Probiotyki — dobre bakterie z apteki czy drogie placebo?

Cel badania: Zespół jelita drażliwego (IBS) jest częstym zaburzeniem przewodu pokarmowego, w którego rozwoju istotną rolę odgrywa zaburzenie równowagi mikrobioty jelitowej. Przybywa badań naukowych analizujących możliwości leczenia z wykorzystaniem probiotyków, prebiotyków, synbiotyków i przeszczepienia mikrobioty kałowej (FMT), ale nadal nie wiadomo, która z tych metod leczenia jest lepsza.

Wyniki: Prebiotyki i synbiotyki nie wykazały istotnej poprawy. Metaanaliza sieciowa wskazała na korzystne działanie probiotyków (OR = 0,53, 95% CI, 0,48–0,59) i FMT (OR = 0,46, 95% CI, 0,33–0,64) w przypadku IBS; nie zgłoszono żadnych poważnych zdarzeń niepożądanych. Krótko mówiąc, probiotyki i FMT są skuteczne w leczeniu IBS, a dominującymi szczepami są Bifidobacterium i Lactobacillus. Nie wiadomo jednak, która kombinacja probiotyków lub który szczep jest najskuteczniejszy, natomiast prebiotyki i synbiotyki nie wykazały istotnej poprawy.

Cel badania: Celem tego przeglądu systematycznego i metaanalizy było zebranie dowodów dotyczących interwencji dietetycznych w zakresie objawów skórnych wyprysku atopowego/zapalenia skóry (AD) u dzieci bez alergii pokarmowych, zgodnie z wytycznymi PRISMA 2020. Aktualizacje przeglądu systematycznego przeprowadzono w maju 2022 r. i czerwcu 2023 r., koncentrując się na randomizowanych badaniach kontrolowanych placebo (RCT) z udziałem dzieci z AD, ale bez alergii pokarmowych.

Wyniki: Ocenę ich wpływu na kliniczny obraz AD przeprowadzono na podstawie wyników SCORAD, a metaanalizę wyników SCORAD wykonano z użyciem modeli efektów losowych (CRD42022328702). Przegląd objął 27 RCT analizujących prebiotyki, witaminę D, olej z wiesiołka oraz zastąpienie mieszanki mlecznej na bazie mleka krowiego częściowo hydrolizowaną mieszanką mleczną z serwatki. Metaanaliza 20 RCT oceniających probiotyki stosowane samodzielnie lub w połączeniu z prebiotykami wykazała istotne obniżenie wyników SCORAD, co wskazuje na stałą tendencję do łagodzenia objawów AD u dzieci bez alergii pokarmowych. Niemniej dowody dotyczące innych interwencji dietetycznych pozostają ograniczone, co podkreśla konieczność przeprowadzenia dobrze zaprojektowanych badań interwencyjnych uwzględniających wiele czynników, aby zrozumieć interakcje etiologiczne i zaproponować wiarygodne strategie ich modyfikowania.

Cel badania: Ponad 60 procent populacji ludzkiej ma ograniczoną zdolność trawienia laktozy z powodu niskiej aktywności enzymu laktazy. Probiotyki to żywe bakterie lub drożdże, które uzupełniają florę przewodu pokarmowego.

Wyniki: Coraz więcej dowodów wskazuje, że bakterie probiotyczne obecne w fermentowanych i niefermentowanych produktach mlecznych mogą łagodzić objawy kliniczne nietolerancji laktozy (LI). W tym przeglądzie systematycznym oceniono skuteczność probiotyków w leczeniu LI, wykorzystując 15 randomizowanych badań z podwójnie ślepą próbą. Zbadano osiem szczepów probiotycznych o największej liczbie potwierdzonych korzyści. Wyniki wykazały różny stopień skuteczności, ale ogólnie pozytywny związek między probiotykami a nietolerancją laktozy.

Cel badania: Omówiono farmakologię, zastosowanie, dawkowanie, bezpieczeństwo, interakcje lekowe i przeciwwskazania dotyczące probiotyków.

Wyniki: Wykazano skuteczność probiotyków w zapobieganiu różnym schorzeniom i ich leczeniu, szczególnie tym dotyczącym przewodu pokarmowego. Dane potwierdzające ich rolę w innych schorzeniach są często sprzeczne.

Cel badania: Jak dotąd nie ma odpowiedniego leczenia zespołu jelita drażliwego z dominującymi dolegliwościami zaparciowymi (IBS-C). Błonnik o właściwościach prebiotycznych i preparaty probiotyczne okazały się obiecujące w łagodzeniu dolegliwości związanych z IBS-C.

Wyniki: Częstość wypróżnień uległa istotnej poprawie w grupach AF i Probiotic BLa80 w porównaniu z placebo (odpowiednio P < 0,001 i P = 0,02). Probiotyk BLa80 istotnie zmniejszył nasilenie objawów IBS (P = 0,03); w przypadku AF zaobserwowano tendencję do zmniejszenia objawów zaparcia (PAC-SYM, P = 0,10). Nie stwierdzono istotnych zmian w konsystencji stolca, masie stolca ani wskaźnikach QoL w grupach AF i Probiotic BLa80 w porównaniu z placebo. Codzienna suplementacja błonnikiem akacjowym i probiotykami może pomóc pacjentom z IBS-C, łagodząc dolegliwości związane z IBS w porównaniu z suplementem placebo.

Cel badania: Wykazano, że suplementy probiotyczne poprawiają funkcje poznawcze u pacjentów z chorobą Alzheimera (AD). Nadal jednak nie wiadomo, czy dotyczy to również starszych osób z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi (MCI).

