Kwiat czarnego bzu — babcina herbata na przeziębienie, o której zapomnieliśmy?

Źródeł: 3 · Artykuł: 6 948 znaków

Henryk Różański — Bez czarny – Sambucus nigra Linne w fitoterapii praktycznej; czas zbioru kwiatów
Henryk Różański — Kwiat bzu czarnego – Flos Sambuci nigri w dawnej medycynie
Elderberry (Sambucus nigra L.): an ethnopharmacological, phytochemical and biological review for a prospective nutraceutical plant. · Inflammopharmacology 2026

Henryk Różański zaleca przy przeziębieniu pić napar z kwiatu czarnego bzu co dwie godziny po 100 ml.

Do szklanki wrzątku lub mleka dodaje się 1–2 łyżki rozdrobnionych kwiatów.
Wodne wyciągi z kwiatów ułatwiają odkrztuszanie, obniżają gorączkę i działają napotnie.
Kwiat bzu czarnego opisywano jako środek przeciwgorączkowy już w pracy z 1861 roku.

Co piszą autorzy

Henryk Różański

Przy przeziębieniu zaleca się pić napar co dwie godziny po 100 ml; na szklankę wrzątku lub mleka bierze się 1–2 łyżki rozdrobnionych kwiatów.

„Na 1 szklankę wrzącej wody lub mleka bierze się 1-2 łyżki rozdrobnionych kwiatów. Przy nieżytach układu oddechowego i przeziębieniu pić co 2 godziny po 100 ml. Przy innych chorobach 2 szklanki dziennie przez 1-2 tygodnie, następnie 1 szklanka dziennie (pękanie naczyń krwionośnych, profilaktyka kamicy moczowej, kuracje odtruwające, przy chorobach skóry).”

Bez czarny – Sambucus nigra Linne w fitoterapii praktycznej; czas zbioru kwiatów

Henryk Różański

Wodne wyciągi z kwiatów ułatwiają odkrztuszanie, obniżają gorączkę i działają napotnie.

„Ułatwiają odkrztuszanie zalegającej wydzieliny śluzowej w drogach oddechowych. Obniżają gorączkę, działają napotnie. Wzmagają diurezę i wydalanie szkodliwych produktów przemiany materii. Mają też wpływ spazmolityczny na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego i dróg moczowych.”

Bez czarny – Sambucus nigra Linne w fitoterapii praktycznej; czas zbioru kwiatów

Henryk Różański

Dawniej zalecano napar z kwiatów jako łagodny środek napotny.

„Oks pod koniec XIX i na początku XX wieku: Flores Sambuci: wewnętrznie 5,0 pro dosi (dla wyjaśnienia – to dawka jednorazowa) – 15,0 pro die (oznacza dawkę dzienną) w naparze jako środek łagodnie działający napotnie. Zalecał mieszankę złożoną z kwiatów rumianku, kwiatów lipy i kwiatów bzu (w równych częściach) – parzyć i pić jak herbatę, z koniakiem, jako środek napotny.”

Kwiat bzu czarnego – Flos Sambuci nigri w dawnej medycynie

Henryk Różański

Herbatę z kwiatów polecano między innymi na kaszel, katar i chrypkę.

„Herbatę z kwiatów zaleca się na kurację wiosenną – bierze się 4-5 gr. na 2 filiżanki; wypijać jedną rano na czczo, drugą przed położeniem się do snu, z dodatkiem nieco soku cytrynowego. Doskonale działa na chrypkę i kaszel, katary i gośćce. Zewnętrznie używa się odwaru z kwiatów jako wody na oczy.””

Kwiat bzu czarnego – Flos Sambuci nigri w dawnej medycynie

Henryk Różański

Kwiat bzu czarnego opisywano jako środek przeciwgorączkowy już w pracy z 1861 roku.

„Kwiat bzu czarnego, czyli Hollunderblüthen jako środek przeciwgorączkowy został opisany przez dra Fr. Oestrerlen’a w Handbuch der Heilmittellehre z 1861 r. W Polsce również nie brakowało rzeczowych opisów, np. dr B. A. Oks pod koniec XIX i na początku XX wieku: Flores Sambuci: wewnętrznie 5,0 pro dosi (dla wyjaśnienia – to dawka jednorazowa) – 15,0 pro die (oznacza dawkę dzienną) w naparze jako środek łagodnie działający napotnie.”

Kwiat bzu czarnego – Flos Sambuci nigri w dawnej medycynie

Henryk Różański

Kwiat bzu czarnego pojawiał się w pracach medycznych także w latach 20.–40. XX wieku, mimo rosnącego zainteresowania lekami syntetycznymi.

