Dieta i żywienie20 jajek tygodniowo — czy strach przed cholesterolem z jajek to wielka pomyłka?
Źródeł: 9 · Artykuł: 16 874 znaków
Tadeusz Trziszka ocenia, że 2–4 jajka dziennie nie zagrażają zdrowiu osób bez zaburzeń fizjologicznych.
- To zakres obejmujący 20 jajek tygodniowo.
- Według Trziszki liczba zjadanych jaj nie ma bezpośredniego związku z poziomem cholesterolu we krwi, ponieważ organizm reguluje jego własną produkcję.
- Wpływ jaj zależy też od indywidualnych cech, między innymi od alergii.
Co piszą autorzy
Tadeusz Trziszka
U osób bez zaburzeń fizjologicznych spożycie 2–4 jaj dziennie nie stanowi zagrożenia dla zdrowia.
„Na podstawie osobistej praktyki i wielu doświadczeń poza typowymi badaniami naukowymi stwierdzam, że konsumpcja 2 ÷ 4 jaj dziennie w różnej postaci u osób bez obciążenia dysfunkcją fizjologiczną nie stanowi zagrożenia dla zdrowia, a wręcz przeciwnie – pozytywnie wpływa na zdrowie i samopoczucie, co związane jest z relatywnie wysoką zawartością ovofosfolipidów, pełnym profilem aminokwasowym, bogatą zawartością witamin, zwłaszcza z grupy B, w tym B12 oraz szeregiem innych biosubstancji.”
Tadeusz Trziszka
Liczba spożywanych jaj nie ma bezpośredniego związku z poziomem cholesterolu we krwi, bo organizm reguluje własną jego produkcję.
„Zatem liczba spożywanych jaj nie ma bezpośredniego związku z poziomem cholesterolu we krwi [27, 28, 76, 81]. Ostatnio można też w publikacjach naukowych zauważyć kontrowersje w odniesieniu do fosfolipidów, zwłaszcza lecytyny – sugeruje się powstawanie TMAO w przewodzie pokarmowym, co mogłoby powodować choroby sercowo-naczyniowe [77, 78].”
Tadeusz Trziszka
Tadeusz Trziszka pisze, że cholesterol z jaj ogranicza wytwarzanie cholesterolu przez organizm.
„[KARTKA WIELKANOCNA ONLINE] otworzy się w nowej karcie
Spożywanie dobrego cholesterolu z jaj ogranicza wytwarzanie złego cholesterolu przez nasz własny organizm. Zresztą w jaju cholesterol to 0,3 proc, reszta to ważne substancje bioaktywne.
Jajko to skondensowana dawka związków odżywczych i prozdrowotnych, zawiera:
substancje mające znaczenie w regulacji ciśnienia krwi,
czynniki niszczące bakterie i wirusy, zwłaszcza aktywne wobec wirusa grypy;
cystatyne, która może mieć zastosowanie m.in.”
Jerzy Jaśkowski
Tadeusz Trziszka twierdzi, że wchłanianie cholesterolu z przewodu pokarmowego jest ograniczone i nie wzrasta wraz z liczbą zjedzonych jaj.
„Z przewodu pokarmowego wchłania się tylko około 0.5 do maksymalnie 1 gr cholesterolu. Innymi słowy, czy zjemy 1 czy 100 jajek (jeżeli ktoś potrafi), to i tak tylko 0.5 gr cholesterolu przejdzie przez ścianę przewodu pokarmowego. I nikt tutaj nie wymyśli niczego innego.”
Tadeusz Trziszka
Tadeusz Trziszka podaje, że cholesterol z jaj nie zagraża układowi krążenia u osób z prawidłową funkcją metaboliczną.
„Okazało się, że zawarty w jajach cholesterol nie stanowi zagrożenia dla układu krążenia i nie przyczynia się do arteriosklerozy u osób z normalną funkcją metaboliczną [27, 68, 69, 76, 79]. Na jednej z konferencji w Atlancie (USA) wyeksponowano hasło: Two eggs every day is okey.”
Tadeusz Trziszka
Tadeusz Trziszka pisze, że w badaniach uwzględniających bardzo wysokie spożycie jaj nie potwierdzono ich negatywnego wpływu na zdrowie.