Wyniki: Czterdziestu dwóch pacjentów z MCI (wiek > 60 lat) losowo przydzielono do dwóch grup i przez 12 tygodni przyjmowali oni probiotyki (n=21) albo placebo (n=21). Przed leczeniem i po nim rejestrowano wyniki różnych skal, pomiary mikrobioty jelitowej i wskaźniki serologiczne. Po 12 tygodniach interwencji funkcje poznawcze i jakość snu poprawiły się w grupie probiotycznej w porównaniu z grupą kontrolną, a leżące u podłoża mechanizmy były związane ze zmianami mikrobioty jelitowej. Podsumowując, nasze badanie wykazało, że leczenie probiotykami poprawiło funkcje poznawcze i jakość snu u starszych pacjentów z MCI, dostarczając tym samym ważnych informacji na temat klinicznego zapobiegania MCI i jego leczenia.

Cel badania: Celem tego przeglądu jest przedstawienie kompleksowego omówienia badań in vitro, badań na zwierzętach i badań klinicznych dotyczących szczepu bakterii Lactiplantibacillus plantarum 299v (L. plantarum 299v; dawniej Lactobacillus plantarum 299v), opublikowanych do 30 czerwca 2020 r.

Wyniki: plantarum 299v jest wykorzystywany w wielu różnych produktach spożywczych, a także w rozmaitych suplementach diety. W postaci liofilizowanej L. plantarum 299v jest trwały i stabilny w temperaturze pokojowej, co umożliwia długi okres przydatności do spożycia produktów ochrony zdrowia dla konsumentów, takich jak kapsułki, tabletki czy saszetki z proszkiem. Szczep jest chroniony patentami w wielu krajach w odniesieniu do szerokiego zakresu wskazań i zastosowań, a także zastrzeżony jako znak towarowy LP299V®.

Cel badania: Niepłodność jest powszechnym problemem na świecie, który dotyka około 15% aktywnych seksualnie par i przyczynia się do około 50% przypadków. Obecnie schorzenie to nadal występuje powszechnie i często jest niewystarczająco leczone.

Wyniki: Cztery randomizowane badania kliniczne spełniły kryteria włączenia i dotyczyły mężczyzn z rozpoznaną niepłodnością idiopatyczną (oligozoospermią, teratozoospermią i astenozoospermią). Wyniki wykazały, że podawanie probiotyków miało obiecujące właściwości przeciwutleniające, przeciwdziałając reaktywnym formom tlenu (ROS), a w konsekwencji chroniąc DNA plemników przed uszkodzeniami związanymi z pogarszaniem się jakości nasienia. Zaobserwowano istotną poprawę wszystkich parametrów nasienia, ze szczególnie wyraźną poprawą ruchliwości plemników. W związku z tym suplementacja probiotykami jawi się jako potencjalna alternatywa terapeutyczna dla mężczyzn z rozpoznaną niepłodnością idiopatyczną, wykazując pozytywny wpływ na jakość nasienia.

Cel badania: Tło/Cele: Otyłość często wiąże się z przewlekłym stanem zapalnym o niskim nasileniu, który przyczynia się do zaburzeń metabolicznych. Nie jest jednak jasne, jak porównują się skutki suplementów żywieniowych w zakresie biomarkerów stanu zapalnego u dorosłych z nadwagą lub otyłością.

Wyniki: Eksploracyjna metaregresja sugerowała, że wiek, współinterwencje w postaci ćwiczeń fizycznych oraz odsetek mężczyzn wśród uczestników mogą częściowo wyjaśniać niejednorodność wybranych wyników. Wnioski: Suplementy żywieniowe wykazywały działanie swoiste dla poszczególnych biomarkerów. Probiotyki w połączeniu z kwasami tłuszczowymi omega-3, synbiotyki, ekstrakt z zielonej herbaty i kurkumina mogą poprawiać wybrane biomarkery stanu zapalnego. Różnice w dawce suplementu, czasie trwania interwencji i cechach uczestników wymagają jednak ostrożnej interpretacji i wskazują na potrzebę dalszych wysokiej jakości badań.

Cel badania: Narażenie na zanieczyszczenie powietrza wiąże się z podwyższonym poziomem malondialdehydu (MDA), będącego markerem stresu oksydacyjnego, natomiast synbiotyki — poprzez modulowanie mikrobioty jelitowej — mogą zmniejszać stan zapalny i stres oksydacyjny. Pomimo tych możliwości dowody dotyczące wpływu suplementacji synbiotykami na łagodzenie stresu oksydacyjnego wywołanego zanieczyszczeniem powietrza w populacji dziecięcej pozostają ograniczone.

Wyniki: W grupie przyjmującej synbiotyk zaobserwowano istotne obniżenie poziomu MDA (z 148.80 ± 80.72 do 51.54 ± 82.94, P< 0.001), choć nie stwierdzono istotnej różnicy między grupą synbiotyku a grupą omega-3 (P = 0.75); jednak po uwzględnieniu zmiennych zakłócających suplementacja synbiotykiem była istotnie związana ze spadkiem poziomu MDA. Wyniki te sugerują, że synbiotyki mogą pomóc przeciwdziałać stresowi oksydacyjnemu wywołanemu zanieczyszczeniem powietrza u dzieci i młodzieży, co podkreśla potrzebę dalszych badań na dużą skalę, aby zbadać ich potencjalną rolę ochronną w zakresie zdrowia środowiskowego dzieci.