Pisaczekखोज
文AHI
जड़ी-बूटियाँ और पौधे

अरंडी का तेल—दादी-नानी का रेचक या कुछ और?

स्रोत: 5 · लेख: 9 956 अक्षर

Henryk Różański अरंडी के तेल को क्रीम और मरहम में इस्तेमाल होने वाला ऐसा घटक बताते हैं, जो त्वचा को नम रखने और उसे सूखने से बचाने में मदद करता है।

  • यूरोपीय औषधि एजेंसी कभी-कभार होने वाली कब्ज़ में थोड़े समय के लिए इसका उपयोग करने की अनुमति देती है, और वह भी केवल वयस्कों के लिए।
  • डॉक्टर की निगरानी के बिना इसे एक सप्ताह से अधिक समय तक इस्तेमाल नहीं करना चाहिए; इससे मतली, उल्टी, पेट दर्द और तेज़ दस्त हो सकते हैं।

लेखक क्या लिखते हैं

Europejska Agencja Leków (EMA)

कभी-कभार होने वाली कब्ज़ में अरंडी के तेल का थोड़े समय के लिए रेचक के रूप में उपयोग किया जा सकता है।

„HMPC ने तय किया कि अरंडी के तेल से बनी इन दवाओं का इस्तेमाल कभी-कभार होने वाली कब्ज़ के इलाज में थोड़े समय के लिए रेचक के रूप में किया जा सकता है। अरंडी के तेल वाली दवाएँ केवल वयस्कों को लेनी चाहिए और डॉक्टर की निगरानी के बिना एक सप्ताह से अधिक समय तक नहीं लेनी चाहिए।”HMPC ustalił, że te przetwory z oleju rycynowego można stosować przez krótki czas jako środki przeczyszczające w leczeniu okazjonalnych zaparć. Leki zawierające olej rycynowy należy stosować wyłącznie u osób dorosłych i nie dłużej niż przez jeden tydzień bez nadzoru lekarza.
Europejska Agencja Leków (EMA)

अरंडी के तेल वाली दवाएँ केवल वयस्कों के लिए हैं और डॉक्टर की निगरानी के बिना इन्हें एक सप्ताह से अधिक समय तक नहीं लेना चाहिए।

„HMPC ने तय किया कि अरंडी के तेल से बनी इन दवाओं का इस्तेमाल कभी-कभार होने वाली कब्ज़ के इलाज में थोड़े समय के लिए रेचक के रूप में किया जा सकता है। अरंडी के तेल वाली दवाएँ केवल वयस्कों को लेनी चाहिए और डॉक्टर की निगरानी के बिना एक सप्ताह से अधिक समय तक नहीं लेनी चाहिए। अरंडी के तेल वाली दवाएँ लेने के बारे में विस्तृत जानकारी...”HMPC ustalił, że te przetwory z oleju rycynowego można stosować przez krótki czas jako środki przeczyszczające w leczeniu okazjonalnych zaparć. Leki zawierające olej rycynowy należy stosować wyłącznie u osób dorosłych i nie dłużej niż przez jeden tydzień bez nadzoru lekarza. Szczegółowe informacje dotyczące przyjmowania leków zawierających
Europejska Agencja Leków (EMA)

निगलने के बाद तेल टूटकर रिसिनोलिक अम्ल में बदल जाता है, जो छोटी आँत में तरल और लवण के अवशोषण को सीमित करता है।

„निगलने के बाद अरंडी का तेल टूटकर रिसिनोलिक अम्ल में बदल जाता है। यह छोटी आँत (आँत का ऊपरी हिस्सा) में तरल और लवण के अवशोषण को सीमित करता है। इससे मल में पानी की मात्रा बढ़ती है, मल नरम होता है और उसका आगे बढ़ना आसान हो जाता है।”Po spożyciu olej rycynowy jest rozkładany na kwas rycynolowy, którego działanie polega na ograniczeniu wchłaniania płynów i soli w jelicie cienkim (górny odcinek jelita). Prowadzi to do zwiększenia zawartości wody w stolcu, wpływając na jego zmiękczenie, i ułatwia pasaż.
Europejska Agencja Leków (EMA)

मल में पानी की अधिक मात्रा उसे नरम करती है, और आँतों की गति बढ़ने से उसे आगे बढ़ने में मदद मिलती है।

