Pobierz aplikacjęWięcej możliwości
PisaczekWyszukiwarka
文APL
Zioła i rośliny

Gorzknik kanadyjski — złoty korzeń Indian, który wyprzedał się z lasów?

Źródeł: 5 · Artykuł: 14 212 znaków

Gorzknik opisywano przede wszystkim jako środek tamujący krwawienia, zwłaszcza maciczne i nadmierne miesiączkowe.

  • Opisywano go też przy zakażeniach błon śluzowych i skóry, opryszczce, łuszczycy oraz trądziku.
  • Dawniej stosowano go również na biegunkę i wiele innych dolegliwości, między innymi kaszel, gorączkę i niestrawność.
  • Przy dłuższym zażywaniu preparatów gorzknikowych opisano u niektórych kobiet objawy zatrucia, dlatego zalecano przerwy.

Co piszą autorzy

Henryk Różański

Preparaty gorzknikowe opisywano jako środki tamujące krwawienia przez zwężanie naczyń.

„Hydrastynę, hydrastyninę i kotarninę uznał za środki zmniejszający upływ krwi – haemostatica. Ich działanie polega na zwężaniu naczyń krwionośnych. Co ciekawe, już w tym okresie dyskutowano nad mechanizmem działania hydrastyny na naczynia krwionośne.”
Henryk Różański

Preparaty gorzknikowe opisywano jako pomocne przy krwawieniach macicznych i nadmiernych krwawieniach miesiączkowych.

„Preparaty gorzknikowe łagodzą krwawienia maciczne i pobudzają mięśniówkę macicy. Są dobrym środkiem tonizującym naczynia (vasotonicum). Zalecane dawki ekstraktu gorzknikowego płynnego 20-60 kropel 3 razy dziennie. W wyniku utlenienia narkotyny (C22H23NO7) otrzymywana jest kotarnina (Cotarnin C12H15NO4), która działa podobnie na naczynia i macicę jak hydrastyna, lecz nieco słabiej.”
Henryk Różański

Dawniej w medycynie ludowej gorzknik stosowano między innymi przy zimnicy, krwawieniach, kaszlu i gorączce.

„W Ameryce Północnej gorzknik był stosowany w medycynie ludowej w leczeniu zimnicy (prof. G.C. Wittstein 1883 r.), ponadto jako środek przeciwkrwotoczny, rozwalniający, gorzki-tonizujący, antyseptyczny, moczopędny, przeciwkaszlowy, przeciwgorączkowy. Leczono nim dyspepsję (niestrawność), koklusz, choroby gorączkowe, stany zapalne błon śluzowych jamy ustnej, pochwy i macicy, biegunki pierwotniakowe, zapalenie płuc, nowotwory, wzdęcia, hemoroidy i bliżej niesprecyzowane choroby serca.”
Henryk Różański

Wymieniano też niestrawność, koklusz, zapalenia błon śluzowych, biegunki, zapalenie płuc, wzdęcia i hemoroidy.

„Leczono nim dyspepsję (niestrawność), koklusz, choroby gorączkowe, stany zapalne błon śluzowych jamy ustnej, pochwy i macicy, biegunki pierwotniakowe, zapalenie płuc, nowotwory, wzdęcia, hemoroidy i bliżej niesprecyzowane choroby serca. Dr Fr. Oesterlen (1861 r.) wymienia Hydrastis canadensis w grupie leków przeciwkrwotocznych, przeciwczerwonkowych i ściągających, obok, np.”
Henryk Różański

Wyciąg gorzknikowy opisywano jako stosowany przy zapaleniu błony śluzowej macicy i mięśniakach.

