Pisaczekखोज
文AHI
बीमारियाँ

बवासीर—एक शर्मिंदगी भरी समस्या, जिसका घर पर इलाज किया जा सकता है?

स्रोत: 13 · लेख: 10 680 अक्षर

Henryk Różański बवासीर में वर्मवुड पिंक (krwawnica) के काढ़े से एनीमा, बैठकर स्नान और सिकाई का वर्णन करते हैं। इनका इस्तेमाल दिन में 3–4 बार किया जाता है।

  • वे बुचू (ruszczyk) और रतनिया से बने उत्पादों, सपोजिटरी, साथ ही अर्क और काढ़ों का भी उल्लेख करते हैं।
  • वे रक्तस्राव रोकने में बर्नेट (krwiściąg) का असर बताते हैं, जिसमें बवासीर से होने वाला रक्तस्राव भी शामिल है।
  • वे चेतावनी देते हैं कि सेना (senes) का अत्यधिक इस्तेमाल करने से निर्जलीकरण, बहुत अधिक कमजोरी और पोषक तत्वों की कमी समेत कई समस्याएँ हो सकती हैं।

लेखक क्या लिखते हैं

Henryk Różański

बवासीर में Henryk Różański वर्मवुड पिंक (krwawnica) के काढ़े से बैठकर स्नान, धुलाई, पानी डालने और सिकाई का उल्लेख करते हैं। इनका इस्तेमाल दिन में 3–4 बार किया जाता है।

„बवासीर, जननांगों के आसपास की चोटों और जाँघों के जोड़ में सूजन होने पर ठीक होने तक दिन में 3–4 बार बैठकर स्नान, धुलाई, पानी डालना और सिकाई भी करें। वर्मवुड पिंक (krwawnica) की जड़ी-बूटी का गाढ़ा अर्क: ताज़ी या सूखी जड़ी-बूटी को बारीक काटें। 100 g कच्ची सामग्री पर 150 ml 30–40% अल्कोहल डालें और 7 दिन के लिए रख दें। फिर अर्क छान लें। बची हुई सामग्री पर दोबारा अल्कोहल डालें, इस बार 40% वाला गर्म अल्कोहल (150 ml), और 3 दिन के लिए छोड़ दें। फिर छान लें।”Przy hemoroidach, obrażeniach okolic narządów płciowych, stanach zapalnych pachwin – stosować także nasiadówki, płukanki, polewanie, okłady, 3-4 razy dziennie, do wygojenia. Wyciąg mocny z ziela krwawnicy: świeże lub suche ziele rozdrobnić. 100 g surowca zalać 150 ml alkoholu 30-40%, odstawić na 7 dni, uzyskany wyciąg zlać, a surowiec ponownie zalać, tym razem gorącym alkoholem 40% (150 ml), pozostawić na 3 dni, przefiltrować.
Henryk Różański

Henryk Różański गुदा में 150–200 ml गर्म वर्मवुड पिंक (krwawnica) का काढ़ा धीरे-धीरे डालने, और बवासीर में एनीमा, बैठकर स्नान तथा सिकाई का वर्णन करते हैं।

„रबर की सिरिंज से गुदा में धीरे-धीरे 150–200 ml गर्म काढ़ा डाला जा सकता है। मात्रा इस बात पर निर्भर करती है कि आँत कितना ले सकती है (खुजली, बवासीर, सूजन)। बवासीर, जननांगों के आसपास की चोटों और जाँघों के जोड़ में सूजन होने पर ठीक होने तक दिन में 3–4 बार बैठकर स्नान, धुलाई, पानी डालना और सिकाई भी करें।”Do odbytu można wlewać gruszką gumową powoli 150-200 ml ciepłego wywaru, zależnie od tego ile jelita przyjmą (świąd, hemoroidy, stan zapalny). Przy hemoroidach, obrażeniach okolic narządów płciowych, stanach zapalnych pachwin – stosować także nasiadówki, płukanki, polewanie, okłady, 3-4 razy dziennie, do wygojenia.
Henryk Różański

Henryk Różański बवासीर और गुदा की सूजन में सिकाई तथा एनीमा के लिए फेफड़ों पर उगने वाले लाइकेन (płucnica) का तेल बताते हैं।