„Odnośnie do konsumpcji jaj istnieje wiele teorii i badań nie w pełni udokumentowanych, w których zwraca się uwagę na zbieżność spożywania jaj z potencjalnym wpływem na cukrzycę, czy miażdżycę. Jednak z drugiej strony prowadzono wiele badań uwzględniających bardzo wysoką konsumpcję jaj, w których nie potwierdzono negatywnego wpływu spożywania jaj na zdrowie człowieka [27, 47, 68, 69].”
Tadeusz Trziszka
Tadeusz Trziszka zaznacza, że wpływ spożycia jaj zależy między innymi od alergii i indywidualnych cech człowieka.
„Niemniej jednak poziom konsumpcji jaj jest uwarunkowany cechami osobniczymi, w tym alergennością, aspektami sensorycznymi, zaleceniami dietetyków oraz indywidualną świadomością. Jaja są najtańszym, pełnowartościowym źródłem białka, witamin i fosfolipidów.”
Tadeusz Trziszka
Tadeusz Trziszka wskazuje alergię na składnik jaj jako wyjątek od braku przeciwwskazań do ich jedzenia.
„Wyjątkiem jest uczulenie na któryś ze składników. Sam codziennie zjada kilka jajek.
Wielkanoc 2026. Zwyczaje, przepisy i życzenia wielkanocne otworzy się w nowej karcie
Wyślijcie e-kartkę z Wrocławia na Wielkanoc! [KARTKA WIELKANOCNA ONLINE] otworzy się w nowej karcie
Spożywanie dobrego cholesterolu z jaj ogranicza wytwarzanie złego cholesterolu przez nasz własny organizm.”
Tadeusz Trziszka
Tadeusz Trziszka opisuje cholesterol jako potrzebny organizmowi składnik, który pełni ważne funkcje.
„Cholesterol jest jedną z ważniejszych substancji dla egzystencji organizmu i odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu układu nerwowego, błon biologicznych, a także w syntezie składników, takich jak hormony steroidowe, kwasy żółciowe oraz witamina D3. Funkcje te mogą być pełnione z udziałem cholesterolu syntetyzowanego w organizmie, dlatego nie ma zalecenia co do maksymalnego poziomu spożycia tej substancji [28, 45].”
Andrzej Frydrychowski
Andrzej Frydrychowski twierdzi, że wątroba wytwarza mniej cholesterolu, gdy jemy więcej produktów bogatych w cholesterol, takich jak żółtka.
„Jak jemy więcej produktów, zawierających duże ilości cholesterolu (np. żółtka jaj), to wątroba produkuje go mniej. Jeżeli organizm potrzebuje go więcej (np. do naprawy ścian naczyń), to jego poziom we krwi się zwiększa. Jeżeli jego poziom wzrasta, oznacza to, że zapotrzebowanie na niego rośnie.”
Andrzej Frydrychowski
Andrzej Frydrychowski twierdzi, że poziom cholesterolu we krwi może wzrastać wraz ze wzrostem zapotrzebowania organizmu.
„Jeżeli organizm potrzebuje go więcej (np. do naprawy ścian naczyń), to jego poziom we krwi się zwiększa. Jeżeli jego poziom wzrasta, oznacza to, że zapotrzebowanie na niego rośnie. Cholesterol jest niezbędny do budowy mózgu, osłonek nerwowych, hormonów (kortyzon, testosteron, estrogeny, aldosteron), wit.”
Jerzy Jaśkowski
Jerzy Jaśkowski podkreśla, że cholesterol jest jednym związkiem chemicznym, a podział na dobry i zły uważa za błędny.
„Nie ma złego i dobrego cholesterolu. Ten podział został wprowadzony przez specjalistów od reklamy. Cholesterol to jeden związek chemiczny. Zawsze taki sam. Jest on niezbędny do budowy szkieletu komórki. Jest także prekursorem tzw. szlaku cholesterolowego.”
Jerzy Jaśkowski
Jerzy Jaśkowski twierdzi, że cholesterol jest potrzebny do budowy komórek i powstawania innych substancji w organizmie.
„Jest on niezbędny do budowy szkieletu komórki. Jest także prekursorem tzw. szlaku cholesterolowego. Czyli, innymi słowy, z cholesterolu powstaje nie tylko witamina D, ale także koenzym Q odpowiedzialny za detoksykację organizmu czy hormony płciowe.
