Niepłodność — czy post pomaga tam, gdzie zawiodły leki?

Cel badania: Wyniki dotyczące wpływu diety na płodność są sprzeczne. Celem tego badania była ocena wpływu różnych wzorców żywieniowych na wyniki dotyczące płodności w populacjach, w których dochodzi do spontanicznego poczęcia, oraz wśród osób wymagających wspomaganego rozrodu (ART).

Wyniki: Przestrzeganie różnych zdrowych diet wiązało się z poprawą wyników ART (dieta ProFertility i holenderskie wytyczne żywieniowe) oraz wyników naturalnego poczęcia (dieta płodności). Jednak ze względu na zmienność składników zdrowych diet nie połączono wyników. Badania wykazały wstępne dowody na rolę wzorców żywieniowych lub całych diet w poprawie odsetka ciąż i żywych urodzeń. Jednak ze względu na niejednorodność dostępnej literatury obecnie nie wiadomo, które wzorce żywieniowe wiążą się z poprawą płodności i wyników ART.

Cel badania: Dieta śródziemnomorska (MD) to wzorzec żywieniowy, którego pozytywny wpływ na zdrowie potwierdzają dowody, a skuteczność niektórych składników odżywczych obecnych w tej diecie w zakresie płodności była już przedmiotem badań. Wciąż jednak pozostaje pytanie, czy ścisłe przestrzeganie MD może przyczyniać się do korzystnych wyników dotyczących płodności u niepłodnych kobiet i mężczyzn.

Wyniki: Kryteria włączenia spełniło łącznie 11 badań (n = 13 157 kobiet i 1338 mężczyzn). Większe przestrzeganie MD wiązało się z żywymi urodzeniami (I2 = 83.16%; iloraz szans [OR], 0.652; 95% CI, 0.408–3.194), odsetkiem ciąż (I2 = 93.83%; OR, 1.192; 95% CI, 0.349–4.325), stężeniem plemników >15 × 106/mL (I2 = 32.97%; OR 2.862; 95% CI, 1.583–5.174) oraz liczbą plemników > 39 × 106/mL (I2 = 48.1%; OR, 2.543; 95% CI, 1.319–4.904); jednak wyniki metaanalizy były niespójne. Obecne dowody dotyczące ścisłego przestrzegania MD i wskaźników płodności są niewystarczające, by uzasadnić jej zastosowanie kliniczne, choć wskazują na poprawę parametrów nasienia i możliwość uzyskania lepszych wyników dotyczących ciąży.

Cel badania: Zanieczyszczenie środowiska, siedzący tryb życia i niezdrowe wzorce żywieniowe uznano za główne modyfikowalne czynniki pogorszenia jakości nasienia u ludzi. Celem badania była ocena związków między przestrzeganiem określonej a priori diety śródziemnomorskiej (MedDiet) a parametrami jakości nasienia lub wynikami medycznie wspomaganego rozrodu (MAR) u mężczyzn.

Wyniki: Całkowite przestrzeganie MedDiet wykazało istotny dodatni związek z liczbą plemników (24.37 M plemników; 1.30–47.44; I2 = 89%), całkowitą ruchliwością (8.81%; 2.26–15.37; I2 = 88%), ruchliwością postępową (7.49%; 1.47–13.50; I2 = 86%) oraz prawidłową morfologią (1.02%; 0.21–1.82; I2 = 77%). Dowody z 2 randomizowanych badań klinicznych oceniających wpływ MedDiet na parametry nasienia są zgodne z głównymi wynikami. Dowody z badań obserwacyjnych i badań klinicznych wskazują na potencjalne korzyści z przestrzegania MedDiet w zakresie parametrów jakości nasienia, ale nie wyników dotyczących płodności. Badanie zarejestrowano w PROSPERO pod numerem CRD42024584003.

Cel badania: Niepłodność jest globalnym problemem zdrowotnym, który dotyka 48 milionów par i 186 milionów osób na całym świecie. Niepłodność stanowi poważne obciążenie ekonomiczne i społeczne dla par pragnących począć dziecko i wiąże się z nieoptymalnymi czynnikami stylu życia, w tym niewłaściwą dietą i brakiem aktywności fizycznej.

