Jemioła — trujący pasożyt drzew czy lek na serce i ciśnienie?

Cel badania: Ekstrakty z jemioły są stosowane jako terapia wspomagająca u pacjentów z nowotworami, jednak nie ma zgody co do tego, czy terapia ta ma pozytywny wpływ na jakość życia (QoL).

Wyniki: Uwzględniliśmy 26 publikacji obejmujących 30 zestawów danych. Badania były niejednorodne. Łączna standaryzowana różnica średnich (model efektów losowych) dla ogólnej jakości życia (QoL) po leczeniu ekstraktami z jemioły w porównaniu z grupą kontrolną wyniosła d = 0.61 (95% CI 0.41-0.81, p < 0,00001). Efekt był silniejszy u młodszych pacjentów, przy dłuższym leczeniu, w badaniach o niższym ryzyku błędu systematycznego oraz w badaniach randomizowanych i zaślepionych. Analizy wrażliwości potwierdzają wiarygodność tego wyniku. W 50% poddomen jakości życia (np. ból, nudności) wykazano istotną poprawę po leczeniu jemiołą. Większość badań cechuje wysokie ryzyko błędu systematycznego lub budzą one co najmniej pewne zastrzeżenia. Ekstrakty z jemioły wywierają istotny efekt średniej wielkości na jakość życia osób z nowotworami. Ryzyko błędu systematycznego w analizowanych badaniach prawdopodobnie wynika ze specyfiki tego rodzaju leczenia, które trudno zaślepić; jest jednak mało prawdopodobne, by ryzyko to wpłynęło na wynik.

Cel badania: Zmęczenie związane z nowotworem pozostaje jednym z najczęściej występujących i najbardziej uciążliwych objawów doświadczanych przez pacjentów z nowotworami. Potrzebne są skuteczne metody leczenia zmęczenia związanego z nowotworem. Celem tej metaanalizy jest określenie wpływu ekstraktów z jemioły stosowanych jako leczenie farmakologiczne w celu opanowania zmęczenia związanego z nowotworem.

Wyniki: Przeprowadziliśmy jedną metaanalizę obejmującą 12 RCT i 1494 uczestników oraz jedną metaanalizę obejmującą siedem retrospektywnych NRSI i 2668 uczestników. Niejednorodność między badaniami była wysoka w obu metaanalizach. Większość badań cechowało wysokie ryzyko błędu systematycznego. Model efektów losowych wykazał w przypadku RCT standaryzowaną różnicę średnich wynoszącą -0.48 (95% przedział ufności od -0.82 do -0.14; p = 0.006), a w przypadku NRSI iloraz szans wynoszący 0.36 (95% przedział ufności od 0.20 do 0.66; p = 0.0008). Leczenie ekstraktami z jemioły wykazuje umiarkowany wpływ na zmęczenie związane z nowotworem, o wielkości zbliżonej do wpływu aktywności fizycznej. Wyniki te wymagają potwierdzenia w większej liczbie badań z kontrolą placebo. Przyszłe badania powinny ocenić różne okresy leczenia i ich wpływ na zmęczenie związane z nowotworem u osób, które zakończyły leczenie onkologiczne.

Cel badania: Ekstrakty z jemioły (ME) są stosowane w zintegrowanej opiece onkologicznej w celu poprawy jakości życia i wydłużenia przeżycia. ME są dostępne od różnych producentów i różnią się sposobem przetwarzania farmaceutycznego, takim jak fermentacja. W przeciwieństwie do sfermentowanych ME wpływ niesfermentowanych ekstraktów na przeżycie pacjentów z nowotworami nie został dotąd oceniony w metaanalizie.

Wyniki: Jedenaście RCT i osiem NRSI spełniło kryteria włączenia. Badania były niejednorodne, a oceny ROB2 i ROBINS-I wskazywały odpowiednio na umiarkowane i wysokie ryzyko błędu systematycznego. W przypadku RCT łączne oszacowanie wpływu niesfermentowanych ME na przeżycie wyniosło HR = 0.81 (95% CI 0.69-0.95, P = .01). Analizy podgrup oraz oszacowanie na podstawie NRSI potwierdzają odporność wyniku. Po uwzględnieniu w analizie aktywnych komparatorów oszacowania efektu stają się nieistotne statystycznie. Wyniki mogą wskazywać na pozytywny wpływ niesfermentowanych ME na całkowite przeżycie pacjentów z nowotworami. Aby potwierdzić nasze wyniki, potrzebne są wysokiej jakości RCT.

Cel badania: Celem tego przeglądu jest podsumowanie istniejących dowodów potwierdzających wpływ jemioły na ośrodkowy układ nerwowy oraz zbadanie związków, które mogą odpowiadać za to działanie.

Wyniki: Głównymi składnikami chemicznymi gatunków Viscum L. są wiskotoksyny, lektyny, flawonoidy, kwasy fenolowe, terpenoidy, sterole, fenylopropanoidy i alkaloidy. Różne ekstrakty Viscum album L. wykazywały działanie na ośrodkowy układ nerwowy, w tym działanie przeciwpadaczkowe, uspokajające, przeciwpsychotyczne, przeciwlękowe, przeciwdepresyjne i przeciwbólowe u myszy i szczurów. Ponadto ekstrakty zwiększały poziom neurotroficznego czynnika pochodzenia mózgowego, zapobiegały śmierci neuronów na drodze apoptozy wywołanej przez amyloid β oraz słabo hamowały aktywność cholinesterazy. Liczne źródła historyczne opisują stosowanie jemioły w leczeniu zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego. W ostatnich latach zaczęto potwierdzać w badaniach działanie przeciwpadaczkowe, przeciwpsychotyczne, uspokajające i przeciwbólowe jemioły. Ponadto jemiołę można stosować jako leczenie uzupełniające choroby Alzheimera.

Cel badania: Jemioła (Viscum album L.) nadal jest najczęściej przepisywanym ziołem leczniczym pacjentom z nowotworami w krajach niemieckojęzycznych.

Wyniki: W Niemczech refundacja jest ograniczona do opieki paliatywnej. W przypadkach leczenia adiuwantowego lekarze prowadzący mogą wystąpić do ubezpieczyciela zdrowotnego o refundację, jeśli pacjenci cierpią z powodu działań niepożądanych leczenia przeciwnowotworowego. W skład ekstraktu z Viscum album wchodzą lektyny jemioły I, II i III, wiskotoksyny, flawonoidy, aminokwasy, polisacharydy i lipidy błonowe. Badania przedkliniczne wykazały działanie cytotoksyczne, indukujące apoptozę i immunomodulujące. Wiele badań klinicznych wskazuje na wspomagającą skuteczność ekstraktów z jemioły u pacjentów z nowotworami, choć w wielu przypadkach jakość metodologiczna jest przedmiotem kontrowersji.