Menopauza — jak złagodzić uderzenia gorąca bez hormonów?

Cel badania: Ocena skuteczności i bezpieczeństwa farmakologicznych metod leczenia objawów naczynioruchowych (VMS) u kobiet po menopauzie.

Wyniki: Uwzględniono 41 randomizowanych badań kontrolowanych (n = 14 743; średnia wieku 53,4 roku). Syntetyczne estrogeny skoniugowane (SCE) w dawce 1,25 mg wykazały największe zmniejszenie częstości VMS (MD -5,69; 95 % CrI od -7,93 do -3,38), natomiast drospirenon 0,5 mg + estradiol 0,5 mg był najskuteczniejszy w zmniejszaniu nasilenia (MD -1,06; 95 % CrI od -1,39 do -0,72). Większość metod leczenia miała profil bezpieczeństwa podobny do placebo, choć estradiol 0,5 mg + dydrogesteron 2,5 mg wiązały się z większą liczbą zdarzeń niepożądanych (RR 1,56; 95 % CrI od 1,16 do 2,24). Nie stwierdzono istotnych różnic w zakresie poważnych zdarzeń niepożądanych. Rankingi SUCRA wskazały SCE i przezskórny żel estradiolowy jako najskuteczniejsze pod względem częstości, natomiast drospirenon + estradiol uzyskały najlepsze wyniki pod względem nasilenia. Fezolinetant i elinzanetant wykazały umiarkowaną skuteczność. Spośród badań 22 miały niskie ryzyko błędu systematycznego, a w 19 występowały pewne wątpliwości.

Cel badania: Aktualizacja stanowiska The North American Menopause Society z 2015 r. dotyczącego opartego na dowodach naukowych niehormonalnego leczenia objawów naczynioruchowych związanych z menopauzą.

Wyniki: Oparty na dowodach naukowych przegląd literatury pozwolił wyłonić kilka niehormonalnych metod leczenia objawów naczynioruchowych. Zalecane: terapia poznawczo-behawioralna, hipnoza kliniczna, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny/inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, gabapentyna, fezolinetant (poziom I); oksybutynina (poziomy I-II); redukcja masy ciała, blokada zwoju gwiaździstego (poziomy II-III). Niezalecane: oddychanie w stałym rytmie (poziom I); suplementy/preparaty ziołowe (poziomy I-II); techniki chłodzenia, unikanie czynników wyzwalających, ćwiczenia, joga, interwencja oparta na uważności, relaksacja, suvoreksant, produkty sojowe i ekstrakty sojowe, ekwol — metabolit soi, kannabinoidy, akupunktura, dostrajanie oscylacji neuronalnych (poziom II); interwencje chiropraktyczne, klonidyna (poziomy I-III); modyfikacja diety i pregabalina (poziom III). Terapia hormonalna pozostaje najskuteczniejszą metodą leczenia objawów naczynioruchowych i należy ją rozważyć u kobiet w okresie menopauzy, u których od ostatniej miesiączki upłynęło nie więcej niż 10 lat.

Cel badania: Objawy naczynioruchowe (VMS) są częste, uciążliwe i mogą utrzymywać się przez lata przed menopauzą i po niej. Celem badania była ocena skuteczności i bezpieczeństwa fezolinetantu w leczeniu umiarkowanych do ciężkich VMS związanych z menopauzą.

Wyniki: Obie dawki fezolinetantu doprowadziły do statystycznie istotnego zmniejszenia częstości i nasilenia VMS w tygodniach 4. i 12. w porównaniu z placebo. W przypadku częstości VMS najmniejsza średnia kwadratów (SE) zmiany w tygodniu 4. w porównaniu z placebo wynosiła: fezolinetant 30 mg, -1,82 (0,46; P < 0,001); 45 mg, -2,55 (0,46; P < 0,001); w tygodniu 12.: 30 mg, -1,86 (0,55; P < 0,001); 45 mg, -2,53 (0,55; P < 0,001). W przypadku nasilenia VMS w tygodniu 4.: 30 mg, -0,15 (0,06; P < 0,05); 45 mg, -0,29 (0,06; P < 0,001); w tygodniu 12.: 30 mg, -0,16 (0,08; P < 0,05); 45 mg, -0,29 (0,08; P < 0,001). Poprawę w zakresie częstości i nasilenia VMS zaobserwowano już w tygodniu 1. i utrzymywała się ona do tygodnia 52. Poważne zdarzenia niepożądane związane z leczeniem występowały rzadko i zgłosiło je odpowiednio 2%, 1% i 0% osób otrzymujących fezolinetant w dawce 30 mg, fezolinetant w dawce 45 mg i placebo. Codzienne stosowanie fezolinetantu w dawkach 30 i 45 mg było skuteczne i dobrze tolerowane w leczeniu umiarkowanych do ciężkich VMS związanych z menopauzą.

Cel badania: W artykule opisano terapię poznawczo-behawioralną (CBT) dla kobiet z uciążliwymi objawami menopauzy oraz przedstawiono dowody z badań klinicznych obejmujących kobiety przechodzące menopauzę, kobiety z objawami wywołanymi leczeniem raka piersi oraz kobiety z uciążliwymi objawami w kontekście zawodowym. CBT koncentruje się przede wszystkim na objawach naczynioruchowych (VMS), ale obejmuje również stres, obniżony nastrój i problemy ze snem.

Wyniki: CBT jest krótką terapią (od czterech do sześciu sesji), opartą na teorii i dowodach naukowych; jest akceptowana przez kobiety i skutecznie zmniejsza wpływ VMS, poprawia sen i przynosi korzyści w zakresie jakości życia. W niektórych badaniach częstość VMS również ulega znacznemu zmniejszeniu, ale nie we wszystkich. Stwierdzono, że CBT jest konsekwentnie skuteczna, gdy jest prowadzona w grupach, w formie poradnika samopomocowego oraz online (z dodatkowym wsparciem lub bez niego). Protokoły CBT MENOS 1 i MENOS 2 są zalecane przez North American Menopause Society w leczeniu VMS (2015); CBT jest zalecana w leczeniu lęku i depresji u kobiet w okresie przejścia menopauzalnego i po menopauzie (NICE, 2015); wykazano też, że CBT prowadzona telefonicznie jest skuteczną metodą leczenia bezsenności.

Cel badania: Systematyczne wyszukiwanie literatury ujawniło 35 badań klinicznych i jedną metaanalizę obejmującą 43 759 kobiet, z których 13 096 leczono izopropanolowym ekstraktem Cimicifuga racemosa (iCR). W porównaniu z placebo iCR była istotnie skuteczniejsza w leczeniu wegetatywnych i psychologicznych objawów menopauzy, ze standaryzowaną różnicą średnich wynoszącą -0,694 na korzyść iCR (p < 0,0001).

Wyniki: Poziomy hormonów pozostały niezmienione, a tkanki wrażliwe na estrogeny (np. pierś, endometrium) nie uległy wpływowi leczenia iCR. Ponieważ korzyści wyraźnie przewyższają ryzyko, iCR/iCR+HP należy zalecać jako opartą na dowodach naukowych metodę leczenia naturalnych objawów klimakterycznych. Dzięki ogólnie dobremu profilowi bezpieczeństwa, także w odniesieniu do narządów wrażliwych na estrogeny, iCR jako niehormonalna terapia ziołowa może być stosowana również u pacjentek z chorobami hormonozależnymi, u których występują jatrogenne objawy klimakteryczne.