ChorobyZwyrodnienie stawów kolanowych — czy zastrzyki i operacja to jedyna droga?
- Jan Jaśkowski — Dlaczego unikałbym operacji stawu kolanowego. - OstMedic - osteopata Gdańsk, fitoterapia i fizjoterapia
- Andrzej Frydrychowski — Artroza i co dalej?
- Paul Clayton — Dlaczego często bolą nas kolana?
- Henryk Różański — Kwas hialuronowy – Hyaluronic Acid
- Henryk Różański — Chondroitine Sulfuric Acid, chondroitin Sulphate – kwas chondrotynosiarkowy, siarczan chondroityny
- Autologous adipose-derived mesenchymal stromal cell injection for knee osteoarthritis improves pain and function without a clear increase in adverse events: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. · Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2026
- Efficacy and safety of mesenchymal stem cells in knee osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. · Stem Cell Res Ther 2025
- Diagnosis and Treatment of Hip and Knee Osteoarthritis: A Review. · JAMA 2021
- Arthroscopic surgery for degenerative knee disease (osteoarthritis including degenerative meniscal tears). · Cochrane Database Syst Rev 2022
- Orthomolecular Medicine News Service — Six Approaches to Treat Knee Pain
Jan Jaśkowski wskazuje, że po roku i dwóch latach pacjenci po artroskopii czuli się podobnie jak osoby leczone zachowawczo.
- W badaniu, które przytacza, prawdziwa operacja nie poprawiła bólu ani ruchomości bardziej niż operacja pozorowana.
- Jaśkowski zaleca dobrą rehabilitację oraz ocenę ruchomości stóp, bioder i kręgosłupa, bo ich dysfunkcje mogą powodować dolegliwości kolana.
- Andrzej Frydrychowski zaleca regularny ruch, a przy nadwadze jej zmniejszenie i ćwiczenia odciążające, takie jak pływanie lub jazda na rowerze stacjonarnym.
- Henryk Różański opisuje dostawowe podanie kwasu hialuronowego jako sposób, który może poprawić ruchomość stawu i zmniejszyć ból.
Co piszą autorzy
Po roku i dwóch latach pacjenci po artroskopii i leczeniu zachowawczym czuli się podobnie; początkowa niewielka różnica bólu po operacji zanikała.
W badaniu prawdziwa operacja nie poprawiła bólu ani ruchomości bardziej niż operacja pozorowana.
Jan Jaśkowski zaleca szukanie dobrej rehabilitacji oraz ocenę ruchomości stóp, bioder i kręgosłupa przy ustalaniu leczenia bólu kolana.
Jan Jaśkowski pisze, że dysfunkcje stopy lub biodra mogą powodować dolegliwości kolana.
Andrzej Frydrychowski wskazuje na regularny ruch jako sposób dostarczania chrząstce składników odżywczych z mazi stawowej.
Przy nadwadze Andrzej Frydrychowski zaleca jej zmniejszenie, a na początek ćwiczenia odciążające, takie jak pływanie lub jazda na rowerze stacjonarnym.
Andrzej Frydrychowski wskazuje urazy i przeciążenia jako czynniki szkodzące chrząstce oraz zaleca ich unikanie.
Paul Clayton łączy ryzyko pogarszania się chrząstki z nadwagą, przewlekłym stanem zapalnym i brakiem ruchu.
Henryk Różański opisuje dostawowe podanie kwasu hialuronowego jako sposób, który może poprawić ruchomość stawu, odżywianie chrząstki i zmniejszyć ból.
Henryk Różański podaje, że doustne i stosowane na skórę preparaty hialuronowe mają jedynie teoretyczne uzasadnienie.
Henryk Różański zaznacza, że organizm nie kieruje doustnie wchłoniętych składników dokładnie do chorego stawu, a podanie do jamy stawowej może dawać lepsze wyniki terapeutyczne.
Badania z PubMed · Europe PMC
Wybraliśmy 4 badań z najlepszymi, pozytywnymi wynikami. To wybór, a nie pełny przegląd wszystkich badań.
Liczba wszystkich badań na ten temat w bazie PubMed: 2 653.
Metaanaliza wykazała, że zastrzyki z komórek AD-MSC wiązały się z mniejszym bólem i lepszą sprawnością niż leczenie kontrolne, bez istotnego wzrostu działań niepożądanych.
Cel badania: Systematyczny przegląd randomizowanych badań kontrolowanych oraz ilościowa ocena skuteczności i bezpieczeństwa wstrzyknięć autologicznych mezenchymalnych komórek zrębu pochodzących z tkanki tłuszczowej (AD-MSC) u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego (OA).
