Zespół przewlekłego zmęczenia — choroba czy wymówka?

Cel badania: Zapalenie mózgu i rdzenia mięśniowego/przewlekły zespół zmęczenia (ME/CFS) to przewlekła, wyniszczająca choroba charakteryzująca się szerokim zakresem objawów, które poważnie wpływają na wszystkie aspekty życia. Pomimo znacznego rozpowszechnienia ME/CFS pozostaje jednym z najsłabiej zbadanych i najmniej rozumianych schorzeń współczesnej medycyny.

Wyniki: Odchodząc od tradycyjnych, fragmentarycznych perspektyw, które ograniczały nasze rozumienie choroby i zarządzanie nią, nasza analiza obecnych informacji o ME/CFS stanowi znaczącą zmianę paradygmatu, ponieważ syntetyzuje wieloczynnikowe podłoże choroby w spójny model. Omawiamy, w jaki sposób ME/CFS rozwija się na skutek złożonej sieci podatności genetycznych i czynników środowiskowych, zwłaszcza zakażeń wirusowych, prowadzących do złożonej serii reakcji patologicznych, obejmujących zaburzenia regulacji układu odpornościowego, przewlekły stan zapalny, dysbiozę jelitową i zaburzenia metaboliczne. Ten kompleksowy model nie tylko poszerza naszą wiedzę na temat patofizjologii ME/CFS, lecz także otwiera nowe możliwości badań i potencjalnych strategii terapeutycznych.

Cel badania: Niniejszy przegląd został napisany z perspektywy lekarza prowadzącego, aby edukować pracowników ochrony zdrowia i społeczeństwo na temat zapalenia mózgu i rdzenia mięśniowego/przewlekłego zespołu zmęczenia (ME/CFS). Obejmuje: kliniczną definicję ME/CFS, ze szczególnym naciskiem na rozpoznawanie ME/CFS; etiologię, patofizjologię, podejście do leczenia, długoterminowe rokowanie i ekonomiczne koszty ME/CFS.

Wyniki: Dokładna etiologia ME/CFS pozostaje nieznana, ale niedawne postępy i odkrycia badawcze zaczynają rzucać światło na zagadkę tej choroby, wskazując na następujące czynniki: zakaźne, genetyczne, immunologiczne, poznawcze, w tym związane ze snem, metaboliczne i biochemiczne nieprawidłowości. Postępowanie z pacjentami z ME/CFS polega na wspomagającym leczeniu objawowym, z podejściem skoncentrowanym na pacjencie, które rozpoczyna się od objawów najbardziej dokuczliwych dla pacjenta. Rozkładanie aktywności w czasie z zaplanowanymi okresami odpoczynku jest, naszym zdaniem, najważniejszą strategią radzenia sobie, której pacjenci mogą się nauczyć, aby lepiej kontrolować chorobę i zapobiegać zmęczeniu oraz złemu samopoczuciu po wysiłku. Rozkładanie aktywności w czasie pozwala pacjentom odzyskać zdolność planowania zajęć i zacząć stopniowo, małymi krokami poprawiać funkcjonowanie.

Cel badania: Zapalenie mózgu i rdzenia mięśniowego/przewlekły zespół zmęczenia (ME/CFS) to przewlekła choroba neurologiczna, często poprzedzona zakażeniem. Zainteresowanie ME/CFS ostatnio wzrosło ze względu na znaczne nakładanie się tej choroby z zespołem post-COVID (długim COVID lub następstwami COVID występującymi po ostrej fazie choroby), a kilka badań szacuje, że połowa pacjentów z zespołem post-COVID spełnia kryteria ME/CFS.

Wyniki: Zapalenie mózgu i rdzenia mięśniowego/przewlekły zespół zmęczenia (ME/CFS) to przewlekła choroba neurologiczna, często poprzedzona zakażeniem. Zainteresowanie ME/CFS ostatnio wzrosło ze względu na znaczne nakładanie się tej choroby z zespołem post-COVID (długim COVID lub następstwami COVID występującymi po ostrej fazie choroby), a kilka badań szacuje, że połowa pacjentów z zespołem post-COVID spełnia kryteria ME/CFS. Nasz zwięzły przegląd opisuje ogólne podejście do ME/CFS, obejmujące rozpoznanie, ocenę i strategie postępowania.