„Również prof. C. Bachem (1928 r.) zaliczył Extractum Hydrastis fluidum do grupy Uterina. Przy endometritis, Myome (mięśniaki) zalecał dawkę 30 kropli 3 razy dziennie na wodzie, przez 8 dni. Zaznaczył, że lek pomocny w położnictwie,a nie do hamowania krwotoków z nosa, żołądka, czy płuc.”
Henryk Różański

Opisano także preparat z hydrastyniną i papaweryną stosowany przy nadmiernych, bolesnych krwawieniach miesiączkowych.

„Hydrastopon to kolejny przykład nowoczesnego preparatu z początku XX wieku, który był kombinacją 0,08% hydrastyniny i 0,2% papaweryny, używany 3 razy dziennie w formie roztworu lub tabletek 3 razy dziennie przy nadmiernych krwawieniach miesiączkowych połączonych z bólami.”
Henryk Różański

Preparaty gorzknikowe opisywano jako pomocne przy bolesnych biegunkach, bo zmniejszają ruchy jelit.

„Preparaty gorzknikowe zmniejszają perystaltykę jelit, przez co dają ulgę przy bolesnych biegunkach. Hydrastynina podana w postaci kropli do oka – rozszerza źrenicę i osłabia akomodację. U chorych na gruźlicę zmniejsza pocenie. Wg dra Leszczyńskiego Extractum Hydrastis fluidum doustnie 20-60 kropel (dawki jednorazowe).”
Henryk Różański

Wyciąg z kłączy gorzknika opisywano jako stosowany do regulowania krwawień macicznych i łagodzenia bolesnych skurczów miesiączkowych.

„Wyciąg z kłączy gorzknika Extractum Hydrastis fluidum zaleca podawać doustnie w dawkach jednorazowych 1,5, dziennych 5 g jako lek regulujący krwawienia maciczne i jako środek hamujący bolesne skurcze miesiączkowe. Hydrastynina działa silniej niż hydrastyna.”
Henryk Różański

Gorzknik opisano jako stosowany przy opryszczce oraz zakażeniach błon śluzowych i skóry.

„Gorzknik jest stosowany w leczeniu opryszczki, zakażeń błon śluzowych i skóry. Niekiedy daje dobre rezultaty w leczeniu łuszczycy i opornych trądzików (miejscowo, a przy łuszczycy dodatkowo doustnie). Alkaloidy i laktony obecne w kłączu gorzknika mają właściwości przeciwnowotworowe (cytotoksyczne, onkostatyczne).”
Henryk Różański

Wspomniano też o miejscowym stosowaniu gorzknika przy łuszczycy i opornym trądziku.

„Niekiedy daje dobre rezultaty w leczeniu łuszczycy i opornych trądzików (miejscowo, a przy łuszczycy dodatkowo doustnie). Alkaloidy i laktony obecne w kłączu gorzknika mają właściwości przeciwnowotworowe (cytotoksyczne, onkostatyczne). Goldenseal Root = Goldenseal Rhizome jest w British Pharmacopoeia z 2009 r.”
Henryk Różański

W kłączu gorzknika opisano alkaloidy i laktony o właściwościach przeciwnowotworowych.

„Alkaloidy i laktony obecne w kłączu gorzknika mają właściwości przeciwnowotworowe (cytotoksyczne, onkostatyczne). Goldenseal Root = Goldenseal Rhizome jest w British Pharmacopoeia z 2009 r. Wymaga, aby suche kłącze gorzknika zawierało minimum 2,5% hydrastyny C21H21NO6 o m.cz.”
Henryk Różański

Po dłuższym stosowaniu hydrastyny i preparatów gorzknikowych opisano u niektórych kobiet objawy przewlekłego zatrucia.

„Otóż przy dłuższym stosowaniu hydrastyny i preparatów gorzknikowych zauważono u niektórych kobiet przewlekłe zatrucie, objawiające się stanami podniecenia, utratami przytomności, halucynacjami i zaburzeniami czynności serca. Dlatego gorzknik trzeba zażywać z przerwami, aby organizm nadążył z wydaleniem leku.”
Henryk Różański

Zalecano robić przerwy w zażywaniu gorzknika, aby organizm mógł wydalać lek.

