Cukrzyca typu 2 — choroba na całe życie czy da się ją cofnąć talerzem?

Cel badania: Przeprowadzenie metaanalizy w celu zbadania wpływu postu przerywanego (IF), w porównaniu z dietą kontrolną (CON) i/lub ograniczeniem kalorii (CR), na skład ciała i zdrowie kardiometaboliczne osób ze stanem przedcukrzycowym i cukrzycą typu 2 (T2D).

Wyniki: Łącznie do metaanalizy włączono 14 badań obejmujących 1101 dorosłych ze stanem przedcukrzycowym lub T2D. Post przerywany zmniejszył masę ciała (WMD -4.56 kg [95% CI -6.23 do -2.83]; p = 0.001), wskaźnik masy ciała (BMI; WMD -1.99 kg.m2 [95% CI -2.74 do -1.23]; p = 0.001), hemoglobinę glikowaną (HbA1c; WMD -0.81% [95% CI -1.24 do -0.38]; p = 0.001), stężenie glukozy na czczo (WMD -0.36 mmol/L [95% CI -0.63 do -0.09]; p = 0.008), cholesterol całkowity (WMD -0.31 mmol/L [95% CI -0.60 do -0.02]; p = 0.03) i triglicerydy (WMD -0.14 mmol/L [95% CI -0.27 do -0.01]; p = 0.02), ale w porównaniu z CON nie zmniejszył istotnie masy tkanki tłuszczowej, stężenia insuliny, lipoprotein o niskiej gęstości, lipoprotein o wysokiej gęstości ani ciśnienia krwi. Ponadto post przerywany zmniejszył masę ciała (WMD -1.14 kg [95% CI -1.69 do -0.60]; p = 0.001) i BMI (WMD -0.43 kg.m2 [95% CI -0.58 do -0.27]; p = 0.001), ale nie wpłynął istotnie na masę tkanki tłuszczowej, beztłuszczową masę ciała, tkankę tłuszczową trzewną, stężenie insuliny, HbA1c, profil lipidowy ani ciśnienie krwi.

Cel badania: Ocena skuteczności ograniczonego czasowo odżywiania (TRE) w porównaniu z indywidualnymi wskazówkami dietetycznymi udzielanymi przez dietetyka w celu poprawy HbA1c u osób z cukrzycą typu 2.

Wyniki: Interwencję ukończyło czterdziestu trzech uczestników (56 ± 8 lat, BMI: 33 ± 5 kg/m2, HbA1c: 7.6 ± 0.8%). HbA1c uległo obniżeniu (P=0.002; TRE: -0.4% (-5 mmol/mol), DIET: -0.3% (-4 mmol/mol)), bez efektów grupowych ani interakcji; TRE nie było gorsze od DIET (-0.11%, 95%CI: -0.50% do 0.28%). Masa ciała zmniejszyła się w obu grupach (TRE: -1.7 kg; DIET: -1.2 kg) wskutek spontanicznego ograniczenia energii o ∼900 kJ/d (P<0.001). Samooceniane przestrzeganie zaleceń było wyższe w grupie TRE niż w grupie DIET (P<0.001). Gdy zindywidualizowane wskazówki dietetyczne są niedostępne, nieskuteczne i/lub nieodpowiednie, TRE może stanowić alternatywną strategię żywieniową poprawiającą kontrolę glikemii u osób z cukrzycą typu 2.

Cel badania: Porównanie bezpieczeństwa postu przerywanego (IF) z ciągłymi dietami o ograniczonej podaży energii (CERD) u pacjentów z T2DM i zespołem metabolicznym, którzy mieli nadwagę lub otyłość, oraz ocena ich wpływu na kontrolę glikemii i utratę masy ciała.

