PisaczekWyszukiwarka
文APL
PolskiEnglish (UK)English (US)EspañolPortuguês (Brasil)DeutschFrançaisItalianoУкраїнська中文（简体）한국어Bahasa IndonesiaРусскийالعربيةहिन्दी
Choroby

Kamienie nerkowe — czy sami je sobie hodujemy?

Źródeł: 12 · Artykuł: 16 296 znaków

Andrzej Frydrychowski odrzuca twierdzenie, że wysokie dawki witaminy C powodują kamienie nerkowe, i podaje, że regularne jej przyjmowanie może zmniejszać ryzyko.

  • M. S. Sater i H. A. Giha wskazuje, że kwaśny mocz sprzyja powstawaniu kamieni z kwasu moczowego, a cukrzyca typu 2 wiąże się z większym ryzykiem takich kamieni.
  • Henryk Różański opisuje badania na zwierzętach, w których marzanna hamowała powstawanie kamieni moczowych, ale zaznacza, że jej działanie pozostaje sporne.

Co piszą autorzy

Andrzej Frydrychowski

Andrzej Frydrychowski twierdzi, że duże dawki witaminy C nie powodują kamicy nerkowej.

„Tak często spotykane stwierdzenia, że duże dawki powodują kamicę nerkową, okazały się bajką. Nawet u osób, które wcześniej cierpiały na kamicę szczawianową, następowała tendencja do remisji (Cathcart 1985). Prawdopodobnie stwierdzenie to wynika ze źle rozumianej jej przemiany metabolicznej.”
Czego jeszcze nie wiemy o witaminie C? Część 3
Andrzej Frydrychowski

Andrzej Frydrychowski podaje, że regularna suplementacja witaminą C zmniejsza ryzyko tworzenia się kamieni.

„Co więcej, wyniki badań wykonane na Uniwersytecie Harvarda udowodniły, że regularna suplementacja witaminą C zmniejsza ryzyko tworzenia się kamieni (Curhan i in. 1999). A co z nowotworami i tak alergicznie reagującymi naukowcami na takie leczenie? Otóż po podawaniu przez tydzień 100 g witaminy C u pacjentów w terminalnym stadium raka, zaobserwowano jedynie przypływ sił życiowych i ogólną poprawę samopoczucia (Riordan i in.”
Czego jeszcze nie wiemy o witaminie C? Część 3
Andrzej Frydrychowski

Andrzej Frydrychowski wyjaśnia, że kwas szczawiowy powstaje przy rozkładzie witaminy C, a większość kamieni zawiera szczawiany wapnia.

„Mianowicie, głównym metabolitem kwasu askorbinowego po jego wykorzystaniu i rozkładzie w organizmie jest kwas szczawiowy, a składnikiem większości kamieni nerkowych są szczawiany wapnia (Jayanthi i in. 1994), i wniosek jest prosty. Cała wina spada na witaminę C.”
Czego jeszcze nie wiemy o witaminie C? Część 3
Andrzej Frydrychowski

Andrzej Frydrychowski powtarza, że twierdzenie o powodowaniu kamicy przez duże dawki witaminy C jest nieprawdziwe.

„Tak często spotykane stwierdzenia, że duże dawki powodują kamicę nerkową, okazały się bajką. Nawet u osób, które wcześniej cierpiały na kamicę szczawianową, następowała tendencja do remisji (Cathcart 1985). Prawdopodobnie stwierdzenie to wynika ze źle rozumianej jej przemiany metabolicznej.”
Czego jeszcze nie wiemy o witaminie C? Część 3
Andrzej Frydrychowski

Andrzej Frydrychowski ponownie podaje, że regularna suplementacja witaminą C zmniejsza ryzyko tworzenia się kamieni.

„Co więcej, wyniki badań wykonane na Uniwersytecie Harvarda udowodniły, że regularna suplementacja witaminą C zmniejsza ryzyko tworzenia się kamieni (Curhan i in. 1999). A co z nowotworami i tak alergicznie reagującymi naukowcami na takie leczenie? Otóż po podawaniu przez tydzień 100 g witaminy C u pacjentów w terminalnym stadium raka, zaobserwowano jedynie przypływ sił życiowych i ogólną poprawę samopoczucia (Riordan i in.”
Czego jeszcze nie wiemy o witaminie C? Część 3
Henryk Różański

Henryk Różański podaje, że kwaśne składniki marzanny wiązano z jej wpływem na skład kamieni moczowych.

