PisaczekWyszukiwarka
文APL
PolskiEnglish (UK)English (US)EspañolPortuguês (Brasil)DeutschFrançaisItalianoУкраїнська中文（简体）한국어Bahasa IndonesiaРусскийالعربيةहिन्दी
Choroby

Hashimoto — czy zioła i dieta mogą wspierać chorą tarczycę?

Źródeł: 14 · Artykuł: 17 846 znaków

Henryk Różański wymienia między innymi przewiercień, żabieniec, olej dyniowy oraz preparaty z niepokalanka i innych ziół.

  • Henryk Różański zaleca też selen oraz zioła mające hamować nadmierną reakcję odpornościową i stan zapalny.
  • Jerzy Jaśkowski uważa, że przed przypisywaniem objawów tarczycy trzeba wyrównać niedobory, między innymi żelaza, selenu, witaminy D i jodu.
  • Przy niedoczynności tarczycy Henryk Różański ostrzega przed ostrożnym jedzeniem roślin kapustnych; Jerzy Zięba twierdzi, że naturoterapia może trwale wyleczyć Hashimoto.

Co piszą autorzy

Henryk Różański

Przy Hashimoto z nadczynnością tarczycy Henryk Różański wymienia zioła mające hamować jej czynność, a przewierciowi przypisuje łagodzenie objawów.

„Jeżeli w chorobie Hashimoto stwierdza się nadczynność tarczycy (np. w początkach choroby) warto stosować naturalne tyreostatyki, np. liść rozmarynu, ziele karbieńca, ziele melisy, liść szałwii, ziele werbeny. Objawy choroby Hashimoto efektywnie hamuje i łagodzi przewiercień – Bupleurum, np. Bupleurum rotundifolium L. – przewiercień okrągłolistny (występuje w Polsce), czy Bupleurum apiculatum Fiv. (Bułgaria, Rumunia).”
Fitoterapia choroby Hashimoto, cz. II
Henryk Różański

Henryk Różański wymienia zioła zasobne w saponiny oraz inne rośliny i olej dyniowy, a preparaty zaleca przyjmować regularnie przez dłuższy czas.

„W leczeniu choroby Hashimoto przydatne są także zioła zasobne w saponiny sterydowe, np. juka – Yucca faxoniana, Yucca filamentosa, agawa – Agave americana, Cyanotis arachnoides. Zmiany zanikowe i zwyrodnieniowe tarczycy hamują również grubosz jajowaty – Crassula ovata, perukowiec – Cotinus coggygria, traganek – Astragalus membranaceus, bniec biały – Melandrium album, olej dyniowy (1 łyżka 2-3 razy dziennie), znamiona kukurydzy – Stigma Maydis (Zea mays), żyworóska – Kalanchoe pinnata. Z wymienionych ziół przygotowywane są napary, wodne maceraty na zimno (gruboszowate, agawa), nalewki. Preparaty należy przyjmować regularnie, dłuższy czas.”
Fitoterapia choroby Hashimoto, cz. II
Henryk Różański

Henryk Różański podaje, że połączenie niepokalanka, Sarsaparilli, Cyanotis arachnoides i katalpy daje dobre efekty, i opisuje stosowanie ich jako nalewki.

„Niepokalanek w połączeniu z Sarsaparilla, Cyanotis arachnoides i Catalpą daje dobre efekty w leczeniu choroby Hashimoto. Najlepiej stosować wymienione zioła w postaci nalewki na alkoholu 60%. Można je połączyć w równych proporcjach, zalać alkoholem i zażywać po 10 ml 2 razy dziennie przez 1 miesiąc.”
Niepokalanek – Vitex agnus-castus raz jeszcze, nowe spojrzenie na roślinę.
Henryk Różański

Henryk Różański przypisuje żabieńcowi działanie hamujące reakcje autoimmunizacyjne i wymienia go przy stanach zapalnych tarczycy.

„Hamuje reakcje autoimmunizacyjne. Zapobiega skokom ciśnienia i gwałtownym wahaniom glikemicznym. Silne diureticum. Działa adrenokotrykotropowo. Usuwa stany zapalne jelit, skóry, nerek i wątroby. Zapobiega atonii macicy. Żabieniec stosowany był w dawnej medycynie i ziołolecznictwie w zaburzeniach hormonalnych, cukrzycy, miażdżycy, wodobrzuszu, obrzękach, gnilcu, anemii i stanach zapalanych pęcherza moczowego oraz nerek.”
Fitoterapia choroby Hashimoto, cz. II
Henryk Różański

Henryk Różański zaleca 100–200 mikrogramów selenu dziennie oraz zioła mające hamować autoagresję odpornościową i stan zapalny.