Wyniki: Spośród 84 odnalezionych badań 5 spełniało nasze kryteria włączenia. Spośród nich cztery badania obejmujące 355 uczestników uwzględniono w metaanalizie. Na podstawie zmian HbA1c (-0.06, 95% przedział ufności [CI] -0.27 do 0.16) i stężenia glukozy w osoczu na czczo (-0.27, 95% CI -0.76 do 0.22) post przerywany i CERD miały podobny wpływ na kontrolę glikemii. Ponadto post przerywany miał korzystniejszy wpływ na utratę masy ciała (-1.70, 95% CI -3.28 do -0.11 kg). U pacjentów w obu grupach wystąpiła podobna poprawa stężenia insuliny na czczo i profilu lipidowego, a także podobna liczba epizodów hipoglikemii. Post przerywany jest bezpiecznym sposobem odżywiania i można go stosować u pacjentów z T2DM lub zespołem metabolicznym. Potrzebne są dalsze badania z większą liczbą uczestników, aby zweryfikować skuteczność i bezpieczeństwo postu przerywanego u pacjentów z T2DM.

Cel badania: Ograniczone czasowo odżywianie (TRE), polegające na ograniczeniu okna jedzenia zazwyczaj do 4–8 godzin (przy poście przez pozostałe godziny doby), zaproponowano jako niefarmakologiczną strategię przynoszącą korzyści kardiometaboliczne, jednak niewiele wiadomo o jej wpływie metabolicznym na cukrzycę typu 2 (T2DM). Oceniliśmy, czy TRE może poprawić funkcję komórek β trzustki i stan metaboliczny u osób z nadwagą i wczesną T2DM.

Wyniki: W porównaniu ze standardowym stylem życia TRE spowodowało wzrost ISSI-2 o 14% (+14.0 ± 39.2%; P = .03), któremu towarzyszyło zmniejszenie insulinooporności wątrobowej o 14%, ocenianej za pomocą HOMA-IR (-11.6% [-49.3 do 21.9]; P = .03). Stężenie glukozy na czczo nie różniło się między interwencjami, ale TRE przyniosło statystycznie istotne obniżenie HbA1c (-0.32 ± 0.48%; P < .001). Tej poprawie parametrów metabolicznych towarzyszyło zmniejszenie masy ciała o 3.86% (-3.86 ± 3.1%; P < .001) i obwodu talii o 3.8 cm (-3.8 ± 7.5 cm; P = .003). TRE poprawiło funkcję komórek β i insulinooporność u pacjentów z nadwagą i wczesną cukrzycą, czemu towarzyszył korzystny wpływ na otyłość.

Cel badania: Zbadanie danych naukowych dotyczących postu przerywanego (IF), alternatywy dla diet z ograniczeniem kalorii, w leczeniu otyłości — istotnego problemu zdrowotnego w Kanadzie, w przypadku którego istnieje niewiele skutecznych metod leczenia stosowanych w gabinetach.

Wyniki: Post przerywany jest obiecującą metodą leczenia otyłości. Dotychczasowe badania były niewielkie i krótkotrwałe. Potrzebne są dłuższe badania, aby zrozumieć, jaką trwałą rolę post przerywany może odgrywać w utracie masy ciała.

Cel badania: Cukrzyca typu 2 jest znanym powikłaniem otyłości i obciążeniem finansowym dla amerykańskiego systemu opieki zdrowotnej. Wytyczne American Diabetes Association (ADA) z 2022 roku zalecają ograniczenie całkowitego spożycia węglowodanów u pacjentów z cukrzycą typu 2 w celu poprawy hiperglikemii.

Wyniki: Cukrzyca typu 2 jest znanym powikłaniem otyłości i obciążeniem finansowym dla amerykańskiego systemu opieki zdrowotnej. Wytyczne American Diabetes Association (ADA) z 2022 roku zalecają ograniczenie całkowitego spożycia węglowodanów u pacjentów z cukrzycą typu 2 w celu poprawy hiperglikemii. ADA nie przedstawia zaleceń dotyczących postu przerywanego u pacjentów z cukrzycą typu 2. W artykule opisano pacjenta, który z powodzeniem i bezpiecznie stosował dietę niskowęglowodanową oraz post przerywany i mógł odstawić leki na cukrzycę typu 2.

Cel badania: Przegląd aktualnych danych naukowych dotyczących postu przerywanego (IF) i diety ketogenicznej (KD) jako interwencji żywieniowych w leczeniu zespołu metabolicznego (MetS) i cukrzycy typu 2 (T2D), obejmujący ich mechanizmy działania, korzyści kliniczne oraz potencjał stosowania w połączeniu.