„इसका इस्तेमाल धोने, मालिश करके रगड़ने, तेल के मास्क, क्षतिग्रस्त बालों के लिए तेल-स्नान, और सिकाई तथा एनीमा के लिए करें (आँतों और गुदा की सूजन, बवासीर, मल त्यागने की तीव्र इच्छा, कब्ज)। Rp. आइसलैंडिक लाइकेन – 1 बड़ा चम्मच ब्लैडररैक की थैलस – 1 बड़ा चम्मच सोलोमन सील की जड़ या जड़ी-बूटी – 1 बड़ा चम्मच क्लिवर्स की जड़ी-बूटी – 1 बड़ा चम्मच मिलाएँ।”Używać go do przemywania, masażo-wcierania, maseczek olejowych, kąpieli olejowych na zniszczone włosy oraz do okładów i lewatyw (stany zapalne jelit i odbytu, hemoroidy, parcie na kał, zaparcia). Rp. Porost islandzki – 1 łyżka Plecha morszczynu – 1 łyżka Kłącze lub ziele kokoryczki – 1 łyżka Ziele przytulii – 1 łyżka Wymieszać.
Henryk Różański

Henryk Różański गुदा की खुजली और बवासीर में मदद के लिए 100–150 ml बर्नेट (krwiściąg) के काढ़े से एनीमा का उल्लेख करते हैं।

„काढ़े के 100–150 ml से एनीमा करने से गुदा की खुजली और बवासीर के इलाज में मदद मिलती है। बर्नेट के काढ़े से त्वचा धोने पर सीबम का स्राव कम होता है और त्वचा की सतह कीटाणुरहित होती है। गले और मुँह (जैसे मसूड़ों या जीभ) की सूजन में मैं दिन में कई बार बर्नेट के गाढ़े काढ़े से गरारे करने की सलाह देता हूँ।”Lewatywy z odwaru (100-150 ml) pomagają w leczeniu świądu i hemoroidów odbytu. Przemywanie skóry odwarem z krwiściągu hamuje wydzielanie łoju i odkaża jej powierzchnię. W stanach zapalnych gardła i jamy ustnej (np. dziąseł, języka) zalecam płukanki z mocnego odwaru krwiściągowego kilka razy dziennie.
Henryk Różański

Henryk Różański खुजली वाले रक्तस्रावी बवासीर में काढ़ा पीने के साथ एनीमा और बैठकर स्नान का उल्लेख करते हैं।

„– प्रोस्टेट ग्रंथि की सूजन; सूजन या संक्रमण के कारण ठीक से पेशाब करने में दिक्कत; – जननांग और मूत्र प्रणाली की सूजन तथा संक्रमण (काढ़ा पीना और साथ ही धुलाई करना); – पाचन तंत्र की सूजन, दस्त, अपच, पाचन तंत्र में यीस्ट संक्रमण; – गुदा की सूजन, रक्तस्राव और खुजली वाली बवासीर (काढ़ा पीना, एनीमा और बैठकर स्नान); – मुँह और गले की सूजन (गरारे करना, काढ़ा पीना); – मुँह के छाले, मुँह में कैंडिडा संक्रमण, मसूड़ों की सूजन, मुँह से दुर्गंध, आँतों में अमीनो अम्लों के टूटने की असामान्य प्रक्रिया (गरारे करना और काढ़ा पीना); – सर्दी-जुकाम, गले का संक्रमण; – त्वचा की सूजन, त्वचा पर धब्बे, मुँहासे, खासकर ऐसे मुँहासे जिनके बाद धब्बे रह जाते हैं (त्वचा धोना, सिकाई करना, काढ़ा पीना); – आँखों की सूजन, आँखों के नीचे काले घेरे (सिकाई); – मुश्किल से भरने वाले घाव, गीले एक्ज़िमा और दाद (सिकाई, काढ़ा पीना)।”– zapalenie gruczołu krokowego, problemy z prawidłowym oddawaniem moczu na skutek obrzęku i stanu zapalnego, infekcji; – stany zapalne i zakażenia układu płciowego i moczowego (picie odwaru i jednocześnie płukanki; – nieżyt przewodu pokarmowego, biegunka, niestrawność, drożdżyce przewodu pokarmowego; – zapalenie odbytu, hemoroidy krwawiące i ze świądem (picie odwaru i lewatywy, nasiadówki); – stany zapalne jamy ustnej i gardła (płukanki, picie odwaru); – afty, kandydoza jamy ustnej, zapalenie dziąseł, nieprzyjemny zapach z ust, nieprawidłowe procesy rozkładu aminokwasów w jelitach (płukanki i picie odwaru); – choroby przeziębieniowe, angina; – stany zapalne skóry, przebarwienia na skórze, trądzik, szczególnie pozostawiający po sobie plamy (przemywanie skóry, okłady, picie odwaru); – stany zapalne oczu, cienie pod oczami (okłady); – trudno gojące się rany, wypryski (mokre), liszaje (okłady, picie odwaru).
Henryk Różański

