Zdrowie kobiet — dlaczego tlenek azotu chroni serce pań inaczej?

Cel badania: Różnice między płciami są powszechnie uznawane za kluczowy czynnik ryzyka chorób układu krążenia (CVD). Estrogen, podstawowy żeński hormon płciowy, poprawia funkcje układu krążenia za pośrednictwem mechanizmów genomowych lub niegenomowych inicjowanych przez receptory (ERα, ERβ lub receptor estrogenowy sprzężony z białkiem G).

Wyniki: Estrogen, podstawowy żeński hormon płciowy, poprawia funkcje układu krążenia za pośrednictwem mechanizmów genomowych lub niegenomowych inicjowanych przez receptory (ERα, ERβ lub receptor estrogenowy sprzężony z białkiem G). Gazowe cząsteczki sygnałowe, w tym tlenek azotu (NO), siarkowodór (H2S) i tlenek węgla (CO), są ważnymi regulatorami funkcji układu krążenia. Niedawne badania wykazały, że estrogen reguluje produkcję tych cząsteczek sygnałowych w komórkach układu krążenia, wywierając w ten sposób działanie ochronne na układ krążenia. Omawiamy obecny stan wiedzy na temat gazowych cząsteczek sygnałowych w chorobach układu krążenia (CVD), mechanizmy leżące u podstaw ochronnego działania estrogenu na układ krążenia poprzez regulację tych cząsteczek oraz sposoby przełożenia tych odkryć na poprawę zdrowia kobiet po menopauzie.

Cel badania: Istnieją znaczne różnice między płciami dotyczące ryzyka chorób układu krążenia (CVD), w tym nadciśnienia tętniczego, choroby wieńcowej (CAD) i udaru mózgu, a także przewlekłej choroby nerek. Kobiety są w dużej mierze chronione przed tymi schorzeniami przed menopauzą, a ryzyko wzrasta po ustaniu endogennej produkcji estrogenu lub po menopauzie chirurgicznej.

Wyniki: Estrogeny poprawiają rozszerzanie się nasierdziowych tętnic wieńcowych i mikrokrążenia wieńcowego, zwiększając uwalnianie czynników rozszerzających naczynia, takich jak tlenek azotu i prostacyklina. Mechanizmy te rozszerzania tętnic wieńcowych są bardziej nasilone u kobiet niż u mężczyzn. Estrogeny są również silnymi inhibitorami stanu zapalnego, co częściowo wyjaśnia ich ochronne działanie w przypadku CVD i przewlekłej choroby nerek. Pojawiające się dowody wskazują, że chromosomy płciowe również odgrywają istotną rolę w kształtowaniu ryzyka sercowo-naczyniowego. Ochronne działanie endogennych estrogenów na układ krążenia może zostać przedłużone przez terapię hormonalną, zwłaszcza z zastosowaniem hormonów bioidentycznych i rozpoczęciem leczenia we wczesnym okresie po menopauzie.

Cel badania: Choroby układu krążenia są główną przyczyną zgonów kobiet i każdego roku odbierają życie ponad pół miliona kobiet. Nadciśnienie jest jednym z najpowszechniejszych i najsilniejszych czynników przyczyniających się do miażdżycowej choroby układu krążenia.

Wyniki: Dostępnych jest jednak niewiele informacji na temat wpływu HTZ na ciśnienie krwi u pacjentek z nadciśnieniem po menopauzie. Działanie estrogenów chroniące serce nie jest w pełni poznane, ale może obejmować bezpośredni wpływ na naczynia krwionośne poprzez modulowanie endogennych czynników zwężających i rozszerzających naczynia oraz obniżanie stężenia lipoprotein i cholesterolu w surowicy. Dowody eksperymentalne wskazują, że estrogen zwiększa biologiczne działanie tlenku azotu i osłabia działanie angiotensyny. Po menopauzie utrata ochronnego wpływu estrogenów na naczynia może ujawnić grupę kobiet szczególnie podatnych na nadciśnienie, u których ryzyko chorób układu krążenia byłoby większe.

Cel badania: Menopauza nie jest chorobą, lecz fizjologicznym etapem życia kobiety, wynikającym ze zmian jej stanu hormonalnego. Uciążliwym objawom mogą towarzyszyć zmiany metabolizmu oraz nowe czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego, szczególnie groźne dla kobiecego układu krążenia, który nie jest na nie przygotowany ze względu na ochronę zapewnianą w okresie płodnym.

Wyniki: Okres po menopauzie często wiąże się również z nadciśnieniem, najczęstszym czynnikiem powiązanym z chorobą wieńcową. Nadciśnienie wynika ze zwiększonego wskaźnika masy ciała, insulinooporności, zatrzymywania sodu, zwiększonej lepkości krwi oraz niedoboru estrogenu, któremu towarzyszy nasilona proliferacja komórek mięśni gładkich, prowadząca do wzrostu oporu naczyniowego w krążeniu ogólnoustrojowym. Wiek i niedobór estrogenu łącznie stanowią najważniejszą przyczynę ryzyka sercowo-naczyniowego po menopauzie. Odkrycie receptorów estrogenowych alfa, a niedawno także beta, w żeńskich naczyniach wieńcowych wolnych od miażdżycy, zarówno w okresie przed menopauzą, jak i po niej, może być kluczem do interpretacji patofizjologii choroby wieńcowej u kobiet, o istotnych konsekwencjach terapeutycznych.