01), a inne formy wsparcia dyrektywnego nie wiązały się z wynikami. Wsparcie autonomii przewidywało lepsze wyniki redukcji masy ciała, podczas gdy niektóre formy wsparcia dyrektywnego utrudniały postępy. Potrzebne są badania nad odchudzaniem, aby ustalić, czy można przeszkolić członków rodziny i przyjaciół w udzielaniu wsparcia autonomii oraz czy jest ono skuteczniejsze niż programy ukierunkowane na bardziej ogólne lub dyrektywne formy wsparcia.

Cel badania: Kontrola masy ciała wymaga opierania się natychmiastowym pokusom w otoczeniu (samokontrola), a także zdolności do wytrwałego dążenia do celów długoterminowych mimo drobnych niepowodzeń (wytrwałość). Celem tego badania było ustalenie zależności między samokontrolą, wytrwałością oraz wynikami behawioralnymi i zdrowotnymi w ramach interwencji kontroli masy ciała skierowanej do par.

Wyniki: Wyjściowa samokontrola, zmiany samokontroli oraz wyjściowa wytrwałość wiązały się również z automatyzmem ćwiczeń po 6 miesiącach. Tylko wytrwałość początkowa wiązała się z utrzymaniem utraty masy ciała. Nie zaobserwowano efektów partnerskich. Wyniki wskazują, że samokontrola i wytrwałość są podatnymi na zmianę cechami, które mogą odgrywać istotną rolę w nawykach zdrowotnych związanych z kontrolą masy ciała. ClinicalTrials.gov: NCT02570009, 7 października 2015.

Cel badania: Aktualizacja niedawnych ustaleń dotyczących wpływu cech osobowości na pooperacyjną utratę masy ciała u pacjentów poddawanych operacji bariatrycznej.

Wyniki: W kilku badaniach analizowano wpływ przedoperacyjnych zmiennych psychologicznych na wyniki operacji bariatrycznej, ale skuteczna rola czynników osobowościowych (tj. zarówno prawidłowych cech osobowości, jak i zaburzeń osobowości) w kształtowaniu wyników operacji bariatrycznej pozostaje niejasna. Przeanalizowaliśmy dziewięć niedawnych prac, w których badano wpływ przedoperacyjnych cech osobowości na pooperacyjną utratę masy ciała u osób poddawanych operacji z powodu ciężkiej otyłości. We wszystkich badaniach wyłonił się wzorzec osobowości oznaczający zdolność do samoregulacji mimo chwilowych impulsów lub wymagań — był on silnym czynnikiem prognostycznym dobrego wyniku, niezależnie od wyjściowych współistniejących zaburzeń psychicznych i zaburzeń osobowości.

Cel badania: Panuje powszechne przekonanie, że niemal nikomu nie udaje się długoterminowo utrzymać utraty masy ciała. Badania wykazały jednak, że około 20% osób z nadwagą skutecznie traci masę ciała w dłuższej perspektywie, jeśli sukces definiuje się jako utratę co najmniej 10% początkowej masy ciała i utrzymanie tej utraty przez co najmniej 1 y.

Wyniki: Aby utrzymać utratę masy ciała, członkowie deklarują wysoki poziom aktywności fizycznej (około 1 h/d), stosowanie diety niskokalorycznej i niskotłuszczowej, regularne jedzenie śniadań, samodzielne monitorowanie masy ciała oraz utrzymywanie stałego schematu odżywiania w dni powszednie i weekendy. Co więcej, z czasem utrzymywanie utraty masy ciała może stawać się łatwiejsze; po skutecznym utrzymaniu jej przez 2-5 y szansa na długoterminowe powodzenie znacznie wzrasta. Długotrwałe przestrzeganie zasad diety i ćwiczeń, niski poziom depresji i braku zahamowań oraz medyczne czynniki motywujące do utraty masy ciała również wiążą się z długoterminowym powodzeniem. Członkowie National Weight Control Registry dowodzą, że długotrwałe utrzymanie utraty masy ciała jest możliwe, i pomagają wskazać konkretne podejścia związane z długotrwałym powodzeniem.

Cel badania: Opierając się na relacjach osób stosujących leki GLP-1RA na odchudzanie, artykuł ten podważa biokonserwatywny pogląd, że wysiłek jest niezbędny do samokontroli, oraz węższy pogląd, że otyłość to po prostu słabość woli. Wielu osobom odchudzającym się uporczywie i natrętnie przychodzą do głowy myśli o jedzeniu, nad którymi nie mają jasnej świadomości ani dobrowolnej kontroli.