Henryk Różański बवासीर में स्ट्रॉबेरी के पत्तों के गाढ़े अर्क को गुदा में लगाने और सपोजिटरी के इस्तेमाल का उल्लेख करते हैं।

„पत्तों के गाढ़े अर्क बवासीर के इलाज में उपयोगी हैं (1 g गुदा में)। इसके अलावा, ये गर्भाशय-मुख के घावों, सूजन, खुजली और स्राव में गुदा में (per rectum) और योनि में (per vaginum) इस्तेमाल होने वाली सपोजिटरी के लिए बेहतरीन सामग्री हैं। स्ट्रॉबेरी के पत्तों का अर्क आँखों से बहुत पानी आने, सूजन, एलर्जी, पलकों की सूजन, आँखों के आसपास की त्वचा ढीली पड़ने और आँखों के आसपास नीले-काले निशान होने पर सिकाई के लिए उपयोगी है।”Mocne wyciągi (gęste) z liści nadają się do leczenia hemoroidów (1 g doodbytniczo). Ponadto doskonały składnik czopków per rectum (doodbytniczych) i dopochwowych (per vaginum) przy nadżerkach, zapaleniu, świądzie, wysiękach. Napar z liści poziomki polecam do okładów na oczy przy nadmiernym łzawieniu, stanach zapalnych, alergii, zapaleniu powiek, zwiotczeniu okolicy oczu i przy zasinieniach wokół oczu.
Henryk Różański

Henryk Różański बवासीर और सूजन में रतनिया के अर्क वाली सपोजिटरी बताते हैं।

„कुछ पुराने स्रोतों में रतनिया की जड़ को Radix Krameriae नाम से ढूँढ़ना चाहिए। Rp. रतनिया के अर्क वाली सपोजिटरी: सूखे, चूर्ण किए रतनिया अर्क 1,0; कोकोआ बटर 2,0। सूजन और बवासीर में गुदा में सपोजिटरी के रूप में इस्तेमाल करें।”W niektórych starszych opracowaniach korzeń ratanii należy szukać pod nazwą Radix Krameriae. Rp. Suppositoria cum Extracto Ratanhiae Extracti Ratanh. sicc. pulv. 1,0 Olei Cacao 2,0 Jako czopki doodbytnicze, przy stanach zapalnych i hemoroidach.
Henryk Różański

Henryk Różański बवासीर को बुचू (ruszczyk) के उत्पादों के इस्तेमाल का एक कारण बताते हैं। इनमें गुदा में इस्तेमाल होने वाले पेस्ट, मरहम और जेल शामिल हैं।

„खुराक: कैप्सूल वाले उत्पादों में रस्कोजेनिन की मात्रा अलग-अलग होती है। सुझाई गई खुराक में 24 घंटे में 7–11 mg रस्कोजेनिन होना चाहिए। इसके अलावा, पेस्ट, मरहम और जेल गुदा में तथा त्वचा पर लगाए जाते हैं। इस्तेमाल के कारण: लसीका और शिरापरक रक्त प्रवाह में रुकावट, वैरिकोज़ नसें, हाथ-पैरों में सूजन, बवासीर, खेल की चोटें, रक्तवाहिकाओं से जुड़े पर्पुरा, टेलैन्जिएक्टेसिया, रोसैसिया, शिराओं और लसीका वाहिकाओं की सूजन, लसीका ग्रंथियों की सूजन।”Dawkowanie: preparaty w kapsułkach zawierają różną zawartość ruskogeniny. Zalecane dawki powinny odpowiadać 7-11 mg ruskogeniny/24 h. Ponadto w pastach, maściach i żelach doodbytniczo i na skórę. Wskazania: zastoje limfy i krążenia żylnego, żylaki, obrzęki kończyn, hemoroidy, kontuzje sportowe, plamice naczyniowe, teleangiektazje, trądzik różowaty, stany zapalne naczyń żylnych i limfatycznych, zapalenie węzłów chłonnych.
Henryk Różański