Wyniki: Jednym z kluczowych mechanizmów opisanych w literaturze jest niekorzystny wpływ stanu zapalnego na płodność, który może przyczyniać się do nieregularnych cykli miesiączkowych, niepowodzenia implantacji i innych negatywnych następstw reprodukcyjnych. Dlatego interwencje żywieniowe zmniejszające stan zapalny mogą poprawiać wyniki dotyczące płodności. Ten przegląd konsekwentnie wykazuje, że przestrzeganie diet przeciwzapalnych, takich jak dieta śródziemnomorska (w szczególności zwiększone spożycie jednonienasyconych i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych n-3, flawonoidów oraz ograniczenie spożycia czerwonego i przetworzonego mięsa), poprawia płodność, skuteczność wspomaganego rozrodu (ART) i jakość nasienia u mężczyzn. Dlatego włączenie przeciwzapalnych wzorców żywieniowych jako obarczonych niskim ryzykiem uzupełniających metod leczenia niepłodności może częściowo lub całkowicie poprawić płodność oraz ograniczyć potrzebę długotrwałych lub intensywnych interwencji farmakologicznych bądź chirurgicznych.

Cel badania: Coraz powszechniej przyjmuje się, że odżywianie może mieć związek z płodnością, a w szczególności ze skutecznością wspomaganego rozrodu u kobiet; nadal jednak nie ma konkretnych zaleceń żywieniowych. Celem badania była ocena związku między przestrzeganiem różnych wzorców żywieniowych przed rozpoczęciem leczenia a wynikami wspomaganego rozrodu.

Wyniki: Większe przestrzeganie alternatywnego wskaźnika zdrowego odżywiania 2010 (alternate Healthy Eating Index 2010) i diety płodności nie wiązało się z żywym urodzeniem po zastosowaniu wspomaganego rozrodu. Kobiety z drugiego, trzeciego i czwartego kwartylu przestrzegania diety śródziemnomorskiej miały istotnie większe prawdopodobieństwo żywego urodzenia (0.44, 95% przedział ufności, 0.39–0.49) w porównaniu z kobietami z pierwszego kwartylu (0.31, 95% przedział ufności, 0.25–0.39); jednak przestrzeganie diety śródziemnomorskiej powyżej drugiego kwartylu nie przynosiło dodatkowych korzyści. Wzrost przestrzegania diety wspierającej płodność był liniowo związany z wynikami wspomaganego rozrodu. Skorygowane ilorazy szans (95% przedział ufności) implantacji, ciąży klinicznej i żywego urodzenia były wyższe odpowiednio o 47% (21%, 77%), 43% (19%, 72%) i 53% (26%, 85%) na każdy wzrost o 1 SD.

Cel badania: Odżywianie w okresie rozrodczym wpływa na bieżące zdrowie kobiet, ich płodność i wyniki ciąży, a także na długoterminowe dobrostan potomstwa. Niniejszy dokument stanowiskowy przedstawia narracyjną syntezę i krytyczną ocenę dowodów dotyczących wpływu wzorców żywieniowych, makro- i mikroskładników odżywczych oraz suplementacji na zdrowie kobiet, płodność kobiet i wyniki reprodukcyjne, aby sformułować praktyczne zalecenia.

Wyniki: Zbilansowana, urozmaicona dieta bogata w produkty pełnowartościowe i minimalnie przetworzone wspiera regulację hormonalną, owulację, prawidłowy przebieg ciąży oraz zmniejszenie ryzyka chorób przewlekłych. Do składników odżywczych o kluczowym znaczeniu należą żelazo, foliany, wapń, witamina D, cynk, witamina B12 i długołańcuchowe kwasy omega-3 (DHA); suplementację należy rozważyć, gdy spożycie z dietą lub biodostępność są niewystarczające. Coraz więcej dowodów wskazuje, że odżywianie w stylu śródziemnomorskim wiąże się z poprawą zdrowia metabolicznego i wrażliwości na insulinę, większą skutecznością IVF, niższym ryzykiem cukrzycy ciążowej oraz korzystnymi wynikami noworodkowymi. Wysokie spożycie UPF wiąże się z gorszą jakością diety, stanem zapalnym, niekorzystnymi wynikami ciąży i możliwym zaburzeniem funkcji rozrodczych, co przemawia za ograniczeniem UPF na rzecz produktów bogatych w składniki odżywcze.

Cel badania: Niepłodność jest poważnym problemem klinicznym, który wpływa na ludzi pod względem psychicznym i medycznym. W ciągu ostatnich 40 lat badania wiązały niemal 50% przypadków bezdzietności z niepłodnością męską. Warto zauważyć, że w odróżnieniu od innych czynników przyczyniających się do niepłodności dieta jest czynnikiem, który można modyfikować i uwzględniać w poradnictwie dla niepłodnych mężczyzn.