„Kwas ruberytrynowy i galiozyna mają zdolność wiązania wapnia, czym tłumaczono wpływ wyciągów z marzanny na skład kamieni moczowych. Rozkruszające działanie marzanny na kamienie moczowe było równie licznie potwierdzane, co i obalane rozmaitymi badaniami.”
Marzanna barwierska – Rubia tincorum L. w dawnej terapii
Henryk Różański

Henryk Różański zaznacza, że wyniki badań nad rozkruszaniem kamieni przez marzannę były sprzeczne.

„Rozkruszające działanie marzanny na kamienie moczowe było równie licznie potwierdzane, co i obalane rozmaitymi badaniami. Kwestia ta została do dziś kontrowersyjna. Wpływ marzanny na usuwanie złogów, piasku i rozkruszonych kamieni moczowych wiązano również z jej właściwościami spazmolitycznymi na drogi moczowe oraz pobudzającymi perystaltykę moczowodów.”
Marzanna barwierska – Rubia tincorum L. w dawnej terapii
Henryk Różański

Henryk Różański opisuje badania na szczurach i królikach, w których marzanna hamowała powstawanie kamieni lub krystalizację szczawianu wapnia w nerkach.

„Doświadczalnie na szczurach wykazano hamowanie powstawania kamieni moczowych (z węglanu wapnia) pod wpływem paszy zawierającej korzeń marzanny (10%). Podawanie królikom ekstraktu z marzanny (150-200 mg/kg masy ciała) powodowało zahamowanie krystalizacji szczawianu wapnia w nerkach.”
Marzanna barwierska – Rubia tincorum L. w dawnej terapii
M. S. Sater i H. A. Giha

M. S. Sater i H. A. Giha wskazuje, że kwaśny mocz zwiększa ryzyko powstawania kamieni z kwasu moczowego, a cukrzyca typu 2 wiąże się z większym ryzykiem takich kamieni.

„Z drugiej strony wiadomo, że cukrzyca typu 2 (T2D) wiąże się ze zwiększonym ryzykiem kamicy nerkowej, szczególnie kamieni z kwasu moczowego (UA) (Rycina 3A(i)) [172]. pH moczu jest kluczowym czynnikiem determinującym rozpuszczalność UA, a wyraźnie kwaśny mocz uznaje się za czynnik ryzyka krystalizacji UA i powstawania kamieni.”On the other hand, T2D is known to be associated with an increased risk for nephrolithiasis, particularly uric acid (UA) stones (Figure 3A(i)) [172]. Urine pH is a key determinant of UA solubility, and markedly acidic urine is recognized as a risk factor for UA crystallization and stone formation.
Toll of Chronic Metabolic Acidosis at Molecular, Cellular, and Systemic Levels: A Conceptual Framework to Revisit Type 2 Diabetes (T2D) Pathophysiology
Jerzy Jaśkowski

Jerzy Jaśkowski podaje, że obecność erytrocytów w moczu może wskazywać na piasek lub kamienie nerkowe, gdy występuje ból.

„Każda obecność leukocytów lub erytrocytów wymaga dokładnego diagnozowania. Leukocyty mogą świadczyć o zakażeniu, nawet jeśli chora nie odczuwa żadnych objawów. Obecność erytrocytów w moczu może świadczyć np. o piasku czy kamieniach nerkowych, w przypadku istnienia dolegliwości bólowych lub o nowotworze przy braku bólu.”
Podstawy fizyczne hemodynamiki cz. 2

Badania z PubMed · Europe PMC

Wybraliśmy 5 badań z najlepszymi, pozytywnymi wynikami. To wybór, a nie pełny przegląd wszystkich badań.

Liczba wszystkich badań na ten temat w bazie PubMed: 1 381.

Przegląd wykazał, że większy obwód talii, BMI oraz spożycie fruktozy wiążą się z większym ryzykiem kamieni, a błonnik i dieta DASH mogą działać ochronnie.

Cel badania: Kamica nerkowa jest powszechna i stanowi obciążenie na całym świecie. Obecnie dowody dotyczące czynników ryzyka kamicy nerkowej nie są spójne, a zależności pozostają niepewne. Autorzy systematycznie oceniają wiarygodność dowodów metaanalitycznych i wspierają bardziej rzetelną interpretację zależności epidemiologicznych.