Henryk Różański ब्लैकथॉर्न के फूलों के अर्क के इस्तेमाल के कारणों में बवासीर का उल्लेख करते हैं और इसे बनाने का तरीका बताते हैं।

„1–2 बड़े चम्मच सूखे, बारीक किए हुए फूलों पर 1 गिलास उबलता पानी डालें। ढककर 30–45 मिनट तक भिगोएँ, फिर छान लें। दिन भर में 1–2 गिलास अर्क पिएँ। इस्तेमाल के कारण: कब्ज, त्वचा की पुरानी सूजन, एलर्जी संबंधी बीमारियाँ, पथरी, गुर्दे, मूत्राशय और मूत्रमार्ग की सूजन, कम पेशाब आना, रोसैसिया, स्टेरॉयड से होने वाले मुँहासे, शरीर से विषैले पदार्थ निकालने के उपचार, सर्दी-जुकाम, अपच, कोरॉयड और रेटिना की सूजन, पर्पुरा, बवासीर, वैरिकोज़ नसें।”1-2 łyżki suszonych rozdrobnionych kwiatów należy zalać 1 szklanką wrzącej wody, parzyć pod przykryciem 30-45minut, przecedzić. Wypić w ciągu dnia 1-2 szklanki naparu. Wskazania: zaparcia, przewlekłe stany zapalne skóry, choroby alergiczne, kamica moczowa, stany zapalne nerek, pęcherza moczowego i cewki moczowej, skąpomocz, trądzik różowaty, trądzik sterydowy, kuracje odtruwające, przeziębienie, niestrawność, stany zapalne naczyniówki i siatkówki, plamice, hemoroidy, żylaki.
Henryk Różański

Henryk Różański बर्नेट (krwiściąg) को रक्तस्राव रोकने वाला बताते हैं, जिसमें बवासीर से होने वाला रक्तस्राव भी शामिल है।

„कई दिनों तक लेने से मासिक धर्म में रक्तस्राव कम होता है, वैरिकोज़ नसों, वैरिकोज़ अल्सर और बवासीर से होने वाला रक्तस्राव रुकता है तथा पेशाब में खून आना बंद होता है। यह त्वचा और श्लेष्म झिल्लियों के घावों को जल्दी भरने में मदद करता है, इसलिए इसे पेप्टिक अल्सर के इलाज में सुझाया जाना चाहिए।”Zażywany kilkanaście dni zmniejsza krwawienia miesiączkowe, hamuje krwawienia z żylaków, owrzodzeń żylakowatych, hemoroidów, zatrzymuje krwiomocz. Przyspiesza gojenie ran na skórze i błonach śluzowych, przez co powinien być zalecany w leczeniu choroby wrzodowej.
Henryk Różański

Henryk Różański बवासीर को अर्क वाली सपोजिटरी या गाढ़े काढ़े से एनीमा के बाहरी इस्तेमाल का एक कारण बताते हैं।

„बाहरी इस्तेमाल: त्वचा और श्लेष्म झिल्लियों की सूजन, योनि से स्राव, योनि-मुख में खुजली (योनि की धुलाई, बैठकर स्नान, अर्क वाली योनि-गोलियाँ); गुदा की सूजन, बवासीर, गुदा में खुजली (अर्क वाली सपोजिटरी, गाढ़े काढ़े से एनीमा); पलकों, आँख की झिल्ली, कॉर्निया और आइरिस की सूजन, आँखों की रक्तवाहिकाओं के रोग (काढ़े और सलाइन की बूँदें, सिकाई, अर्क वाला मरहम); गले का संक्रमण, गले और मसूड़ों की सूजन (गरारे); मुँह में फंगल संक्रमण (टिंचर से लगाना); मुश्किल से भरने वाले जलने के घाव, घाव और अल्सर (रिसने वाले, मवाद वाले)—मरहम, टिंचर, काढ़े की सिकाई; सिर की त्वचा की सूजन, तैलीय रूसी, सीबम और यीस्ट संक्रमण के कारण बाल झड़ना (धुलाई, टिंचर को रगड़कर लगाना, अर्क मिला शैम्पू)।”Zewnętrznie: stany zapalne skóry i błon śluzowych, upławy, świąd sromu (irygacje, nasiadówki, globulki na ekstrakcie), stany zapalne odbytu, hemoroidy, świąd odbytu (czopki na ekstrakcie, lewatywy na mocnym odwarze), zapalenie powiek, spojówek, rogówki i tęczówki, angiopatie oczne (krople na odwarze i soli fizjologicznej, okłady, maść na ekstrakcie); angina, zapalenie gardła i dziąseł (płukanki), pleśniawki (pędzlowanie nalewką); trudno gojące się oparzenia, rany, owrzodzenia (sączące, z wydzieliną ropną) – maść, nalewka, okłady z odwaru; stany zapalne skóry owłosionej głowy, łupież tłusty, wypadanie włosów na tle łojotoku i zakażeń drożdżakami (płukanki, wcieranie nalewki, szampon z dodatkiem ekstraktu).
Henryk Różański