Wyniki: Wyniki tego badania wskazują, że większe przestrzeganie wskaźnika zdrowej diety roślinnej (hPDI) może istotnie zwiększać stężenie i ruchliwość plemników u mężczyzn, a większe przestrzeganie wzorca żywieniowego PDI wiąże się z niższym ryzykiem niedoboru objętości nasienia; ostatecznie zaś większe przestrzeganie wskaźnika niezdrowej diety roślinnej (uPDI) może zmniejszać ryzyko obniżonej ruchliwości plemników. W tym badaniu po raz pierwszy oceniono związek między PDI, hPDI, uPDI a niepłodnością męską. Łącznie badanie wykazało, że odżywianie wpływa na jakość nasienia i płodność mężczyzn.

Cel badania: Azoospermia, definiowana jako brak plemników w ejakulacie, jest ciężką postacią niepłodności męskiej, a potencjalny wpływ intensywnej modyfikacji stylu życia na produkcję plemników pozostaje niepewny.

Wyniki: Nie przeprowadzono u wszystkich uczestników pełnej oceny etiologicznej i badań genetycznych ani nie uzyskano obiektywnych pomiarów przestrzegania programu czy jednolitej dokumentacji metod analizy nasienia. Ta niekontrolowana seria przypadków dokumentuje klinicznie istotny związek czasowy między rozpoczęciem intensywnego programu zmiany stylu życia a późniejszym wykryciem plemników u mężczyzn, u których wcześniej zgłaszano azoospermię. Nie można ustalić związku przyczynowego, a indywidualny wkład diety i innych elementów programu pozostaje niepewny. Uzasadnione są prospektywne badania kontrolowane z wykorzystaniem standaryzowanej oceny andrologicznej, kompleksowej diagnostyki etiologicznej, obiektywnych pomiarów przestrzegania programu i uprzednio określonych wyników reprodukcyjnych.

Cel badania: Związek między wzorcami żywieniowymi zgodnymi z dietą referencyjną EAT-Lancet, która promuje zdrowie ludzi i planety, a niepłodnością kobiet nie został dotąd zbadany. Celem tego badania była analiza związku między przestrzeganiem wskaźnika diety roślinnej (PHDI) a niepłodnością wśród kobiet w wieku rozrodczym w Stanach Zjednoczonych.

Wyniki: Związki te utrzymywały się po skorygowaniu wyników o wiek, pochodzenie etniczne, relację dochodu do progu ubóstwa, stan cywilny, palenie tytoniu, spożywanie alkoholu, wskaźnik masy ciała, narażenie na dym tytoniowy z drugiej ręki, nadciśnienie i całkowitą aktywność fizyczną (MET/tydzień). Analizy wrażliwości, w tym modele uwzględniające wagi próby badawczej, oraz analizy warstwowe według wieku i wskaźnika masy ciała dały spójne wyniki. Większe przestrzeganie diety zdrowia planety (wyższe PHDI) wiązało się z niższym prawdopodobieństwem samodzielnie zgłaszanej niepłodności w tej reprezentatywnej dla całego kraju próbie kobiet ze Stanów Zjednoczonych. Ze względu na przekrojowy schemat badania nie można ustalić związku przyczynowego; wyniki podkreślają jednak jakość diety jako potencjalnie istotny czynnik związany z samodzielnie zgłaszaną niepłodnością.

Cel badania: Medycyna stylu życia wykorzystuje oparte na dowodach zachowania prozdrowotne: odżywianie, aktywność fizyczną, regenerujący sen, radzenie sobie ze stresem, więzi społeczne i unikanie substancji ryzykownych, aby zapobiegać chorobom przewlekłym, leczyć je, a często także odwracać ich przebieg. W rutynowej opiece zdrowotnej odżywianie nie jest wykorzystywane w wystarczającym stopniu.

Wyniki: W różnych sytuacjach niektórzy pacjenci mogą odnieść korzyści ze spożycia białka przekraczającego zalecane dzienne spożycie (RDA) wynoszące 0.8g/kg/day dla dorosłych. Dobrze zaplanowane diety roślinne mogą zapewnić znacznie większe spożycie białka dzięki różnorodnym źródłom, takim jak rośliny strączkowe, soja, zboża, orzechy i nasiona. Odpowiednia ilość białka, równomiernie rozłożona w ciągu dnia, wspiera płodność, wzrost płodu, laktację oraz zachowanie beztłuszczowej masy ciała w okresie okołomenopauzalnym i w starszym wieku. Wdrażanie WFPD wraz ze zindywidualizowanymi zaleceniami dotyczącymi białka może wydłużać okres życia w zdrowiu, zwiększać samodzielność funkcjonalną i ograniczać zależność od leków, potwierdzając, że pełnowartościowa żywność jest podstawą współczesnej medycyny.