Wyniki: Ostatecznie autorzy uwzględnili 17 metaanaliz dotyczących 46 czynników ryzyka, z których 34 (73,9%) wykazały statystycznie istotny związek z kamicą nerkową. Wśród istotnych zależności autorzy stwierdzili, że obwód talii, BMI, spożycie pokarmów i spożycie fruktozy były dodatnio skorelowane z występowaniem i rozwojem kamicy nerkowej. Kofeina, błonnik pokarmowy i dieta DASH wykazywały tendencję do zmniejszania ryzyka kamieni nerkowych. Co ciekawe, suplementacja wapnia, wapń w diecie i witamina D, które powszechnie uważa się za odpowiedzialne za powstawanie kamieni, nie miały żadnego wpływu na ryzyko kamicy nerkowej albo nawet je zmniejszały. Badanie autorów wskazuje na prawdopodobnie przyczynowe czynniki ryzyka kamicy nerkowej (otyłość brzuszna, cukrzyca typu 2, dna moczanowa, sód w diecie, spożycie fruktozy i wyższe temperatury). Autorzy wskazują również na prawdopodobnie przyczynowe czynniki chroniące przed kamicą nerkową (spożycie kawy/alkoholu/piwa, wapń w diecie i dieta DASH).

Risk factors for nephrolithiasis formation: an umbrella review. · Int J Surg 2024
Pieniądze na badaniepaństwo, instytucje publiczne · Foundation of Science & Technology Department of Sichuan Province, Post-Doctor Research Project, West China Hospital of Sichuan University, National Natural Science Foundation of China
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie — tak piszą autorzy
Czy producent pomagał w badaniu?NIE
Rodzaj badaniaprzegląd wielu badań

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

Przegląd wskazuje, że większe picie wody oraz dieta z odpowiednią ilością wapnia, małą ilością białka i soli mogą ograniczać nawroty kamieni u dorosłych.

Cel badania: Nawracające kamienie nerkowe są uciążliwe i mogą prowadzić do uszkodzenia nerek, sepsy lub konieczności inwazyjnych zabiegów. Ocena korzyści i szkód związanych z dietą, farmakoterapią i obrazowaniem kontrolnym w zapobieganiu nawrotom kamicy nerkowej.

Wyniki: Zwiększone spożycie płynów; dieta z prawidłową lub wysoką zawartością wapnia, niską zawartością białka i niską zawartością sodu; tiazydy; leczenie alkaliami; oraz allopurynol mogą zapobiegać nawrotom kamicy u dorosłych z kamieniami ze szczawianu lub fosforanu wapnia. Dowody dotyczące innych interwencji, w tym strategii obrazowania, u dzieci oraz szkód i innych wyników są ograniczone.

Prevention of Recurrent Nephrolithiasis in Adults and Children : A Systematic Review. · Ann Intern Med 2026
Pieniądze na badanienie podano
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie podano
Czy producent pomagał w badaniu?nie wiadomo
Rodzaj badaniaprzegląd wielu badań

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

Przegląd wskazuje, że dużo mięsa i mało wapnia w diecie wiążą się ze zwiększonym ryzykiem, a zbilansowana dieta wegetariańska z nabiałem może być ochronna.

Cel badania: Kamica nerkowa jest częstym schorzeniem, na które wpływa wiele czynników środowiskowych, w tym dieta. Ponieważ nawyki żywieniowe odgrywają istotną rolę w powstawaniu i nawrotach kamicy nerkowej, modyfikacja diety stała się podstawowym narzędziem w leczeniu kamicy nerkowej.

Wyniki: W niniejszym przeglądzie przeanalizowaliśmy wpływ poszczególnych czynników dietetycznych na częstość występowania kamicy nerkowej i częstość jej nawrotów. Dostępne dowody naukowe potwierdzają szkodliwe skutki dużego spożycia mięsa/białka zwierzęcego i diet ubogich w wapń, natomiast duża zawartość owoców i warzyw, połączona ze zrównoważonym spożyciem niskotłuszczowych produktów mlecznych, wiąże się z najniższym ryzykiem wystąpienia kamieni nerkowych. Ponadto zrównoważona dieta wegetariańska zawierająca produkty mleczne wydaje się najskuteczniej chronić pacjentów z kamicą nerkową. Ponieważ żadne badanie nie oceniło prospektywnie wpływu diet wegańskich na czynniki ryzyka kamicy nerkowej, należy przeprowadzić więcej badań naukowych, aby określić najlepszą dietę dla różnych fenotypów kamicy nerkowej.