Henryk Różański बवासीर को सेना (senes) के इस्तेमाल का एक कारण बताते हैं। वे कठोर मल होने पर इसका इस्तेमाल करने का भी वर्णन करते हैं, ताकि बिना ज़ोर लगाए मल त्याग हो सके।

„इस्तेमाल के कारण: कब्ज, मोटापा, त्वचा के चयापचय संबंधी रोग, शरीर से विषैले पदार्थ निकालने के उपचार (उपवास या चयापचय को नियमित करने और शरीर से विषैले पदार्थ निकालने वाली दवाएँ लेने से पहले पेट साफ करना), बवासीर, एन्यूरिज़्म, मस्तिष्क या आँख में रक्तवाहिका फटने का जोखिम (फटने से बचाव के लिए, ताकि मल त्याग के समय पेट और मांसपेशियों पर बहुत ज़ोर न पड़े), पाचन तंत्र से परजीवी निकालने के उपचार, गुदा में बदलाव (चोटें) जिनकी वजह से कठोर मल त्यागना मुश्किल हो। सेना मल को नरम करता है और बिना ज़ोर लगाए आसानी से मल त्यागने में मदद करता है। यह असर खासकर इसबगोल, मार्शमैलो, चौड़ी पत्ती वाले केले की जड़, सेलैंडाइन, फ्यूमिटरी और अलसी के साथ लेने पर होता है।”Wskazania: zaparcia, otyłość, choroby metaboliczne skóry, kuracje odtruwające (przeczyszczenie poprzedzające głodówkę lub preparaty regulujące metabolizm i odtruwające), hemoroidy, tętniaki, ryzyko pęknięcia naczyń w mózgowiu lub gałce ocznej(profilaktyka przez pęknięciem, aby w czasie defekacji, czyli oddawania kału nie naprężać zbytnio tłoczni jamy brzusznej i mięśni), kuracje wydalania pasożytów z przewodu pokarmowego, zmiany w odbycie (uszkodzenia) uniemożliwiające oddawanie twardego kału (senes zapewnia rozmiękczenie masy kałowej i tzw. luźne, bezwysiłkowe wypróżnienia, zwłaszcza w połączeniu z płesznikiem, prawoślazem, korzeniem babki szerokolistnej, glistnikiem, dymnicą i siemieniem lnianym).
Henryk Różański

Henryk Różański चेतावनी देते हैं कि सेना (senes) का अत्यधिक इस्तेमाल करने से निर्जलीकरण, बहुत अधिक कमजोरी और पोषक तत्वों की कमी समेत कई समस्याएँ हो सकती हैं।

„सेना शरीर से पानी कम करके और पोषक तत्वों के अवशोषण में बाधा डालकर वजन घटाने में मदद करता है। इस मकसद से इसका अत्यधिक इस्तेमाल स्वास्थ्य को नुकसान पहुँचा सकता है और शरीर में पानी तथा इलेक्ट्रोलाइट का असंतुलन, निर्जलीकरण, बहुत अधिक कमजोरी और पोषक तत्वों की कमी पैदा कर सकता है।”Senes wspomaga odchudzanie przez utratę wody z ustroju oraz upośledzanie przyswajania składników pokarmowych i nadużywany do tych celów doprowadza do utraty zdrowia, zaburzeń wodno-elektrolitowych, odwodnienia, silnego osłabienia oraz niedoborów pokarmowych.