„Kwiat bzu czarnego był opisywany w pracach medycznych i tym samym stosowany w medycynie w latach 20-40. XX wieku, kiedy to coraz bardziej zachwycano się nowoczesną farmakologią i lekami syntetycznymi. Nie pominięto bzu czarnego w takich klasycznych pracach jak: Taschenbuch der Therapie z 1927 r.”

Kwiat bzu czarnego – Flos Sambuci nigri w dawnej medycynie

Henryk Różański

Oficjalna dawka kwiatu bzu czarnego w odwarach wynosi 3 g jednorazowo i 10 g na dobę.

„Oficjalna dawka wg FP VI kwiatu bzu czarnego wynosi 3 g (jednorazowa) i 10 g (dobowa) w odwarach. Kwiat bzu czarnego najlepiej wysuszyć w ciemnym dobrze przewietrzanym pomieszczeniu, aby kwiaty uzyskały po wysuszeniu przyjemny silny zapach i kremową barwę.”

Bez czarny – Sambucus nigra Linne w fitoterapii praktycznej; czas zbioru kwiatów

Henryk Różański

Kwiat bzu czarnego jest dostępny w sklepach zielarskich.

„Kwiat i owoc bzu czarnego – Flos et Fructus Sambuci nigri są dostępne w sklepach zielarskich. Objęte są przez Farmakopeę Polską VI. Zgodnie z FP VI kwiat bzu powinien zawierać nie mniej niż 0,8% flawonoidów, w przeliczeniu na kwercetynę C15H10O7. Popiołu nie więcej niż 9% (wg FP III nie więcej niż 8%).”

Bez czarny – Sambucus nigra Linne w fitoterapii praktycznej; czas zbioru kwiatów

Badania z PubMed · Europe PMC

Wybraliśmy 1 badań z najlepszymi, pozytywnymi wynikami. To wybór, a nie pełny przegląd wszystkich badań.

Liczba wszystkich badań na ten temat w bazie PubMed: 1.

Przegląd opisuje tradycyjne stosowanie bzu czarnego w naparach przy dolegliwościach oddechowych oraz jego zgłaszane właściwości przeciwwirusowe, w tym przeciw grypie.

Cel badania: Bez czarny (Sambucus nigra L.) był tradycyjnie wykorzystywany w różnych przetworach, takich jak herbatki ziołowe, syropy czy soki, jako środek na dolegliwości układu oddechowego, stany gorączkowe i inne problemy zdrowotne. Analizy fitochemiczne i chromatograficzne różnych organów pozwoliły określić ich profile metabolitów oraz zidentyfikować, a niekiedy także wyizolować, główne związki bioaktywne. Zainspirowani bogatą i skuteczną literaturą dotyczącą S.

Wyniki: W tym kontekście bez czarny uznaje się za bogate źródło mnóstwa związków bioaktywnych, głównie fenoli, a badania wykazały, że cechuje się różnorodnymi korzyściami zdrowotnymi, w tym właściwościami przeciwutleniającymi, przeciwzapalnymi, przeciwnowotworowymi, przeciwwirusowymi wobec grypy, przeciwdrobnoustrojowymi, przeciwcukrzycowymi, kardioprotekcyjnymi i neuroprotekcyjnymi. Niniejszy przegląd obejmuje również różne podejścia analityczne stosowane do charakterystyki S. nigra, a także badania literaturowe podjęte w celu optymalizacji procesu przygotowywania jej ekstraktu (ekstraktów) pod względem różnych rozpuszczalników ekstrakcyjnych, temperatur lub metod, aby wzbogacić przygotowane ekstrakty w korzystne i bioaktywne metabolity. Ogólnie rzecz biorąc, bez czarny ma znaczny potencjał jako bogate źródło bioaktywnych metabolitów w diecie. Przyszłe badania nad jego zastosowaniem w żywności funkcjonalnej i nutraceutykach mogą dostarczyć innowacyjnych strategii zapobiegania różnym chorobom przewlekłym i ich leczenia.

Elderberry (Sambucus nigra L.): an ethnopharmacological, phytochemical and biological review for a prospective nutraceutical plant. · Inflammopharmacology 2026

Pieniądze na badanieuczelnia lub fundacja · Cairo University, The Science, Technology & Innovation Funding Authority (STDF), The Egyptian Knowledge Bank (EKB)

Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie — tak piszą autorzy

Czy producent pomagał w badaniu?NIE

Rodzaj badaniaomówienie innych badań

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

Pisaczek nie ocenia, kto ma rację. Pokazuje, co napisano i gdzie to przeczytać. Każde zdanie powyżej ma swoje źródło.