Zahamowanie syntezy cholesterolu powoduje konkretne skutki biologiczne.”
Tadeusz Trziszka
Tadeusz Trziszka podaje, że jajko zawiera 0,3 procent cholesterolu, a pozostałą część stanowią inne substancje bioaktywne.
„Zresztą w jaju cholesterol to 0,3 proc, reszta to ważne substancje bioaktywne.
Jajko to skondensowana dawka związków odżywczych i prozdrowotnych, zawiera:
substancje mające znaczenie w regulacji ciśnienia krwi,
czynniki niszczące bakterie i wirusy, zwłaszcza aktywne wobec wirusa grypy;
cystatyne, która może mieć zastosowanie m.in.”
Tadeusz Trziszka
Tadeusz Trziszka pisze, że wcześniejsze zalecenia ograniczały spożycie do 3–4 jaj tygodniowo, ale później zmieniło się podejście do jaj.
„Do niedawna środowiska opiniotwórcze, w tym naukowe, szczególnie amerykańskie, zalecały spożycie jaj na poziomie 3 do 4 sztuk na osobę na tydzień. Obecnie następuje całkowita zmiana tego paradygmatu w zakresie spożywania jaj. Okazało się, że zawarty w jajach cholesterol nie stanowi zagrożenia dla układu krążenia i nie przyczynia się do arteriosklerozy u osób z normalną funkcją metaboliczną [27, 68, 69, 76, 79].”
Tadeusz Trziszka
Tadeusz Trziszka opisuje jajka jako źródło białka, witamin i fosfolipidów.
„Jaja są najtańszym, pełnowartościowym źródłem białka, witamin i fosfolipidów. Dzienne spożycie 3 ÷ 4 jaj dostarcza ok. 5 – 7 g fosfolipidów, głównie lecytyny, co ma istotny wpływ na funkcję mózgu, regenerację jelit i wątroby, wspieranie funkcji serca i układu krążenia.”
Tadeusz Trziszka
Tadeusz Trziszka informuje, że badania PURE wskazują na wysoką wartość żywieniową jaj.
„Natomiast badania PURE [76], prowadzone na dużą skalę, wyraźnie wskazują na wysoką wartość żywieniową i biomedyczną jaj. Do niedawna środowiska opiniotwórcze, w tym naukowe, szczególnie amerykańskie, zalecały spożycie jaj na poziomie 3 do 4 sztuk na osobę na tydzień.”
Tadeusz Trziszka
Tadeusz Trziszka twierdzi, że liczba jaj powinna zależeć od indywidualnych cech, zaleceń dietetyków i świadomości danej osoby.
„Niemniej jednak poziom konsumpcji jaj jest uwarunkowany cechami osobniczymi, w tym alergennością, aspektami sensorycznymi, zaleceniami dietetyków oraz indywidualną świadomością. Jaja są najtańszym, pełnowartościowym źródłem białka, witamin i fosfolipidów.”
Andrzej Frydrychowski
Jerzy Jaśkowski kwestionuje pogląd, że cholesterol jest przyczyną miażdżycy, i twierdzi, że nie wykazano związku między jego poziomem a nasileniem zmian.
„Powstał mit, że podwyższona wartość cholesterolu jest przyczyną powstawania zmian miażdżycowych naczyń tętniczych. Jest to mit, ponieważ nie wykazano żadnej korelacji między poziomem cholesterolu a nasileniem zmian miażdżycowych. Jeżeli dobrze wymyślony mit mówi, że jest taka zależność, to zostały wprowadzone leki, które w sposób niefizjologiczny ten poziom obniżają.”
Tadeusz Trziszka
Tadeusz Trziszka pisze, że nie przedstawiono konkretnych dowodów na to, iż fosfolipidy jaj prowadzą do powstawania TMAO.
„Brak jednak konkretnych dowodów naukowych, że ovofosfolipidy przyczyniają się do tworzenia TMAO. Prowadzone od ponad 15 lat badania programu kanadyjskiego na około 200 tys. pacjentów z całego świata (PURE), w tym w Polsce na 4 tys. osób wskazują, że do najlepszej żywności prozdrowotnej należą jaja [76] i to jest wystarczający dowód, jak ważny jest surowiec jajczarski nie tylko w codziennej diecie, ale także w pozyskaniu cennych składników o dużej wartości biologicznej, mających szerokie zastosowanie żywieniowe i służących wysokiej jakości życia człowieka.”