„इससे मल में पानी की मात्रा बढ़ती है, मल नरम होता है और उसका आगे बढ़ना आसान हो जाता है। इसके अलावा, अरंडी का तेल आँतों की क्रमाकुंचन गति को बढ़ाता है, जिससे मल आगे बढ़ने में मदद मिलती है। अरंडी के तेल वाली दवाओं के इस्तेमाल के समर्थन में क्या प्रमाण हैं?”Prowadzi to do zwiększenia zawartości wody w stolcu, wpływając na jego zmiękczenie, i ułatwia pasaż. Ponadto olej rycynowy pobudza perystaltykę jelit, co jest pomocne w pasażu stolca. Jakie są dowody uzasadniające stosowanie leków zawierających olej rycynowy?
Europejska Agencja Leków (EMA)

बताए गए दुष्प्रभावों में मतली, उल्टी, पेट दर्द और तेज़ दस्त शामिल हैं।

„इनमें मतली, उल्टी, पेट में दर्द और तेज़ दस्त शामिल हैं। आँत में रुकावट या संकुचन, आंत की मांसपेशियों की सामान्य गति का रुक जाना, अपेंडिक्स में सूजन (आँत से जुड़ा एक छोटा अंग), बड़ी आँत के निचले हिस्से में सूजन संबंधी रोग, पेट में बिना कारण होने वाला दर्द और गंभीर निर्जलीकरण की स्थिति में अरंडी के तेल वाली दवाएँ नहीं लेनी चाहिए।”Obejmują one nudności, wymioty, ból w jamie brzusznej (ból brzucha) i ostrą biegunkę. Leków zawierających olej rycynowy nie należy przyjmować w przypadku niedrożności lub zwężenia jelita, atonii (utraty możliwości normalnego ruchu mięśnia jelita), zapalenia wyrostka robaczkowego (małego organu połączonego z jelitem), schorzeń zapalnych okrężnicy (dolnego odcinka jelita), niewyjaśnionego bólu brzucha i poważnego odwodnienia.
Europejska Agencja Leków (EMA)

आँतों से जुड़ी बताई गई बीमारियों, पेट में बिना कारण होने वाले दर्द या गंभीर निर्जलीकरण की स्थिति में, और गर्भावस्था तथा स्तनपान के दौरान अरंडी के तेल वाली दवाएँ नहीं लेनी चाहिए।

„आँत में रुकावट या संकुचन, आंत की मांसपेशियों की सामान्य गति का रुक जाना, अपेंडिक्स में सूजन (आँत से जुड़ा एक छोटा अंग), बड़ी आँत के निचले हिस्से में सूजन संबंधी रोग, पेट में बिना कारण होने वाला दर्द और गंभीर निर्जलीकरण की स्थिति में अरंडी के तेल वाली दवाएँ नहीं लेनी चाहिए। गर्भावस्था और स्तनपान के दौरान भी इनका इस्तेमाल नहीं करना चाहिए।”Leków zawierających olej rycynowy nie należy przyjmować w przypadku niedrożności lub zwężenia jelita, atonii (utraty możliwości normalnego ruchu mięśnia jelita), zapalenia wyrostka robaczkowego (małego organu połączonego z jelitem), schorzeń zapalnych okrężnicy (dolnego odcinka jelita), niewyjaśnionego bólu brzucha i poważnego odwodnienia. Nie należy ich także stosować podczas ciąży i w okresie karmienia piersią.
Henryk Różański

मुँह से लेने पर तेल आँत पर असर करता है, उसकी गति और पाचक रसों का स्राव बढ़ाता है, जिससे रेचक प्रभाव होता है।

„मुँह से लेने पर अरंडी का तेल जल-अपघटन और साबुनीकरण से रिसिनाइल साबुन में बदल जाता है। ये छोटी आँत में जलन पैदा करते हैं, आँतों की क्रमाकुंचन गति बढ़ाते हैं और पाचक रसों का स्राव तेज़ करते हैं। इससे मल पतला हो जाता है और रेचक प्रभाव होता है। इसे लेने के 4-6 घंटे के भीतर मल त्याग होता है।”Po podaniu doustnym olej rycynowy ulega hydrolizie i zmydleniu do mydeł rycynylowych, które drażnią jelito cienkie, wzmagają perystaltykę i pobudzają wydzielanie soków trawiennych. Powoduje to upłynnienie masy kałowej i przeczyszczenie. Wypróżnienie następuje w ciągu 4-6 godzin od zażyci.
Henryk Różański