„Podawana jest tyroksyna (lewotyroksyna – levothyroxine). Zalecane jest zażywanie selenu (100-200 ug dziennie). Spośród preparatów ziołowych zalecane są szczególnie te, które hamują autoagresję immunologiczną i mają wyjątkowe właściwości przeciwzapalne.”
Fitoterapia choroby Hashimoto, cz. II
Henryk Różański

Henryk Różański uznaje preparaty mineralno-ziołowe za ważne w leczeniu Hashimoto, a jednocześnie pisze, że oficjalna medycyna nie oferuje leczenia przyczynowego.

„Medycyna oficjalna nie oferuje leczenia przyczynowego. Podawanie leków immunosupresyjnych (obniżających aktywność układu odpornościowego) nie jest skuteczne. Niektórzy lekarze zalecają podawanie L-T4 (Levothyroxine sodium), jednakże jak dotąd brak oficjalnych wyników potwierdzających sens polecania tego leku. Bardzo duże znaczenie w leczeniu choroby Hashimoto mają preparaty mineralno-ziołowe, o których napiszę w następnych częściach.”
Choroba Hashimoto, czyli przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, część 1.
Henryk Różański

Henryk Różański ostrzega, że osoby z niedoczynnością tarczycy powinny uważać na rośliny kapustne i zadbać o odpowiednią ilość jodu w diecie.

„Należy jednak pamiętać, że osoby cierpiące z kolei na niedoczynność tarczycy powinny zachować ostrożność w spożywaniu roślin kapustnych oraz zażywaniu preparatów opartych na roślinach zawierających glikozyd 2-hydroksybutyleno-3-izotiocyjanianu (goitryna) =tiocyjaniany. Jeżeli ktoś lub warzywa kapustne powinien zadbać o dostateczną podaż jodu w diecie, aby zapobiec potencjalnym skutkom ubocznym zaburzonego jodowania tyrozyny i tyroniny w tarczycy.”
Rośliny krzyżowe Cruciferae a tarczyca
Jerzy Jaśkowski

Jerzy Jaśkowski uważa, że przed oceną, czy ktoś ma chorobę tarczycy, trzeba wyrównać niedobory żelaza, selenu, witaminy D i jodu.

„Gdy ten chory jest „głodny”, najpierw musimy wyrównać niedobory, a dopiero potem określić, czy chory rzeczywiście jest chory, czy nie. W Polsce zaczęło się to po katastrofi e w Czarnobylu, ówczesny rząd chcąc coś zrobić, wpadł na pomysł podawania jodu – zwłaszcza dzieciom.”
Niedoczynność tarczycy
Jerzy Jaśkowski

Jerzy Jaśkowski wskazuje, że niedobór żelaza może dotyczyć intensywnie miesiączkujących dziewcząt i kobiet w ciąży.

„Wiele młodych dziewcząt, które intensywnie miesiączkują i kobiet w ciąży ma za mało żelaz. Jeśli nie bada się im tego poziomu i go nie reguluje, to wiadomo, że wystąpią też niedobory w narządach. Wiemy też, że fl uor uszkadza tarczycę, a stomatolodzy od 30 lat trują ludzi fl uorem.”
Niedoczynność tarczycy
Jerzy Zięba

Jerzy Zięba twierdzi, że naturoterapia może trwale wyleczyć Hashimoto.

„Wiedząc, w jaki sposób zastosować naturoterapię, można na trwałe wyleczyć np. chorobę Hashimoto czy inne schorzenia tarczycy, łuszczycę, reumatoidalne zapalenie stawów, osteoporozę, astmę, toczeń, alergię, chorobę refluksową żołądka, jak również nowotwory i wiele innych.”
Uleczalne nieuleczalne

Badania z PubMed · Europe PMC

Wybraliśmy 5 badań z najlepszymi, pozytywnymi wynikami. To wybór, a nie pełny przegląd wszystkich badań.

Liczba wszystkich badań na ten temat w bazie PubMed: 6.