Wyniki: Spośród 1178 zidentyfikowanych rekordów uwzględniono sześć randomizowanych badań kontrolowanych obejmujących 551 pacjentów. W porównaniu z grupą kontrolną leczenie AD-MSC wiązało się z niższymi całkowitymi wynikami WOMAC po 3 miesiącach (średnia różnica [MD], -8.14; 95% przedział ufności [CI], -13.33 do -2.95) i 6 miesiącach (MD, -8.07; 95% CI, -13.60 do -2.54), a także z niższymi wynikami bólu w skali VAS po 3 miesiącach (MD, -1.49; 95% CI, -2.45 do -0.54), 6 miesiącach (MD, -1.40; 95% CI, -2.08 do -0.73) i 12 miesiącach (MD, -1.80; 95% CI, -3.20 do -0.41). Łączne ryzyko wystąpienia jakichkolwiek zdarzeń niepożądanych (AEs) nie wzrosło istotnie (ryzyko względne [RR], 1.12; 95% CI, 0.99-1.27), a poważne zdarzenia niepożądane (SAEs) występowały rzadko (RR, 0.48; 95% CI, 0.10-2.18). Dostawowe wstrzyknięcia autologicznych AD-MSC w przypadku OA stawu kolanowego wiązały się z poprawą wyników dotyczących bólu i WOMAC, bez istotnego wzrostu częstości AEs.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Metaanaliza badań randomizowanych wykazała, że zastrzyki z komórek mezenchymalnych poprawiały ból i sprawność po 6 i 12 miesiącach.
Cel badania: Celem tej metaanalizy było zbadanie skuteczności i bezpieczeństwa samego dostawowego wstrzyknięcia mezenchymalnych komórek macierzystych (MSC) w leczeniu nieoperowanej choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego (OA).
Wyniki: Do badania włączono 8 RCT i 502 pacjentów z OA. W porównaniu z grupą kontrolną MSC istotnie poprawiły wynik WOMAC po 6 miesiącach [MD = 7.44, 95% CI = (1.45, 13.42), P = 0.01] i po 12 miesiącach [MD = 10.31, 95% CI = (0.96, 19.67), P = 0.03]. MSC poprawiły również wyniki VAS i KOOS po 6 i 12 miesiącach u pacjentów z OA. Analiza podgrup wykazała większą skuteczność komórek pochodzących z tkanki tłuszczowej oraz wysokich dawek MSC. Nie stwierdzono istotnej różnicy w częstości zdarzeń niepożądanych między grupą MSC a grupą kontrolną (P > 0.05). Samo dostawowe wstrzyknięcie MSC mogło istotnie zmniejszyć ból kolana i zaburzenia jego funkcji u pacjentów z nieoperowaną OA. Oczekuje się, że MSC będą skuteczną metodą leczenia OA, zapewniającą większą efektywność dostarczania.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Przegląd wskazuje, że ćwiczenia, redukcja masy ciała w razie potrzeby i edukacja stanowią podstawę leczenia, więc dostępne są także metody inne niż zastrzyki i operacja.
Wyniki: OA stawu biodrowego i kolanowego występuje bardzo często i prowadzi do niepełnosprawności. Edukacja, ćwiczenia i redukcja masy ciała stanowią podstawowe elementy postępowania, uzupełniane przez NSAID (u pacjentów, u których można je stosować), wstrzyknięcia kortykosteroidów i kilka leków wspomagających. U osób z zaawansowanymi objawami i uszkodzeniami strukturalnymi całkowita wymiana stawu skutecznie łagodzi ból.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Przegląd porównuje artroskopię z leczeniem nieoperacyjnym, w tym ćwiczeniami i lekami, pokazując, że badano alternatywy dla operacji.
Cel badania: Artroskopowa operacja kolana pozostaje powszechną metodą leczenia objawowej choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego, w tym zwyrodnieniowych uszkodzeń łąkotki, mimo że wytyczne zdecydowanie odradzają jej stosowanie. Ten przegląd Cochrane jest aktualizacją przeglądu systematycznego nieopublikowanego przez Cochrane, opublikowanego w 2017 roku.
Wyniki: Szesnaście badań (2105 uczestników) spełniło nasze kryteria włączenia. Średni wiek uczestników wynosił od 46 do 65 lat, a 56% uczestników stanowiły kobiety. W czterech badaniach (380 uczestników) porównano operację artroskopową z operacją pozorowaną. W pozostałych badaniach operację artroskopową porównywano z ćwiczeniami (osiem badań, 1371 uczestników), pojedynczym dostawowym wstrzyknięciem glikokortykosteroidu (jedno badanie, 120 uczestników), płukaniem bez użycia artroskopu (jedno badanie, 34 uczestników), niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (jedno badanie, 80 uczestników) oraz cotygodniowymi wstrzyknięciami kwasu hialuronowego przez pięć tygodni (jedno badanie, 120 uczestników). Większość badań bez kontroli placebo była podatna na błąd systematyczny, w szczególności błąd doboru (56%), błąd wykonania (75%), błąd pomiaru (75%), błąd utraty uczestników z obserwacji (44%) oraz błąd selektywnego raportowania (75%). Badania z kontrolą placebo były mniej podatne na błąd systematyczny i żadne z nich nie było obarczone ryzykiem błędu wykonania ani błędu pomiaru.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Perspektywy i materiały poglądowe
Poniższe treści przedstawiają opinie, interpretacje i hipotezy autorów. Nie są traktowane jako równorzędne z badaniami naukowymi i przeglądami systematycznymi.
Pisaczek nie ocenia, kto ma rację. Pokazuje, co napisano i gdzie to przeczytać. Każde zdanie powyżej ma swoje źródło.