अरंडी के तेल में रिसिनोलिक अम्ल की मात्रा बहुत अधिक होती है।

„अरंडी के तेल में लगभग 80% रिसिनोलिक अम्ल (68-77%), 3-9% ओलिक अम्ल, लगभग 3-4% लिनोलिक अम्ल और लगभग 3% संतृप्त वसीय अम्ल होते हैं। यह सूखने वाला तेल नहीं है। अरंडी के बीज—Semen Ricini—में वसायुक्त तेल (लगभग 50%; 46-53%) के अलावा रिसिन, रिसिनिन (एक पाइरीडीन अल्कलॉइड) और वसा तथा प्रोटीन को तोड़ने वाले एंज़ाइम भी होते हैं।”Olej rycynowy zawiera ok. 80% kwasu rycynolowego (68-77%, 3-9% kwasu oleinowego, ok. 3-4% kwasu linolowego, ok. 3% kwasów nasyconych. Nie jest olejem schnącym. Nasiona rącznika – Semen Ricini obok oleju tłustego (ok. 50%; 46-53%) zawierają także rycynę, rycyninę (alkaloid pirydynowy) i enzymy lipolityczne oraz proteolityczne.
Henryk Różański

अरंडी के बीज बहुत ख़तरनाक होते हैं, जबकि औषधीय उपयोग के लिए बनाए गए अरंडी के तेल में रिसिन नहीं होता।

„औषधीय उपयोग के लिए बनाए गए अरंडी के तेल में रिसिन नहीं होता। अरंडी के बीज खाना खास तौर पर ख़तरनाक है (कुछ बीज किसी व्यक्ति की जान ले सकते हैं)। मुँह से लेने पर अरंडी का तेल जल-अपघटन और साबुनीकरण से रिसिनाइल साबुन में बदल जाता है। ये छोटी आँत में जलन पैदा करते हैं, आँतों की क्रमाकुंचन गति बढ़ाते हैं और पाचक रसों का स्राव तेज़ करते हैं।”Oleje rycynowe do celów leczniczych są pozbawione rycyny. Szczególnie niebezpieczne jest spożycie nasion rącznika (kilka nasion może zabić człowieka). Po podaniu doustnym olej rycynowy ulega hydrolizie i zmydleniu do mydeł rycynylowych, które drażnią jelito cienkie, wzmagają perystaltykę i pobudzają wydzielanie soków trawiennych.
Henryk Różański

अरंडी का तेल क्रीम, मरहम, लेप और सौंदर्य प्रसाधनों में इस्तेमाल होता है।

„अरंडी का तेल क्रीम, मरहम और लेप बनाने के आधार में इस्तेमाल होने वाला एक महत्वपूर्ण घटक है। यह कई दवाओं को घोलने में अच्छा है। इसका इस्तेमाल सस्पेंशन और आँखों की बूँदें बनाने में, और गोलियों में प्लास्टिसाइज़र के रूप में भी होता है। अरंडी का तेल सौंदर्य प्रसाधनों का भी एक महत्वपूर्ण घटक है और Castor Oil नाम से जाना जाता है।”Olej rycynowy jest ważnym składnikiem podłoży do kremów, maści i mazideł. Jest dobrym rozpuszczalnikiem dla wielu leków. Stosowany do wyrobu zawiesin i kropli do oczu, ponadto jako plastyfikator do tabletek. Olej rycynowy to ważny składnik kosmetyków, znany pod nazwą Castor Oil.
Henryk Różański

सौंदर्य प्रसाधनों में अरंडी का तेल त्वचा को नम रखने और उसे सूखने से बचाने में मदद करता है।