Metaanaliza wykazała, że preparaty Xiaoyao-san obniżały przeciwciała tarczycowe, a część z nich poprawiała też wyniki hormonów tarczycy.

Cel badania: Ocena skuteczności preparatów Xiaoyao-san (XYS) w leczeniu zapalenia tarczycy Hashimoto.

Wyniki: W tym badaniu przeanalizowano siedem randomizowanych badań kontrolowanych obejmujących 612 pacjentów. Metaanaliza wykazała, że preparaty XYS istotnie obniżyły poziom TPOAb [SMD = -0.74, 95% CI (-1.02, -0.46), p < 0.00001]. Połączenie LT4 z preparatami XYS doprowadziło do większego obniżenia TPOAb niż samo LT4 [SMD = -0.77, 95% CI (-1.06, -0.47), p < 0.00001] i skuteczniej obniżało poziom TgAb [SMD = -0.66, 95% CI (-1.05, -0.26), p = 0.001]. XYSJW przewyższał OS pod względem obniżania TgAb [SMD = -0.35, 95% CI (-0.58, -0.10), p = 0.005]. Cztery preparaty XYS (XY, HHXY, GQXY i DZXY) zwiększyły poziomy FT3 i FT4 [SMD = 0.13, 95% CI (0.01, 0.61), p = 0.04; SMD = 0.58, 95% CI (0.12, 1.04), p = 0.01] oraz obniżyły TSH [SMD = -0.76, 95% CI (-0.98, -0.54), p < 0.00001]. Analiza podgrup wykazała, że XY istotnie poprawił poziomy FT3 i FT4, ale preparaty XYS w połączeniu z LT4 nie poprawiły przywracania poziomów FT3/FT4. XYSJW nie obniżał również TSH skuteczniej niż OS.

Efficacy of Xiaoyao-san preparations in treating Hashimoto's thyroiditis: a meta-analysis and systematic review. · Front Pharmacol 2025
Pieniądze na badaniepaństwo, instytucje publiczne · Key Laboratory of Health Cultivation of Traditional Chinese Medicine, Beijing University of Chinese Medicine, National Natural Science Foundation of China
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie — tak piszą autorzy
Czy producent pomagał w badaniu?NIE
Rodzaj badaniaprzegląd wielu badań

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

W badaniu pacjentów z Hashimoto Jie Yu Xiao Yin stosowane z lewotyroksyną obniżyło TSH i przeciwciała tarczycowe bardziej niż sama lewotyroksyna.

Cel badania: W tym badaniu oceniono skuteczność Jie Yu Xiao Yin (JYXY), preparatu tradycyjnej medycyny chińskiej (TCM), w leczeniu zapalenia tarczycy Hashimoto (HT).

Wyniki: Parametry wyjściowe były porównywalne (P > 0.05). W 12. tygodniu w grupie leczonej zaobserwowano większe obniżenie TSH (3.06 ± 0.59 vs. 4.89 ± 0.71; P < 0.001), TPOAb (165.37 ± 8.55 vs. 199.28 ± 13.81 IU/mL; P < 0.001) i TGAb (159.77 ± 9.37 vs. 178.26 ± 13.04 IU/mL; P < 0.001). W grupie JYXY nastąpiło istotne obniżenie poziomów cytokin prozapalnych: IL-6 (16.02 ± 6.34 vs. 19.84 ± 5.21), IL-17 (21.07 ± 8.95 vs. 30.45 ± 10.12) i TGF-β (18.91 ± 6.12 vs. 22.34 ± 5.67) (we wszystkich przypadkach P < 0.001). Poziomy IL-10 i IL-12 pozostały bez zmian (P > 0.05). Wyniki w skali TCM znacznie się poprawiły (3.70 ± 0.90 vs. 7.42 ± 4.38; P < 0.001), a skuteczność kliniczna była wyższa (87.63% vs. 69.05%; P < 0.001). JYXY w połączeniu z lewotyroksyną poprawia czynność tarczycy, obniża poziomy autoprzeciwciał i cytokin prozapalnych (IL-6, IL-17, TGF-β) oraz łagodzi objawy u pacjentów z HT, przewyższając pod tym względem samą lewotyroksynę.

