Mleko a osteoporoza — czy picie mleka chroni kości?

Cel badania: Spożywanie mleka i produktów mlecznych jest dodatnio związane z gęstością mineralną kości (BMD). Pojawiające się dowody wskazują, że fermentowane produkty mleczne (FMP) mogą mieć szczególnie korzystny wpływ na zdrowie układu kostnego.

Wyniki: Codzienna interwencja z użyciem jogurtu lub sera (<2 mies.) obniżyła stężenia markerów resorpcji kości, ale nie wpłynęła na markery tworzenia kości. U kobiet po menopauzie spośród badanych FMP jedynie większe spożycie jogurtu wiązało się ze zmniejszonym ryzykiem złamania biodra w porównaniu z małym lub zerowym spożyciem. Codzienne spożycie sera może wiązać się z wyższymi wynikami T dla BMD, ale dowody były ograniczone. Uzasadnione są dodatkowe i długoterminowe badania oceniające te zależności.

Cel badania: Mleko krowie jest często ostro krytykowane jako przyczyna wielu problemów zdrowotnych, w tym zwiększonego ryzyka złamań. Bliższe przyjrzenie się literaturze naukowej ukazuje uderzającą sprzeczność.

Wyniki: Zaproponowano kilka hipotez wyjaśniających te wyniki, takich jak szkodliwy wpływ D-galaktozy, nietolerancja laktozy i nadmierne obciążenie kwasowe. Badania epidemiologiczne napotykają wiele przeszkód przy próbach wykrycia wpływu pojedynczego produktu spożywczego, w szczególności ze względu na liczne interakcje między produktami. Ponadto wiarygodne dane dotyczące spożycia pokarmów należy zbierać przez dłuższy czas, często na długo przed wystąpieniem złamania, dlatego błędy w odtwarzaniu wspomnień mogą wprowadzać poważne, a zarazem często nierozpoznawane obciążenie, szczególnie w populacjach, w których niedobór wapnia nie jest powszechny. Dotychczas nie ma rozstrzygających dowodów, że powinniśmy zmienić obecnie wysoki poziom spożycia mleka krowiego.

Cel badania: Masa mineralna kości, ich geometria i mikrostruktura, a zatem czynniki determinujące ryzyko złamania, są wynikiem przyrostu masy kostnej w okresie wzrostu oraz utraty kości w późniejszym życiu. Szczytowa masa kostna, osiągana pod koniec drugiej dekady życia, jest determinowana głównie przez czynniki genetyczne.

Wyniki: Oba składniki odżywcze są dostarczane przez produkty mleczne, które odpowiadają odpowiednio za 50-60% i 20-30% dziennego spożycia wapnia i białka. Dzieci unikające produktów mlecznych są narażone na większe ryzyko złamania, podobnie jak dorośli lub osoby starsze stosujące dietę pozbawioną produktów mlecznych, na przykład weganie. Różne badania interwencyjne wykazały pewne korzystne skutki produktów mlecznych dla gromadzenia kapitału kostnego w okresie wzrostu oraz dla obrotu kostnego u dorosłych. W badaniach obserwacyjnych spożycie produktów mlecznych, szczególnie fermentowanych, które oprócz wapnia, fosforu i białka dostarczają także probiotyków, wydaje się wiązać z niższym ryzykiem złamania biodra.

Cel badania: Złamania osteoporotyczne lub niskoenergetyczne dotykają co drugą kobietę i co piątego mężczyznę w wieku powyżej 50 lat. Zdarzenia te wiążą się ze znaczną chorobowością, zwiększoną śmiertelnością i pogorszeniem jakości życia.

Wyniki: Spożywanie mniej niż pięciu porcji owoców i warzyw dziennie wiąże się z wyższym ryzykiem złamania biodra. Przestrzeganie diety śródziemnomorskiej lub diety rozsądnej wiąże się z niższym ryzykiem złamań. Te różne składniki odżywcze i wzorce żywieniowe wpływają na skład lub funkcję mikrobioty jelitowej, albo na oba te czynniki. Wnioski z tego przeglądu podkreślają znaczenie zrównoważonej diety obejmującej minerały, białko oraz owoce i warzywa dla zdrowia kości i zapobiegania złamaniom niskoenergetycznym.

Cel badania: Kefir mleczny wykazuje potencjał osteoprotekcyjny, jednak nie jest jasne, czy czas fermentacji wpływa na jego działanie. W tym badaniu oceniono wpływ czasu fermentacji na skład mikrobiologiczny kefiru mlecznego oraz jego działanie na kość żuchwy u szczurów z osteoporozą wywołaną glikokortykosteroidami.

Wyniki: Skład mikrobiologiczny oceniono za pomocą sekwencjonowania amplikonów genów 16S i 18S rRNA. W społeczności bakteryjnej dominowały bakterie z rodzaju Lactobacillus, natomiast wśród grzybów przeważały drożdże z rodzaju Saccharomyces; nie zaobserwowano znaczących zmian w zależności od czasu fermentacji. Przedłużona fermentacja (MK4 i MK7) istotnie zwiększyła stężenie wapnia w surowicy, grubość warstwy korowej żuchwy, powierzchnię kości międzykorzeniowej, dojrzałość kolagenu i odporność na złamania. Wyniki te wskazują, że przedłużona fermentacja nasila osteoprotekcyjne działanie kefiru mlecznego, mimo względnej stabilności dominujących taksonów drobnoustrojów, co podkreśla, że czas fermentacji jest ważnym czynnikiem w optymalizacji kefiru mlecznego w celu zachowania kości żuchwy w warunkach osteoporozy.

Cel badania: Zbadanie wpływu minerałów mlecznych na gęstość mineralną kości (BMD) i jakość kości u rosnących szczurów oraz poznanie leżących u podstaw mechanizmów związanych z wchłanianiem wapnia, metabolizmem kości i osią jelitowo-kostną.

Wyniki: Minerały mleczne wykazały skuteczność nie gorszą niż CaCO3 w zwiększaniu zawartości wapnia w kości udowej, poprawie BMD i poprawie mikroarchitektury kości. Warto zauważyć, że grupa Medium osiągnęła porównywalne działanie ochronne na kości jak grupa CaCO3, mimo o 20.8% mniejszej zawartości wapnia, czemu towarzyszył stosunkowo wysoki współczynnik wchłaniania wapnia (90.9% w porównaniu z 86.5%). Jeśli chodzi o markery surowicze, minerały mleczne podtrzymywały tworzenie kości, jednocześnie hamując resorpcję kości, co prowadziło do stanu netto o charakterze anabolicznym, porównywalnego z tym uzyskanym przy użyciu CaCO3. Minerały mleczne istotnie zwiększały ekspresję białka CYP27B1 w nerkach i jelitowych transporterów jonów wapnia oraz podwyższały stężenie IGF-I w surowicy. Ponadto minerały mleczne sprzyjały wzbogaceniu mikrobioty jelitowej w określone rodzaje drobnoustrojów, których liczebność wykazywała istotną dodatnią korelację z IGF-I, zawartością wapnia w kościach i BMD.