„त्वचा इसे अच्छी तरह सहन करती है। यह सूखता नहीं और त्वचा को अच्छी तरह नम रखता है। यह त्वचा को सूखने से बचाता है और मौसम के असर से उसकी अच्छी रक्षा करता है। इसका हल्का मुलायम करने वाला और सूजन कम करने वाला असर होता है। यह त्वचा, बालों, पलकों और भौंहों पर अच्छी तरह फैलता है, इसलिए इसका इस्तेमाल लिपस्टिक, होंठों के रंग, मस्कारा, लिप ग्लॉस, हेयर कंडीशनर और ब्रिलियंटाइन में होता है।”Jest dobrze tolerowany przez skórę, nie wysycha, dobrze nawilża. Zapobiega wysychaniu skóry i dobrze chroni skórę przed czynnikami atmosferycznymi. Ma lekkie działanie zmiękczające i przeciwzapalne. Dobrze pokrywa skórę, włosy, rzęsy i brwi, dlatego występuje w szminkach, pomadkach, tuszach, błyszczkach, w odżywkach do włosów, w brylantynie.
Henryk Różański

अरंडी के तेल का उल्लेख उन तेलों में किया गया है, जो त्वचा को सूखने से रोकते हैं।

„त्वचा को सूखने से रोकने वाले पदार्थों में वसायुक्त तेल शामिल हैं, जैसे अरंडी, बादाम और अलसी का तेल। ग्लिसरीन तेलों और एसेंशियल ऑयल में नहीं मिलती। दालचीनी के तेल का इस्तेमाल सावधानी से करें और इसे जननांगों तथा आँखों से दूर रखें! अगर हम पूरे शरीर को धोने के लिए कोई तरल पदार्थ तैयार कर रहे हों (जैसे...”Środkami hamującymi wysuszanie skóry są oleje tłuste, np. rycynowy, migdałowy, lniany. Gliceryna nie miesza się z olejami i olejkami eterycznymi. Ostrożnie postępować z olejkiem cynamonowym i z dala go trzymać od narządów płciowych oraz oczu! Jeżeli przyrządzamy płyn do mycia całego ciała (np.
Henryk Różański

19वीं सदी में अरंडी के तेल का इस्तेमाल कई तरह की तकलीफ़ों में किया जाता था, जिनमें कब्ज़ और प्रसव तथा सर्जरी से पहले इसका उपयोग भी शामिल था।

„19वीं सदी में प्रसव से पहले और पेट की सर्जरी से पहले, आँतों की रुकावट, मल की पथरी, परजीवी रोग, पेचिश और, विरोधाभासी रूप से, लंबे समय तक रहने वाले दस्त में भी अरंडी का तेल दिया जाता था (आँतों को साफ़ करने और दस्त के अज्ञात कारण को हटाने के लिए)।”W XIX wieku olej rycynowy podawano przed porodem i zabiegami chirurgicznymi na jamie brzusznej, w obstrukcji, przy kamieniach kałowych, chorobach pasożytniczych, dyzenterii i paradoksalnie przy przewlekłych biegunkach (dla oczyszczenia jelit, usunięcia nieznanej przyczyny biegunki).
Henryk Różański

अरंडी का तेल अरंडी के बीजों से मिलता है; इसके उत्पादन के लिए ठंडे दबाव से तेल निकालने और उसे शुद्ध करने की प्रक्रिया का वर्णन किया गया है।

„Polish Pharmacopoeia III में दिए वर्णन के अनुसार, यह अरंडी के बीजों की गिरी को ठंडे दबाव से निचोड़कर और पानी के साथ उबालकर शुद्ध करके बनाया जाता है। यह हल्के पीले रंग का, पारदर्शी और गाढ़ा तरल है, जिसका स्वाद खास और हल्का होता है। ठंडा करने पर यह धुँधला हो जाता है, और तापमान...”Opisany w Farmakopei Polskiej III, wg której jest otrzymywany przez wytłaczanie na zimno jąder nasiennych rącznika i oczyszczenie przez wygotowanie z wodą. Jest to ciecz słomkowożółta, przezroczysta, lepka, o swoistym smaku i łagodnym smaku. W trakcie schładzania mętnieje, a w temp.