Wyniki: Zarówno post przerywany, jak i dieta ketogeniczna niezależnie przynoszą klinicznie istotne korzyści w poprawie parametrów metabolicznych w zespole metabolicznym i T2D, w tym obniżeniu HbA1c, stężenia glukozy na czczo, masy ciała i triglicerydów. Pod względem mechanizmów oba podejścia zwiększają wrażliwość na insulinę, sprzyjają autofagii, zmniejszają stan zapalny i aktywują szlaki regulujące energię (AMPK), jednocześnie hamując mTOR. Pojawiające się dane wskazują, że połączenie postu przerywanego i diety ketogenicznej może przynosić synergiczne efekty metaboliczne, choć dane dotyczące długoterminowego bezpieczeństwa, przestrzegania zaleceń i przydatności dla poszczególnych pacjentów pozostają ograniczone. Post przerywany i dieta ketogeniczna są obiecującymi, niefarmakologicznymi strategiami poprawy zdrowia metabolicznego u pacjentów z zespołem metabolicznym i T2D.

Cel badania: Cukrzyca typu 2 (T2DM) stanowi poważny globalny problem zdrowotny. Leczenie żywieniowe odgrywa kluczową rolę w postępowaniu w T2DM, a interwencje dietetyczne mają zasadnicze znaczenie dla poprawy kontroli glikemii i ogólnego zdrowia metabolicznego.

Wyniki: Diety niskoenergetyczne i bardzo niskoenergetyczne, charakteryzujące się odpowiednio umiarkowanym i znacznym ograniczeniem kalorii, również wiązano z poprawą wskaźników kardiometabolicznych i regulacji glikemii. Diety ketogeniczne sprzyjają ketozie żywieniowej i wykazały korzyści w zakresie kontroli glikemii, wrażliwości na insulinę i innych wyników metabolicznych, często jeszcze przed znaczną utratą masy ciała. Strategie postu przerywanego, takie jak post co drugi dzień lub model 5:2, a także ograniczone czasowo odżywianie, wiązano również z poprawą kontroli glikemii oraz korzystnym wpływem na metabolizm i układ sercowo-naczyniowy, choć ich długoterminowa skuteczność i bezpieczeństwo wymagają dalszych badań. Niniejszy przegląd ma na celu przedstawienie opartej na dowodach syntezy głównych strategii żywieniowych stosowanych w leczeniu T2DM, ze szczególnym uwzględnieniem leżących u ich podstaw mechanizmów, skuteczności klinicznej i możliwości trwałego wdrożenia w długim okresie.

Cel badania: Modyfikacja diety może być korzystna w leczeniu cukrzycy typu 2, ale różne metody postępowania dietetycznego mogą odmiennie wpływać na komórki β wysp trzustkowych. Kongeniczne samce myszy, niosące jeden allel Ins2-R (B22)E (kodujący proinsulinę podatną na nieprawidłowe fałdowanie oraz trzy allele kodujące proinsulinę typu dzikiego), chorują na cukrzycę wywołaną przyrostem masy ciała spowodowanym dietą wysokotłuszczową, któremu towarzyszy nasilenie stresu ER komórek β.

Wyniki: Jednak u zwierząt karmionych dietą wysokotłuszczową na przemian z okresami postu cukrzyca uległa selektywnemu odwróceniu, czemu towarzyszyła znacznie zwiększona zawartość insuliny w wyspach trzustkowych oraz zwiększone stężenie insuliny krążącej. Stężenia glukozy we krwi i insuliny w surowicy wahają się u zwierząt karmionych co drugi dzień; nasze dane sugerują, że w dniu postu komórki β odpoczywają. Mechanizmy związane z poprawą obejmowały zmniejszenie ilości fosfo-eIF2α w wyspach trzustkowych, któremu towarzyszyło zwiększenie syntezy proinsuliny bez odpowiadającego mu wzrostu poziomu białka opiekuńczego ER BiP. Wnioskujemy, że jedną z kluczowych cech prowadzących do fenotypu zwiększonej dojrzałości komórek β jest nasilona biosynteza insuliny bez jednoczesnego zwiększenia stresu ER w komórkach β.