Wyniki: Wielu osobom odchudzającym się uporczywie i natrętnie przychodzą do głowy myśli o jedzeniu, nad którymi nie mają jasnej świadomości ani dobrowolnej kontroli. Wyciszając „szum wokół jedzenia”, leki te zapewniają użytkownikom poznawczy dostęp do właściwego celu skutecznej samokontroli i otwierają drogę do długoterminowego powodzenia, które sam wysiłek rzadko zapewnia. Argumentujemy, że wartość samokontroli nie leży w subiektywnym doświadczeniu zmagania się, lecz w umiejętnym dostosowywaniu zachowania do własnych celów. „Bez wysiłku” sprawowana samokontrola nie jest oszustwem, lecz może stanowić przykład tego, co cenne w sprawczości.

Cel badania: Behawioralne metody leczenia otyłości wiążą się z początkową utratą masy ciała; jednak uczestnicy zazwyczaj zaczynają odzyskiwać utracone kilogramy w ciągu kilku miesięcy, ponieważ ich poczucie własnej skuteczności w kontrolowaniu jedzenia (SEce) często słabnie, gdy lepiej uświadamiają sobie związane z tym wyzwania. Dlatego autorzy tego artykułu postanowili ustalić psychospołeczne czynniki prognostyczne takich spadków.

Wyniki: Nie stwierdzono istotnego efektu interakcji czasu i rodzaju leczenia. W analizach regresji wielokrotnej każda z tych zmiennych, z wyjątkiem przygnębienia, istotnie przyczyniała się do wyjaśnionej wariancji zmiany SEce (p < .001). Zmiana SEce u uczestników od wartości wyjściowej do 6. miesiąca była istotnym czynnikiem prognostycznym zmian masy ciała po sześciu, 12 i 24 miesiącach (ps < .001). Wyniki te wskazują na cele psychospołeczne, które można wykorzystać, by przeciwdziałać spadkowi SEce i późniejszemu ponownemu przybieraniu na wadze.

Cel badania: Ocena zaangażowania i utraty masy ciała w 12-miesięcznym programie całkowitego zastępowania diety (TDR) u kobiet z otyłością i podwyższonym ryzykiem raka piersi i endometrium.

Wyniki: 37 kobiet (79%) ukończyło cały program. Osoby, które go ukończyły, oraz te, które zrezygnowały, miały odpowiednio średni (SD) wiek 41.4 lat (5.7) wobec 38.1 (5.8) i wyjściowy wskaźnik masy ciała 36.2 (4.9) kg/m2 wobec 40.0 (7.9) kg/m2; odpowiednio 76% i 90% miało w domu dzieci w wieku 18 lat lub młodsze. Mediana (IQR) masy ciała zmniejszyła się we wszystkich punktach czasowych: o -10.8 kg (-13.8, -7.2) po 3 miesiącach, -11.5 kg (-15, -7.6) po 6 miesiącach, -11.0 kg (-16.4, -7.8) po 9 miesiącach i -8.4 kg (-13.9, -3.7) po 12 miesiącach. W trakcie 12-miesięcznego programu mediana (IQR) liczby kontaktów z dietetykami prowadzącymi badanie na uczestnika wyniosła 28 (25, 33), a mediana czasu kontaktu — 7.6 (6.6, 10.6) godzin. 68% otrzymało wsparcie psychologiczne. Jakość życia poprawiła się: OWL-QOL (otyłość i utrata masy ciała) -17 (-24.8, -7.8) oraz EQ5D 1 (0, 2); zmniejszyły się wyniki dotyczące napadowego objadania się — -4 (-6.5, -0.8), natomiast nie zmieniły się skale zdrowia psychicznego ani aktywności fizycznej. TDR może być programem odchudzającym dla kobiet z podwyższonym ryzykiem raka piersi i endometrium związanego z otyłością.

Cel badania: Utrzymująca się utrata masy ciała wymaga trwałego ograniczenia spożycia energii połączonego ze zwiększeniem jej wydatkowania. Ocena takich strategii może poprawić wyniki leczenia. National Weight Control Registry (NWCR) wskazał podejścia behawioralne związane z długotrwałym utrzymaniem skutecznej redukcji masy ciała.

Wyniki: Uczestnicy, którzy osiągnęli ≥ 15% WL, częściej zgłaszali zmniejszenie spożycia energii, ograniczenie spożycia tłuszczu i cukru oraz regularną aktywność fizyczną zarówno po 6, jak i po 12 miesiącach w porównaniu z osobami, które osiągnęły < 5% WL (we wszystkich przypadkach p < 0.03). Osoby z grupy ≥ 15% WL zgłaszały większą liczbę skutecznych strategii w obu punktach czasowych (p < 0.001). Wyniki te, uzyskane w warunkach klinicznych, w dużej mierze potwierdzają wcześniejsze ustalenia oparte na rejestrze, wskazując, że klinicznie istotna utrata masy ciała osiągnięta podczas ustrukturyzowanego leczenia otyłości wiąże się z częstszym zgłaszaniem zachowań wskazanych przez National Weight Control Registry.