PubMed · Europe PMC से शोध

हमने सबसे अच्छे सकारात्मक परिणामों वाले 1 शोध चुने हैं। यह एक चयन है, सभी शोधों की पूरी समीक्षा नहीं।

PubMed में इस विषय पर कुल अध्ययनों की संख्या: 55।

बुज़ुर्गों में अरंडी के तेल की पट्टियों से कब्ज़ के कुछ लक्षण कम हुए, हालाँकि मल त्याग की संख्या या मल की मात्रा नहीं बढ़ी।

अध्ययन का उद्देश्य: तुर्की के Manisa स्थित दो वृद्धाश्रमों में किया गया यह शोध, बुज़ुर्गों की कब्ज़ पर अरंडी के तेल की पट्टी (COP) लगाने के असर की जाँच के लिए किया गया था। अध्ययन में शामिल लोगों पर COP लगाने से पहले 7 दिन, पट्टी लगाने के दौरान 3 दिन और उसके बाद 4 दिन तक नज़र रखी गई। इसके लिए Pamuk et al. द्वारा तैयार Recall Bias and Visual Scale Analog (RB-VSAQ) और Standard Diary का इस्तेमाल किया गया।

परिणाम: आँकड़ों के विश्लेषण के लिए Wilcoxon Signed Ranks, Repeated Measures, Bonferroni और Mann-Whitney U परीक्षणों का इस्तेमाल किया गया। अध्ययन में शामिल 80% लोगों को 10 साल या उससे अधिक समय से कब्ज़ थी। COP लगाने से मल त्याग की संख्या या मल की मात्रा पर असर नहीं पड़ा, लेकिन इससे मल की कठोरता का स्कोर, मल त्याग के दौरान ज़ोर लगाने की ज़रूरत और मल त्याग के बाद पूरी तरह पेट साफ़ होने का एहसास कम हुआ। इस तरह कब्ज़ के लक्षण घटे। हमारा निष्कर्ष है कि कब्ज़ के लक्षणों को काबू में रखने के लिए COP का इस्तेमाल किया जा सकता है।

अध्ययन के लिए पैसानहीं बताया गया
क्या लेखकों का कंपनियों से संबंध है?नहीं बताया गया
क्या किसी निर्माता ने अध्ययन में मदद की?पता नहीं
अध्ययन का प्रकारलोगों पर नैदानिक अध्ययन

“नहीं बताया गया” का अर्थ यह नहीं कि किसी ने भुगतान नहीं किया — डेटाबेस हमेशा यह दर्ज नहीं करता।

दृष्टिकोण और विचार सामग्री

नीचे दी गई सामग्री लेखकों की राय, व्याख्याएँ और परिकल्पनाएँ प्रस्तुत करती है। इसे वैज्ञानिक अध्ययनों और व्यवस्थित समीक्षाओं के बराबर नहीं माना जाता।

Orthomolecular Medicine News Service विचार सामग्री
„Nigella sativa के कच्चे बीज पर्याप्त मात्रा में खाने के बजाय उसके कैप्सूल चुनते समय यह सुनिश्चित करना चाहिए कि बीजों का तेल ठंडे दबाव से निकाला गया हो, ताकि कैप्सूल में बीजों के असरदार यौगिक मौजूद हों। तेल का रंग सुनहरा होना चाहिए और उसमें कड़वी गंध या स्वाद प्रमुख होना चाहिए। हल्का पीला रंग ठीक संकेत नहीं है; इसका मतलब है कि प्रसंस्करण के दौरान बहुत से यौगिक निकाल दिए गए हैं। संदर्भ: 1. Ahmad MF, Ahmad FA, Ashraf SA, et al. (2021) An updated knowledge of Black seed (Nigella sativa Linn.): Review of phytochemical constituents and pharmacological properties.”When choosing nigella sativa capsules (rather than consuming the raw seeds in sufficient amounts), one should make sure that the seed oil is cold-pressed, to ensure that the capsules contain the seeds' effective compounds. The color of the oil needs to be golden and a bitter smell/taste should prevail. A lighter yellow color would be a negative sign, which indicates that too many of the compounds have been removed during the processing. References: 1. Ahmad MF, Ahmad FA, Ashraf SA, et al. (2021) An updated knowledge of Black seed (Nigella sativa Linn.): Review of phytochemical constituents and pharmacological properties.

Pisaczek यह तय नहीं करता कि कौन सही है। यह दिखाता है कि क्या लिखा गया है और उसे कहाँ पढ़ें। ऊपर के हर वाक्य का अपना स्रोत है।