Smalec i tłuszcz zwierzęcy — czy babcie gotowały zdrowiej niż my?

Cel badania: Celem badania było zbadanie zależności między olejami używanymi do gotowania a wynikami przeżycia w ogólnokrajowym, prospektywnym badaniu kohortowym osób starszych w Chinach, prowadzonym w społecznościach lokalnych.

Wyniki: Podczas mediany obserwacji wynoszącej 3.5 roku (IQR: 2.4-4.2 roku) odnotowano 2064 (38.4%) zgony, w tym 433 zgony z przyczyn sercowo-naczyniowych, 1229 zgony z przyczyn innych niż sercowo-naczyniowe oraz 402 zgony o nieznanej przyczynie. Analiza Kaplana-Meiera wykazała, że gotowanie na smalcu wiązało się z większym prawdopodobieństwem przeżycia bez zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych niż stosowanie olejów roślinnych (93.9% vs. 88.2%, test log-rank p < 0.001); nie stwierdzono jednak istotnych różnic między obiema grupami pod względem przeżycia całkowitego (OS) ani przeżycia bez zgonu z przyczyn innych niż sercowo-naczyniowe (test log-rank odpowiednio p = 0.076 i 0.210). Ponadto wieloczynnikowe modele AFT wskazały, że gotowanie na smalcu wiązało się z istotnie dłuższym przeżyciem bez zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych w porównaniu z olejami roślinnymi (współczynnik czasu [TR]=1.44, 95% przedział ufności [CI]: 1.08-1.91) i nie wiązało się z przeżyciem całkowitym ani przeżyciem bez zgonu z przyczyn innych niż sercowo-naczyniowe; skorygowane wartości TR wynosiły odpowiednio 1.06 (95% CI: 0.95-1.18) dla OS oraz 1.08 (95% CI: 0.93-1.26) dla przeżycia bez zgonu z przyczyn innych niż sercowo-naczyniowe.

Cel badania: Dieta bogata w tłuszcze zwierzęce jest często wiązana z chorobami metabolicznymi, takimi jak otyłość. Niemniej jednak potencjalne korzyści związane z umiarkowanym spożyciem tłuszczów zwierzęcych są często niedoceniane.

Wyniki: W przeciwieństwie do badań nad dietami wysokotłuszczowymi, umiarkowane spożycie smalcu istotnie zmniejszało nagromadzenie lipidów u myszy w porównaniu z olejami roślinnymi. Mechanistycznie umiarkowane spożycie smalcu podwyższało stężenie kwasu taurocholowego (TCA) w surowicy, co nasilało ekspresję genów związanych z lipolizą oraz polaryzację makrofagów M2 w tkance tłuszczowej. Eksperymenty in vitro dodatkowo potwierdziły mechanizm molekularny leżący u podstaw zdolności TCA do ograniczania nagromadzenia lipidów w adipocytach przy jednoczesnym nasilaniu polaryzacji makrofagów. Wyniki te podważają tradycyjne poglądy na temat tłuszczów zwierzęcych, wskazując, że spożywanie smalcu w zalecanych ilościach może korzystnie wpływać na metabolizm poprzez utrzymywanie równowagi tkanki tłuszczowej.

Cel badania: Rola tłuszczów w diecie w nieswoistych zapaleniach jelit zależy od ich źródła. Smalec od dawna uznawany jest za mniej korzystny tłuszcz w diecie, jednak jego wpływ na zdrowie jelit może zależeć od dawki, a mechanizmy tego wpływu są słabo poznane.

Wyniki: Nieukierunkowana analiza metabolomiczna wykazała, że smalec wzbogacał określone metabolity jelitowe, w tym crispolide, steviol, swertiamarin, genipin oraz kilka diglicerydów. Analiza transkryptomiczna wątroby i walidacja metodą RT-qPCR wykazały ponadto, że smalec swoiście aktywował szlak sygnałowy PPAR oraz szlak degradacji kwasów tłuszczowych, co potwierdzono na poziomie białek poprzez zwiększoną ekspresję PPARα i PPARγ. Analiza korelacji Spearmana wykazała dodatnie zależności między kluczowymi metabolitami jelitowymi a ważnymi genami uczestniczącymi w tych szlakach. Wyniki te wykazały, że umiarkowane spożycie smalcu zmniejszało podatność na zapalenie jelita grubego wywołane DSS oraz wtórne uszkodzenie wątroby w porównaniu z wołowiną lub kukurydzą, potencjalnie poprzez modulację komunikacji między jelitami a wątrobą.

Cel badania: Nawyki żywieniowe są silnie związane z niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby (NAFLD). Diety o niskiej zawartości tłuszczu i wysokiej zawartości węglowodanów (LFHC) mogą wywoływać szczupłą postać NAFLD u Azjatów.

Wyniki: Nasze wyniki wykazały, że w porównaniu z olejem sojowym lub smalcem mieszanka olejów istotnie obniżała stężenie triglicerydów w surowicy, triglicerydów w wątrobie, wolnych kwasów tłuszczowych (FFA) w surowicy oraz FFA w wątrobie; stwierdziliśmy też mniej komórek zapalnych u myszy karmionych mieszanką olejów. Wyniki RNA-seq wskazują, że mieszanka olejów ograniczała transport FFA do wątroby poprzez zmniejszenie ekspresji wątrobowego białka wiążącego kwasy tłuszczowe 2, hamowała fosforylację oksydacyjną poprzez obniżenie ekspresji członka 6 nadrodziny receptorów czynnika martwicy nowotworu oraz łagodziła stan zapalny poprzez obniżenie ekspresji cytokin zapalnych. Wyniki analizy metodą chromatografii cieczowej ze spektrometrią mas wykazały, że mieszanka olejów sprzyjała powstawaniu kwasów żółciowych sprzężonych z tauryną i glicyną, aktywując tym samym receptor 1 sprzężony z białkiem G dla kwasów żółciowych i poprawiając metabolizm lipidów. Podsumowując, mieszanka smalcu i oleju sojowego łagodziła NAFLD.