Cel badania: Zespół przewlekłego zmęczenia (CFS), czasami określany jako zapalenie mózgu i rdzenia mięśniowego (ME), a często jako CFS/ME, to choroba charakteryzująca się powodującym niepełnosprawność zmęczeniem i innymi objawami, które typowo nasilają się pod wpływem aktywności. Główne metody leczenia oparte na dowodach naukowych mają charakter rehabilitacyjny i obejmują określone rodzaje terapii poznawczo-behawioralnej (CBT) oraz stopniowanej terapii ruchowej (GET).

Wyniki: W szczególności podkreślamy, że pomyślna rehabilitacja w przypadku CFS/ME nie oznacza, że choroba nie jest prawdziwa. Zalecamy, aby leczenie rehabilitacyjne zawsze poprzedzała dokładna ocena kliniczna, a było ono prowadzone przez odpowiednio przeszkolonych terapeutów, ściśle współpracujących z pacjentem. Wnioskujemy, że prawidłowo stosowane metody rehabilitacji dają pacjentom z CFS/ME największą nadzieję na bezpieczną poprawę zmęczenia i sprawności. Uznajemy jednak również potrzebę dalszych badań nad leczeniem tego zaniedbanego schorzenia, zwłaszcza u osób, które są z jego powodu najbardziej niepełnosprawne.

Cel badania: Zebranie dostępnych dowodów na temat skuteczności edukacji o bólu opartej na neuronauce (PNE) w odniesieniu do bólu, niepełnosprawności i czynników psychospołecznych u pacjentów z przewlekłym bólem mięśniowo-szkieletowym (MSK) i uwrażliwieniem ośrodkowym (CS).

Wyniki: Uwzględniono 15 RCT. Wyniki podzielono według kryteriów diagnostycznych (fibromialgia-FM, zespół przewlekłego zmęczenia-CFS, ból dolnego odcinka pleców-LBP, przewlekły ból kręgosłupa-CSP). PNE proponowano jako samodzielną interwencję lub w połączeniu z innymi metodami, a do oceny głównych rozpatrywanych wyników stosowano różne miary. Wnioski, implikacje praktyczne: PNE skutecznie poprawia ból, niepełnosprawność i czynniki psychospołeczne u pacjentów z fibromialgią, przewlekłym bólem dolnego odcinka pleców (CLBP) — zwłaszcza w połączeniu z innymi metodami terapeutycznymi — a także u pacjentów z CFS i CSP. Ogólnie PNE wydaje się skuteczniejsza, gdy jest prowadzona w indywidualnych sesjach ustnych i uzupełniona elementami wzmacniającymi. W większości RCT nadal brakuje jednak konkretnych kryteriów kwalifikacji dotyczących przewlekłego bólu MSK związanego z CS; dlatego w przyszłych badaniach konieczne jest określanie takich kryteriów w badaniach pierwotnych.

Cel badania: Zespół przewlekłego zmęczenia/zapalenie mózgu i rdzenia mięśniowego (CFS/ME) to wyniszczające schorzenie charakteryzujące się utrzymującym się zmęczeniem, upośledzonym funkcjonowaniem i znacznym obciążeniem społecznym. Chociaż terapia poznawczo-behawioralna (CBT) jest powszechnie stosowana w CFS/ME, jej skuteczne elementy i formy prowadzenia pozostają niejasne.

Wyniki: Na poziomie metod leczenia, CBT w formie kierowanej samopomocy (średnia różnica [MD], -6.89; 95% CI, -9.56 do -4.22; umiarkowana pewność) oraz indywidualna CBT (MD, -4.81; 95% CI, -6.98 do -2.65; umiarkowana pewność) prawdopodobnie zmniejszały zmęczenie mierzone bezpośrednio po zakończeniu leczenia. Na poziomie komponentów wyznaczanie celów (przyrostowa średnia różnica [iMD], -8.83; 95% CI, -16.92 do -0.74), komponenty trzeciej fali (iMD, -6.02; 95% CI, -11.33 do -0.72) oraz restrukturyzacja poznawcza (iMD, -4.41; 95% CI, -8.83 do 0.01) wiązały się ze zmniejszeniem zmęczenia mierzonego bezpośrednio po zakończeniu leczenia. Psychoedukacja mogła przynosić efekt odwrotny do zamierzonego (iMD, 5.23; 95% CI, 0.64 do 9.82). Pod koniec obserwacji restrukturyzacja poznawcza wiązała się ze zmniejszeniem zmęczenia i depresji oraz poprawą sprawności fizycznej; wyznaczanie celów również wiązało się z poprawą sprawności fizycznej.