Risk of Kidney Stones: Influence of Dietary Factors, Dietary Patterns, and Vegetarian-Vegan Diets. · Nutrients 2020
Pieniądze na badanienie podano
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie — tak piszą autorzy
Czy producent pomagał w badaniu?NIE
Rodzaj badaniaomówienie innych badań

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

W badaniu osoby ściślej przestrzegające diety śródziemnomorskiej rzadziej zgłaszały kamienie nerkowe.

Cel badania: W tym badaniu zbadano związek między wynikiem alternatywnej diety śródziemnomorskiej (aMED) a rozpowszechnieniem kamicy nerkowej (KSD) wśród dorosłych w USA. W analizie przekrojowej wykorzystano dane z National Health and Nutrition Examination Survey z lat 2007–2018.

Wyniki: W modelu w pełni skorygowanym stwierdzono, że osoby z najwyższym kwartylem wyniku aMED (Q4) miały istotnie niższe ryzyko KSD niż osoby z najniższym kwartylem (Q1), przy ilorazie szans wynoszącym 0.771 (95% CI: 0.616-0.966, P = .024). Wyższy wynik aMED wiązał się z niższym rozpowszechnieniem KSD wśród dorosłych w USA. To badanie przekrojowe dostarcza dowodów obserwacyjnych wskazujących na potencjalny związek między wzorcami żywieniowymi a rozpowszechnieniem KSD, co może pomóc w planowaniu przyszłych badań nad interwencjami dietetycznymi.

Mediterranean diet adherence and risk of kidney stones: Insights from a population-based study. · Medicine (Baltimore) 2025
Pieniądze na badaniepaństwo, instytucje publiczne · Gansu Provincial Department of Science and Technology, Cuiying Student Research Program of Lanzhou University Second Hospital
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie podano
Czy producent pomagał w badaniu?nie wiadomo
Rodzaj badaniaobserwacja ludzi
Liczba uczestników28 059

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

W badaniu otyłość i cukrzyca były silnie związane z przebytymi kamieniami nerkowymi.

Cel badania: Ostatnia reprezentatywna dla całego kraju ocena rozpowszechnienia kamicy nerkowej w Stanach Zjednoczonych miała miejsce w 1994 r. Po 13-letniej przerwie National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES) wznowił zbieranie danych dotyczących kamicy nerkowej w wywiadzie. Opisanie obecnego rozpowszechnienia kamicy w Stanach Zjednoczonych i wskazanie czynników związanych z występowaniem kamicy nerkowej w wywiadzie.

Wyniki: Rozpowszechnienie kamicy nerkowej wynosiło 8.8% (95% przedział ufności [CI], 8.1-9.5). Wśród mężczyzn rozpowszechnienie kamicy wynosiło 10.6% (95% CI, 9.4-11.9), w porównaniu z 7.1% (95% CI, 6.4-7.8) wśród kobiet. Kamienie nerkowe występowały częściej u osób otyłych niż u osób o prawidłowej masie ciała (odpowiednio 11.2% [95% CI, 10.0-12.3] w porównaniu z 6.1% [95% CI, 4.8-7.4]; p<0.001). Osoby czarnoskóre niebędące Latynosami oraz osoby latynoskie rzadziej zgłaszały kamicę w wywiadzie niż osoby białe niebędące Latynosami (czarnoskóre osoby niebędące Latynosami: iloraz szans [OR]: 0.37 [95% CI, 0.28-0.49], p<0.001; osoby latynoskie: OR: 0.60 [95% CI, 0.49-0.73], p<0.001). Otyłość i cukrzyca były silnie związane z kamicą nerkową w wywiadzie w modelach wieloczynnikowych. Przekrojowy schemat badania ogranicza możliwość wnioskowania przyczynowego w odniesieniu do potencjalnych czynników ryzyka kamicy nerkowej. Kamica nerkowa dotyka około 1 na 11 osób w Stanach Zjednoczonych.