दृष्टिकोण और विचार सामग्री

नीचे दी गई सामग्री लेखकों की राय, व्याख्याएँ और परिकल्पनाएँ प्रस्तुत करती है। इसे वैज्ञानिक अध्ययनों और व्यवस्थित समीक्षाओं के बराबर नहीं माना जाता।

Orthomolecular Medicine News Service विचार सामग्री
„लेकिन, उदाहरण के लिए, घातक मेलेनोमा तेज़ी से फैलता है और इसका इलाज घर पर बिल्कुल नहीं करना चाहिए। यहाँ तक पढ़ने के बाद, शायद आप एक और इलाज के बारे में सुनने को तैयार हों या न हों: दाँत निकलवाने के बाद रक्तस्राव। “82 वर्ष की एक महिला का नीचे का सड़ा हुआ आगे का दाँत दंत चिकित्सक ने निकाला। इसके बाद अनियंत्रित रक्तस्राव हुआ, जिसका उस समय अनुमान 1 से 2 mL/min था। खून केवल दाँत की खाली जगह से ही नहीं, बल्कि मसूड़े के आसपास के बड़े हिस्से से भी रिस रहा था, खासकर पीछे की ओर। कई गॉज़ से सीधे दबाव डालने पर भी लगातार रिसता खून कम नहीं हुआ। . .””But malignant melanoma, for example, is fast-spreading and most definitely not to be home-treated. Having read this far, you may or may not be ready for yet another therapeutic use: bleeding after tooth extraction. "A woman of age 82 had a decayed lower incisor tooth removed by her dentist (resulting in) uncontrolled bleeding estimated at the time as 1 to 2 mL/min. Blood was oozing not only from the socket, but from a broad area of local gum tissue, particularly posteriorly. Direct pressure applied with several gauzes did not slow the continuous oozing. . .
Orthomolecular Medicine News Service विचार सामग्री
„(1951) रक्तगतिकी में पोषण संबंधी कारक: विटामिन C की कमी में रक्तचाप बढ़ाने वाली प्रतिक्रिया और रक्तस्राव के प्रतिरोध का अलग-अलग होना। Proc Soc Exp. Biol Med. 76:325-329. McCormick WJ. (1951) संक्रामक रोगों की रोकथाम और उपचार में विटामिन C। Arch Pediatr, 68:1-9. 37. Klenner FR. (1949) विटामिन C से पोलियोमाइलाइटिस और अन्य विषाणुजनित रोगों का उपचार। Journal of Southern Medicine and Surgery, 111:209-214. Klenner FR. (19448) विषाणुजनित निमोनिया और विटामिन C से उसका उपचार।”(1951) Nutritional factors in hemodynamics: dissociation of pressor response and hemorrhage resistance in avitaminosis C. Proc Soc Exp. Biol Med. 76:325-329. McCormick WJ. (1951) Vitamin C in the Prophylaxis and Therapy of Infectious Diseases. Arch Pediatr, 68:1-9. 37. Klenner FR. (1949) The Treatment of Poliomyelitis and Other Virus Diseases with Vitamin C. Journal of Southern Medicine and Surgery, 111:209-214. Klenner FR. (19448) Virus Pneumonia and its Treatment with Vitamin C.
Orthomolecular Medicine News Service विचार सामग्री
„[3] दिलचस्प बात यह है कि बर्ड फ्लू के लक्षणों में त्वचा के नीचे रक्तस्राव और नाक तथा मसूड़ों से खून आना शामिल है। ये क्लिनिकल स्कर्वी के भी सामान्य लक्षण हैं, जिसका अर्थ है कि शरीर में विटामिन C की गंभीर कमी है। इसका मतलब है कि इसके इलाज के लिए विटामिन C (एस्कॉर्बेट) की ज़रूरत है।”[3] Interestingly, the symptoms of avian flu include hemorrhages under the skin, and bleeding from the nose and gums. These are also classical symptoms of clinical scurvy, which means a critical vitamin C deficiency is present. This means that vitamin C (ascorbate) is needed to treat it.

Pisaczek यह तय नहीं करता कि कौन सही है। यह दिखाता है कि क्या लिखा गया है और उसे कहाँ पढ़ें। ऊपर के हर वाक्य का अपना स्रोत है।