„Dlatego gorzknik trzeba zażywać z przerwami, aby organizm nadążył z wydaleniem leku. Tinctura Hydrastis 1:5, na alkoholu 70% 3 razy dziennie 5-10 ml. Sproszkowane kłącze gorzknika – Pulvis Rhiz. Hydrastidis: dawki jednorazowe 1 g, dawki dzienne 3 g. Preparaty gorzknikowe wywierają wyraźne działanie pierwotniakobójcze.”
Henryk Różański

Opisywano, że regularne dawki preparatów z hydrastyną mogą nasilać skurcze macicy i hamować krwawienia maciczne.

„Po zastosowaniu regularnych dawek przez 12-14 dni uzyskać można efekt tonicznych skurczów macicy (zsumowanie efektu), ale bez wywołania bólów porodowych. Zwiększeniu ulega natężenie skurczów i dochodzi do zahamowania krwawień macicznych. Potwierdza to informacje podane przez dra Penzoldt’a wcześniej przytoczone.”
Henryk Różański

Preparat z hydrastyniny opisywano w ginekologii przy krwotokach, nadmiernych miesiączkach i krwawieniach w klimakterium; zaznaczono, by nie stosować go w ciąży.

„Żółtawy, krystaliczny proszek, gorzkiego smaku, rozpuszczalny w wodzie i alkoholu. W ginekologii przy krwotokach, nadmiernych krwawieniach miesiączkowych, atonii macicy, krwawieniach w klimakterium, polucjach, krwiomoczu, nocnych potach. Nie stosować podczas ciąży.”

Badania z PubMed · Europe PMC

Wybraliśmy 4 badań z najlepszymi, pozytywnymi wynikami. To wybór, a nie pełny przegląd wszystkich badań.

Liczba wszystkich badań na ten temat w bazie PubMed: 91.

Gorzknik jest tradycyjnie stosowany m.in. przy dolegliwościach trawiennych, wrzodach oraz infekcjach skóry i oczu, ale jego skuteczność wymaga dalszych badań.

Cel badania: Goldenseal (Hydrastis canadensis L.) to roślina lecznicza szeroko stosowana w różnych tradycyjnych systemach medycyny oraz jako suplement diety. Tradycyjnie rdzenni Amerykanie używali jej jako środka barwiącego i jako leku na powszechne choroby i dolegliwości, takie jak rany, zaburzenia trawienia, wrzody, schorzenia skóry i oczu oraz nowotwory.

Wyniki: Wyniki różnych badań wskazują na prozdrowotne działanie składników goldenseal i ich ekstraktów. Jednak kilka badań sugeruje również możliwe działanie neurotoksyczne, hepatotoksyczne i fototoksyczne ekstraktu z goldenseal oraz jego alkaloidów. Dlatego należy przeprowadzić duże randomizowane, podwójnie zaślepione badania kliniczne nad suplementami goldenseal i ich głównymi alkaloidami, aby zgromadzić więcej dowodów dotyczących mechanizmów odpowiedzialnych za aktywność farmaceutyczną, skuteczność kliniczną i bezpieczeństwo tych produktów. Z tego względu bardzo ważny jest przegląd informacji naukowych na temat goldenseal, aby zrozumieć obecny stan wiedzy.

Pieniądze na badanienie podano
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie podano
Czy producent pomagał w badaniu?nie wiadomo
Rodzaj badaniaomówienie innych badań

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

Wyciąg z gorzknika hamował wzrost MRSA i ograniczał wytwarzanie jego toksyn w badaniach laboratoryjnych.

Cel badania: Popularny ziołowy środek leczniczy goldenseal (Hydrastis canadensis L.) jest tradycyjnie stosowany w leczeniu zakażeń skóry. W tym badaniu wykazujemy aktywność H.