Prevalence of kidney stones in the United States. · Eur Urol 2012
Pieniądze na badaniepaństwo, instytucje publiczne · NIDDK NIH HHS
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie podano
Czy producent pomagał w badaniu?nie wiadomo
Rodzaj badaniaobserwacja ludzi
Liczba uczestników12 110

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

Perspektywy i materiały poglądowe

Poniższe treści przedstawiają opinie, interpretacje i hipotezy autorów. Nie są traktowane jako równorzędne z badaniami naukowymi i przeglądami systematycznymi.

Orthomolecular Medicine News Service Materiał poglądowy
„Jest to sprzeczne z wcześniejszymi badaniami, które wyraźnie wykazały, że duże dawki askorbinianu nie powodują kamieni nerkowych.[2-6] Wniosek autorów badania, że askorbinian spowodował niski odsetek kamieni, wynika prawdopodobnie z korelacji między decyzją o przyjmowaniu suplementu witaminy C a innym aspektem diety uczestników.”It contradicts previous studies that have clearly shown that high dose ascorbate does not cause kidney stones.[2-6] The study authors' conclusion that ascorbate caused the low rate of stones is likely due to a correlation between the choice of taking a vitamin C supplement with some other aspect of the participants' diet.
What Really Causes Kidney Stones (And Why Vitamin C Does Not)
Orthomolecular Medicine News Service Materiał poglądowy
„Chociaż organizm metabolizuje witaminę C, wytwarzając niewielkie ilości szczawianu, u osób z prawidłową czynnością nerek witamina C podawana dożylnie nie przyczynia się do powstawania kamieni nerkowych ze szczawianu wapnia. Ważniejszymi źródłami szczawianu u większości osób są spożywane ilości warzyw kapustnych, herbaty i innych produktów. Szczawiany te wiążą się z nadmiarem wapnia obecnym w nabiale, żywności wzbogacanej i suplementach. Aby zapobiegać kamieniom szczawianowym, ogólnie, a także podczas przyjmowania witaminy C doustnie, ważne jest picie odpowiedniej ilości płynów i unikanie nadmiernej ilości wapnia w diecie.”Although the body metabolizes vitamin C to produce small quantities of oxalate, for individuals with normal kidney function IV vitamin C does not contribute to calcium oxalate kidney stones. More important sources of oxalate for most individuals are the amount of cruciferous vegetables, tea, and other sources in the diet. These oxalates bind with the excess calcium that is in our dairy, fortified foods, and supplements. To prevent oxalate stones, in general, and when taking oral vitamin C, it is important to drink adequate amounts of fluid and avoid excessive calcium levels in the diet.
How to Prevent Deaths from Sepsis
Orthomolecular Medicine News Service Materiał poglądowy
„[25] Szczawian z witaminy C Chociaż organizm metabolizuje witaminę C, wytwarzając niewielkie ilości szczawianu, u osób z prawidłową czynnością nerek witamina C podawana dożylnie nie przyczynia się do powstawania kamieni nerkowych ze szczawianu wapnia. [25,45] Ważniejszymi źródłami szczawianu u większości osób są spożywane ilości warzyw kapustnych, herbaty i innych produktów. Szczawiany te wiążą się z nadmiarem wapnia obecnym w nabiale, żywności wzbogacanej i suplementach. Aby zapobiegać kamieniom szczawianowym, ogólnie, a także podczas przyjmowania witaminy C doustnie, ważne jest picie odpowiedniej ilości płynów i unikanie nadmiernej ilości wapnia w diecie.”[25] Oxalate from vitamin C Although the body metabolizes vitamin C to produce small quantities of oxalate, for individuals with normal kidney function IV vitamin C does not contribute to calcium oxalate kidney stones. [25,45] More important sources of oxalate for most individuals are the amount of cruciferous vegetables, tea, and other sources in the diet. These oxalates bind with the excess calcium that is in our dairy, fortified foods, and supplements. To prevent oxalate stones, in general, and when taking oral vitamin C, it is important to drink adequate amounts of fluid and avoid excessive calcium levels in the diet.
Rationale for Vitamin C Treatment of COVID-19 and Other Viruses

Pisaczek nie ocenia, kto ma rację. Pokazuje, co napisano i gdzie to przeczytać. Każde zdanie powyżej ma swoje źródło.