Mięso czy warzywa — czy wojna o talerz ma w ogóle sens?

Cel badania: Coraz więcej dowodów wskazuje, że zastępowanie żywności pochodzenia zwierzęcego żywnością pochodzenia roślinnego wiąże się z niższym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych (CVD), cukrzycy typu 2 (T2D) i śmiertelności z jakiejkolwiek przyczyny. Naszym celem było podsumowanie i ocena dowodów dotyczących zastępowania dowolnej żywności pochodzenia zwierzęcego żywnością pochodzenia roślinnego pod kątem zdrowia kardiometabolicznego i śmiertelności z jakiejkolwiek przyczyny w przeglądzie systematycznym i metaanalizie.

Wyniki: Łącznie uwzględniono 37 publikacji opartych na 24 kohortach. Istniały umiarkowane dowody CoE wskazujące na niższe ryzyko CVD przy zastąpieniu przetworzonego mięsa orzechami [SHR (95% CI): 0.73 (0.59, 0.91), n = 8 kohort], roślinami strączkowymi [0.77 (0.68, 0.87), n = 8] i pełnymi ziarnami [0.64 (0.54, 0.75), n = 7], a także jaj orzechami [0.83 (0.78, 0.89), n = 8] oraz masła oliwą z oliwek [0.96 (0.95, 0.98), n = 3]. Ponadto znaleźliśmy umiarkowane dowody CoE na odwrotny związek z zapadalnością na T2D przy zastąpieniu czerwonego mięsa pełnymi ziarnami/zbożami [0.90 (0.84, 0.96), n = 6] oraz czerwonego mięsa lub przetworzonego mięsa orzechami [0.92 (0.90, 0.94), n = 6 lub 0.78 (0.69, 0.88), n = 6], a także przy zastąpieniu drobiu pełnymi ziarnami [0.87 (0.83, 0.90), n = 2] oraz jaj orzechami lub pełnymi ziarnami [0.82 (0.79, 0.86), n = 2 lub 0.79 (0.76, 0.83), n = 2].

Cel badania: W miarę starzenia się ludności świata kluczowe jest określenie diet, które nie tylko zapobiegają chorobom niezakaźnym, ale także optymalnie wspierają zdrowe starzenie się.

Wyniki: Ilorazy szans dla najwyższego kwintyla w porównaniu z najniższym mieściły się w zakresie od 1.45 (95% przedział ufności (CI) = 1.35-1.57; zdrowa dieta roślinna) do 1.86 (95% CI = 1.71-2.01; Alternative Healthy Eating Index). Gdy próg wieku dla zdrowego starzenia się przesunięto do 75 lat, dieta Alternative Healthy Eating Index wykazywała najsilniejszy związek ze zdrowym starzeniem się, z ilorazem szans wynoszącym 2.24 (95% CI = 2.01-2.50). Większe spożycie owoców, warzyw, pełnych ziaren, tłuszczów nienasyconych, orzechów, roślin strączkowych i niskotłuszczowych produktów mlecznych wiązało się z większymi szansami na zdrowe starzenie się, natomiast większe spożycie tłuszczów trans, sodu, słodzonych napojów oraz czerwonego mięsa lub mięsa przetworzonego (albo obu) wykazywało odwrotny związek. Nasze wyniki sugerują, że wzorce żywieniowe bogate w żywność pochodzenia roślinnego, z umiarkowanym udziałem zdrowej żywności pochodzenia zwierzęcego, mogą sprzyjać ogólnie zdrowemu starzeniu się, stanowiąc wskazówkę przy opracowywaniu przyszłych zaleceń żywieniowych.

Cel badania: Mimo rosnącej popularności roślinnych zamienników mięsa, dowody dotyczące skutków zdrowotnych tych produktów są ograniczone. Naszym celem było porównanie wpływu spożywania roślinnego zamiennika mięsa (Plant) z mięsem pochodzenia zwierzęcego (Animal) na czynniki zdrowotne. Głównym punktem końcowym było stężenie trimetyloaminy N-tlenku (TMAO) w surowicy na czczo.