Wyniki: Łącznie nasze wyniki pokazują, że ekstrakty z liści H. canadensis zawierają mieszaninę składników, które działają przeciwko MRSA za pośrednictwem kilku różnych mechanizmów. Wyniki te potwierdzają tradycyjne stosowanie surowych ekstraktów H. canadensis w zapobieganiu zakażeniom.

Pieniądze na badaniepaństwo, instytucje publiczne · NCCIH NIH HHS, NIAID NIH HHS
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie podano
Czy producent pomagał w badaniu?nie wiadomo
Rodzaj badaniabadanie w laboratorium (na komórkach)

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

Wyciąg i alkaloidy gorzknika rozluźniały skurcz tchawicy świnki morskiej w badaniu laboratoryjnym.

Cel badania: Hydrastis, czyli goldenseal, jedno z najpopularniejszych ziół leczniczych w U.S.A., jest stosowane w łagodnych stanach chorobowych, takich jak przeziębienie i grypa, ze względu na właściwości farmakologiczne jego aktywnych składników: berberyny (działającej antycholinergicznie, przeciwwydzielniczo i przeciwdrobnoustrojowo) oraz beta-hydrastyny (działającej ściągająco).

Wyniki: Wartości EC50 dla berberyny, beta-hydrastyny, kanadyny i kanadaliny wynosiły odpowiednio 34.2+/-0.6, 72.8+/-0.6, 11.9+/-1.2 i 2.4+/-0.8 microg/ml. Tymolol skutecznie antagonizował działanie kanadyny (EC50 = 19.7+/-3.0 microg/ml) i kanadaliny (EC50 = 17.1+/-1.2 microg/ml), lecz nie berberyny ani beta-hydrastyny, natomiast konjener ksantyny i aminy antagonizował działanie beta-hydrastyny (EC50 = 149.9+/-35.3 microg/ml) i kanadaliny (EC50 = 26.1+/-3.0 microg/ml), lecz nie berberyny ani kanadyny. Ponadto ekstrakt z hydrastis w stężeniach od 0.01 do 0.1 microg/ml nasilał rozkurczowe działanie izoprenaliny na wyizolowaną tchawicę świnki morskiej uprzednio skurczoną karbacholem. Dane te, niewystarczające do wyciągnięcia jednoznacznych wniosków mechanistycznych, wskazują, że wspomniane alkaloidy mogą działać poprzez interakcję z receptorami adrenergicznymi i adenozynowymi.

Pieniądze na badanienie podano
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie podano
Czy producent pomagał w badaniu?nie wiadomo
Rodzaj badaniabadanie na zwierzętach

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

Jeden ze składników liści gorzknika hamował w laboratorium pompę usuwającą leki z bakterii Staphylococcus aureus.

Cel badania: Przedstawione tutaj badanie stanowi szeroko zakrojone badanie składników liści Hydrastis canadensis L. (Ranunculaceae).

Wyniki: To działanie, wraz z działaniem innych związków bioaktywnych, takich jak flawonoidy i alkaloidy, może wyjaśniać przypisywaną skuteczność H. canadensis w leczeniu zakażeń bakteryjnych. Wreszcie, niniejszy raport zawiera widma fragmentacyjne o wysokiej dokładności masowej dla wszystkich badanych tutaj związków, które przesłano do biblioteki Global Natural Products Social molecular networking i które można wykorzystać do ułatwienia ich przyszłej identyfikacji w H. canadensis lub innych roślinach.

Pieniądze na badaniepaństwo, instytucje publiczne · National Center for Complementary and Integrative Health, NCCIH NIH HHS
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie podano
Czy producent pomagał w badaniu?nie wiadomo
Rodzaj badaniabadanie w laboratorium (na komórkach)

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

Pisaczek nie ocenia, kto ma rację. Pokazuje, co napisano i gdzie to przeczytać. Każde zdanie powyżej ma swoje źródło.