Badania z PubMed · Europe PMC
Wybraliśmy 2 badań z najlepszymi, pozytywnymi wynikami. To wybór, a nie pełny przegląd wszystkich badań.
Liczba wszystkich badań na ten temat w bazie PubMed: 999.
W badaniu z udziałem dorosłych dieta zawierająca 2 jajka dziennie i mało tłuszczów nasyconych obniżyła LDL względem diety kontrolnej.
Cel badania: Choroby układu krążenia (CVD) pozostają jedną z głównych przyczyn zgonów. Choć cholesterol pokarmowy pochodzący z jaj był przedmiotem zainteresowania w wytycznych żywieniowych, najnowsze dowody wskazują, że tłuszcze nasycone mają większy wpływ na poziom cholesterolu LDL. W badaniu tym analizowano niezależny wpływ cholesterolu pokarmowego i tłuszczów nasyconych na stężenie LDL.
Wyniki: Pięćdziesięciu czterech uczestników ukończyło ≥1 fazę diety, a 48 ukończyło wszystkie fazy diety. W porównaniu z CON dieta EGG, ale nie EGG-FREE, obniżyła poziom cholesterolu LDL (CON 109.3 ± 3.1 μg/dL w porównaniu z EGG 103.6 ± 3.1 μg/dL, P = 0.02, oraz z EGG-FREE 107.7 ± 3.1 μg/dL, P = 0.52). We wszystkich dietach spożycie tłuszczów nasyconych było dodatnio skorelowane z poziomem cholesterolu LDL (β = 0.35, P = 0.002), natomiast cholesterol pokarmowy nie był (β = -0.006, P = 0.42). W porównaniu z CON dieta EGG, ale nie EGG-FREE, obniżyła stężenie dużych cząstek LDL (EGG β = -48.6, P = 0.03; EGG-FREE β = -35.85, P = 0.12) i zwiększyła stężenie małych cząstek LDL (EGG β = 95.1, P = 0.004; EGG-FREE β = 55.82, P = 0.10). Tłuszcze nasycone, a nie cholesterol pokarmowy, podnoszą poziom cholesterolu LDL. W porównaniu ze spożywaniem diety bogatej w tłuszcze nasycone i zawierającej tylko 1 jajko tygodniowo, spożywanie 2 jaj dziennie w ramach diety ubogiej w tłuszcze nasycone obniża stężenie LDL, co może zmniejszać ryzyko CVD.
Pieniądze na badanieuczelnia lub fundacja · Egg Nutrition Center
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie podano
Czy producent pomagał w badaniu?nie wiadomo
Rodzaj badaniabadanie z losowym podziałem na grupy (RCT)
Liczba uczestników61
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
W badaniu obserwacyjnym częstsze jedzenie jaj wiązało się z mniejszą obecnością i rozmiarem blaszek w tętnicach szyjnych, ale nie z mniejszą liczbą zdarzeń naczyniowych.
Cel badania: Dowody potwierdzające zalecenia dotyczące ograniczania spożycia pokarmów bogatych w cholesterol są niejednoznaczne. Celem badania było zbadanie związku między spożyciem jaj a fenotypami miażdżycy tętnic szyjnych oraz związku z klinicznymi incydentami naczyniowymi w prospektywnej, miejskiej populacji wieloetnicznej.