Wyniki: Wśród 36 uczestników, którzy dostarczyli kompletne dane z obu faz badania krzyżowego, 67% stanowiły kobiety, 69% osoby rasy białej; średni wiek ± SD wynosił 50 ± 14 y, a BMI 28 ± 5 kg/m2. Średnia liczba porcji dziennie ± SD nie różniła się w zależności od kolejności interwencji: 2.5 ± 0.6 w porównaniu z 2.6 ± 0.7 odpowiednio dla Plant i Animal (P = 0.76). Średnie stężenia TMAO ± SEM były ogółem istotnie niższe w przypadku diety Plant (2.7 ± 0.3) niż Animal (4.7 ± 0.9) (P = 0.012), zaobserwowano jednak istotny efekt kolejności (P = 0.023). Stężenia TMAO były istotnie niższe w przypadku Plant wśród n = 18 osób, które otrzymywały Plant jako drugą dietę (2.9 ± 0.4 w porównaniu z 6.4 ± 1.5, Plant w porównaniu z Animal, P = 0.007), ale nie wśród n = 18 osób, które otrzymywały Plant jako pierwszą dietę (2.5 ± 0.4 w porównaniu z 3.0 ± 0.6, Plant w porównaniu z Animal, P = 0.23). Analizy eksploracyjne mikrobiomu nie ujawniły możliwych czynników odróżniających osoby reagujące od niereagujących.

Cel badania: Wraz z globalnym wzrostem spożycia białka istnieją luki w naszym rozumieniu różnic między źródłami białka, zwłaszcza między białkami zwierzęcymi i roślinnymi oraz zaleceniami dla pacjentów z nieswoistymi zapaleniami jelit (IBD). Ten przegląd narracyjny syntetyzuje aktualne dowody dotyczące tego, jak białka zwierzęce i roślinne wywierają odmienne skutki fizjologiczne oraz wpływają na ryzyko IBD i jej przebieg.

Wyniki: Po drugie, dane obserwacyjne wykazały możliwe związki między większym spożyciem białka zwierzęcego a ryzykiem wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (UC); związek ten jest jednak mniej spójny w przypadku choroby Leśniowskiego-Crohna (CD). Duże spożycie mięsa, a konkretnie czerwonego mięsa, wiąże się również z większym ryzykiem nawrotu UC. Po trzecie, określone białka zwierzęce są wykorzystywane jako element skutecznych strategii indukcji i podtrzymywania CD. Podsumowując, dostępne dane sugerują, że zalecenia dla pacjentów z IBD powinny wykraczać poza porady dotyczące białek zwierzęcych versus roślinnych, a uwzględniać poszczególne źródła białka i szerszy wzorzec żywieniowy.

Cel badania: Diety roślinne zyskują coraz większe zainteresowanie w leczeniu przewlekłej choroby nerek (CKD), jednak nadal istnieją obawy dotyczące jakości białek pochodzenia roślinnego. Tradycyjnie białka pochodzenia zwierzęcego uznawano za białka o wysokiej wartości biologicznej, a białka roślinne określano jako białka o niskiej wartości biologicznej, co przyczyniało się do błędnych przekonań na temat ich wartości odżywczej.

Wyniki: W tym przeglądzie narracyjnym podważamy te założenia, przedstawiając pojawiające się dowody dotyczące jakości odżywczej białek roślinnych, strategii poprawy ich profili aminokwasowych oraz ich znaczenia w kontekście CKD. Omawiamy ponadto wpływ białek roślinnych w porównaniu ze zwierzęcymi na czynność nerek, masę mięśniową i mikrobiotę jelitową. Badane są również alternatywne źródła białka, takie jak owady jadalne i grzyby, pod kątem ich potencjalnego wkładu w wartość odżywczą i ochronę środowiska. Nasze wyniki wskazują, że dobrze zaplanowane diety, w których przeważają produkty roślinne, mogą zaspokoić zapotrzebowanie na białko i aminokwasy na wszystkich etapach CKD, nie pogarszając zdrowia mięśni ani zdrowia metabolicznego.