Cel badania: Zespół przewlekłego zmęczenia lub zapalenie mózgu i rdzenia mięśniowego (CFS/ME) to schorzenie medyczne charakteryzujące się silnym i długotrwałym zmęczeniem, które nie ustępuje po odpoczynku ani nie jest przypisywane żadnemu schorzeniu medycznemu lub psychicznemu. Uważa się, że osoby z CFS/ME są narażone na zwiększone ryzyko szerokiego zakresu schorzeń współistniejących, w tym chorób układu krążenia (CVD).

Wyniki: Wywiad w kierunku CFS/ME był istotnie związany z CVD (aOR 3.26, 95%CI 2.85, 3.72, p-value: <0.001) po skorygowaniu o tradycyjne czynniki ryzyka CVD. Wywiad w kierunku CFS/ME był niezależnie związany z CVD po skorygowaniu o tradycyjne czynniki ryzyka CVD. Pacjenci z CFS/ME wymagają dokładnej oceny pod kątem CVD. Potrzebne są dalsze badania, aby lepiej zrozumieć związek między CFS/ME a CVD.

Cel badania: Określenie częstości występowania bólu przewlekłego, opisanie jego charakterystyki oraz zbadanie wpływu bólu przewlekłego na jakość życia dorosłych mieszkańców Stanów Zjednoczonych z zespołem przewlekłego zmęczenia/zapaleniem mózgu i rdzenia mięśniowego (CFS/ME).

Wyniki: Odsetek dorosłych mieszkańców Stanów Zjednoczonych, którzy zgłaszali CFS/ME, wynosił 1.4% (po zastosowaniu wag). Spośród osób z CFS/ME 70.7% (po zastosowaniu wag) spełniało kryteria badania dotyczące bólu przewlekłego. U osób ze współistniejącymi CFS/ME i bólem przewlekłym ból występował często w wielu obszarach ciała i wpływał na wiele dziedzin funkcjonowania, w tym aktywności życiowe/zawodowe i relacje rodzinne. W porównaniu z osobami z bólem przewlekłym bez CFS/ME osoby z CFS/ME i bólem przewlekłym znacznie częściej uzyskiwały wyniki wskazujące na obecność depresji i lęku w badaniach przesiewowych, a także zgłaszały przeciętny/zły ogólny stan zdrowia i niezadowolenie z życia (ps < .05). Ból przewlekły często występuje u osób z CFS/ME i wiąże się z obniżoną jakością życia. Chociaż nie wszystkie osoby z CFS/ME doświadczają bólu przewlekłego, doświadcza go znaczny odsetek.

Cel badania: Głównym celem niniejszego badania jest ocena krótkoterminowego wpływu kąpieli leśnych (FB) przeprowadzanych w lesie śródziemnomorskim na osoby z fibromialgią (FM) i/lub zespołem przewlekłego zmęczenia/zapaleniem mózgu i rdzenia mięśniowego (CFS/ME) w zakresie odczuwanego bólu, zmęczenia, lęku chwilowego, afektu pozytywnego i negatywnego, stanów nastroju oraz uważności chwilowej.

Wyniki: Wszystkie zgłaszane zmienne poza bólem ocenianym przez samych uczestników wykazały statystycznie istotne zmiany przed sesją FB i po niej. W szczególności stwierdzono duże do bardzo dużych poprawy w zakresie afektu pozytywnego i negatywnego, lęku chwilowego, napięcia, depresji, gniewu i wigoru. Odnotowano również małe do umiarkowanych wielkości efektu w odniesieniu do zmęczenia, życzliwości i uważności chwilowej. Badanie to dostarcza wstępnych dowodów na krótkoterminowe korzyści płynące z FB u osób z FM i/lub CFS/ME, zwłaszcza w zakresie lęku chwilowego i negatywnego afektu.