Wyniki: Northern Manhattan Study to kohortowe badanie populacyjne służące określeniu częstości występowania udaru, czynników ryzyka i rokowania. Oceniono podkohortę 1429 uczestników NOMAS, u których wykonano badanie ultrasonograficzne tętnic szyjnych i zebrano kompleksowe dane dotyczące diety (średni ± SD wiek uczestników 65.80 ± 8.80, 40% mężczyzn, 18% osób białych, 20% osób czarnych, 60% osób pochodzenia latynoskiego). Związek między spożyciem jaj a grubością kompleksu intima-media tętnicy szyjnej (cIMT) oceniono za pomocą regresji liniowej. Do zbadania związku między spożyciem jaj a obecnością blaszki miażdżycowej w tętnicy szyjnej, jej grubością i powierzchnią zastosowano regresję logistyczną i kwantylową. Związek między spożyciem jaj a klinicznymi incydentami naczyniowymi (N = 2669) zbadano za pomocą modeli Coxa. Średnia całkowita wartość cIMT wynosiła 0.91 ± 0.08 mm, a u 58% stwierdzono obecność blaszki miażdżycowej w tętnicy szyjnej. Zwiększone spożycie jaj było odwrotnie związane z cIMT, obecnością blaszki miażdżycowej, jej grubością i powierzchnią w modelach skorygowanych o dane demograficzne, naczyniowe czynniki ryzyka i dietę.
Pieniądze na badaniepaństwo, instytucje publiczne · NINDS NIH HHS
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie podano
Czy producent pomagał w badaniu?nie wiadomo
Rodzaj badaniaobserwacja ludzi
Liczba uczestników1 429
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Perspektywy i materiały poglądowe
Poniższe treści przedstawiają opinie, interpretacje i hipotezy autorów. Nie są traktowane jako równorzędne z badaniami naukowymi i przeglądami systematycznymi.
Orthomolecular Medicine News Service Materiał poglądowy
„Kummerow zeznał przed Federalną Komisją Handlu, że jaja są zdrowe, a cholesterol pokarmowy nie jest przyczyną chorób serca. Dr DeBakey był jedynym innym zaproszonym ekspertem, który podzielał ten pogląd przed FTC. Dr DeBakey był pionierem operacji z użyciem krążenia pozaustrojowego i zauważył, że potrzeba przeprowadzenia operacji pomostowania serca nie zależy od cholesterolu. Mimo to w ostatecznym orzeczeniu FTC stwierdzono, że producenci jaj nie mogą twierdzić, iż jaja są dobrym źródłem składników odżywczych, nie dodając zarazem, że kardiolodzy uważają jedzenie jaj za jedną z przyczyn chorób serca.”Kummerow testified before the Federal Trade Commission that eggs were healthy and dietary cholesterol was not the cause of heart disease. Dr. DeBakey was the only other invited expert witness who shared this view with the FTC. Dr. DeBakey was a pioneer in cardio-bypass surgery and observed that the need for bypass heart surgery was independent of cholesterol. Nonetheless, the final FTC ruling stated that egg producers could not say eggs were a good source of nutrition without also saying cardiologists believed eating eggs was one cause of heart disease.
Orthomolecular Medicine News Service Materiał poglądowy
„Ta sytuacja wydawała się podobna do niewybaczalnie uproszczonego rozumowania zastosowanego w kwestii cholesterolu: cholesterol szkodzi sercu; jaja są źródłem cholesterolu; dlatego nie jedz jaj.”This situation seemed similar to the unforgivable simplistic thinking applied to the cholesterol problem: cholesterol is bad for your heart; eggs are a source of cholesterol; therefore, don't eat eggs.
Orthomolecular Medicine News Service Materiał poglądowy
„[26, 27] Eliminacja nabiału, drugiego najczęstszego alergenu pokarmowego, również może mieć kluczowe znaczenie [28, 29], ale masło od krów karmionych trawą jest w porządku i prawie nie wpłynie na poziom cholesterolu. Jeśli dana osoba ma alergię na jaja, należy je wyeliminować, ale dla większości ludzi jaja są idealnym źródłem białka. Jeśli palisz, powinieneś natychmiast przestać, ponieważ palenie jest znanym czynnikiem ryzyka wystąpienia SM oraz stanu zapalnego, który wywołuje nawroty SM.”[26, 27] The elimination of dairy, the second most common food allergy, can be critical too [28, 29], but grass-fed butter is OK and will hardly affect cholesterol levels. If an individual has egg allergies, then eliminate eggs, but for most people, eggs are an ideal source of protein. If you do smoke, you should immediately stop, as smoking is a known risk factor for the initiation of MS and for the inflammation that drives MS relapses.
Pisaczek nie ocenia, kto ma rację. Pokazuje, co napisano i gdzie to przeczytać. Każde zdanie powyżej ma swoje źródło.