Effect of Traditional Chinese Medicine Jie Yu Xiao Yin on thyroid antibodies and inflammatory biomarkers in Hashimoto's thyroiditis patients. · Am J Transl Res 2025
Pieniądze na badanienie podano
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie podano
Czy producent pomagał w badaniu?nie wiadomo
Rodzaj badaniabadanie z losowym podziałem na grupy (RCT)

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

U kobiet z Hashimoto dieta prozdrowotna z probiotykiem poprawiła jakość życia, a poprawę odnotowano także przy samej edukacji żywieniowej.

Cel badania: Informacje wprowadzające: Zapalenie tarczycy Hashimoto (HT) charakteryzuje się przewlekłym stanem zapalnym gruczołu tarczowego. Coraz częściej bada się wpływ diety sprzyjającej zdrowiu i probiotyków na zdrowie i jakość życia, a także na stężenie przeciwciał przeciw peroksydazie tarczycowej (anti-TPO).

Wyniki: 19.18 pkt.). Stężenie anti-TPO we krwi i wskaźnik masy ciała nie uległy poprawie w żadnej z grup. Wnioski: Lp299v może zwiększać skuteczność edukacji żywieniowej w poprawianiu jakości życia osób z rozpoznanym HT. Korzyści te wydają się jednak niezależne od stężenia anti-TPO.

Probiotic Supplementation Enhances the Effects of a Nutritional Intervention on Quality of Life in Women with Hashimoto's Thyroiditis-A Double-Blind Randomised Study. · Nutrients 2025
Pieniądze na badanienie podano
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie — tak piszą autorzy
Czy producent pomagał w badaniu?NIE
Rodzaj badaniabadanie z losowym podziałem na grupy (RCT)
Liczba uczestników64

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

W badaniu osób z Hashimoto kurkumina dodana do diety przeciwzapalnej obniżyła poziom przeciwciał anty-TPO w porównaniu z placebo.

Cel badania: Zapalenie tarczycy Hashimoto (HT) jest zapalną chorobą autoimmunologiczną, a pacjenci z HT mogą odnieść korzyści z interwencji uwzględniających składniki przeciwzapalne. Celem tego badania była ocena łącznego wpływu diety przeciwzapalnej i suplementacji kurkuminą na hormony tarczycy i profil lipidowy u pacjentów z HT.

Wyniki: Po 12 tygodniach interwencji w obu grupach zaobserwowano zmniejszenie obwodu talii i wskaźnika talia-biodra, przy czym większe zmiany odnotowano w grupie kurkuminy. Różnice między grupami nie były jednak istotne statystycznie. W grupie przyjmującej kurkuminę zaobserwowano istotne obniżenie poziomu anti-TPO w porównaniu z placebo (p = 0.006). Chociaż w grupie kurkuminy poziomy TSH i T3 istotnie się obniżyły (odpowiednio p = 0.014 i p = 0.001), po korekcie różnice między grupami nie były istotne statystycznie. Ponadto poziom HDL-C wykazywał nieistotną tendencję wzrostową w grupie kurkuminy (p = 0.053), natomiast pozostałe parametry lipidowe pozostały bez zmian. Kurkumina może przynosić pewne korzyści w zakresie autoimmunizacji tarczycy, jednak przed jakimkolwiek zastosowaniem klinicznym konieczne są dalsze badania.

The Combined Effects of an Anti-Inflammatory Diet and Curcumin Supplementation on Thyroid Function and Lipid Profile in Patients With Hashimoto's Thyroiditis: A Double Blind Randomised Clinical Trial. · Endocrinol Diabetes Metab 2026
Pieniądze na badanieuczelnia lub fundacja · National Nutrition and Food Technology Research Institute, Shahid Beheshti University
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie — tak piszą autorzy
Czy producent pomagał w badaniu?NIE
Rodzaj badaniabadanie z losowym podziałem na grupy (RCT)
Liczba uczestników57

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

Przegląd sugeruje, że chińskie mieszanki ziołowe mogą oddziaływać na procesy związane z Hashimoto, ale dostępne dowody pochodzą głównie z niejednorodnych badań na zwierzętach.

Cel badania: Zapalenie tarczycy Hashimoto (HT) jest częstą autoimmunologiczną chorobą tarczycy. Chociaż terapia substytucyjna lewotyroksyną może wyrównać niedoczynność tarczycy, nie odwraca bezpośrednio procesu autoimmunologicznego. Oś tarczyca–jelito stanowi model mechanistyczny pozwalający zrozumieć, w jaki sposób uszkodzenie bariery jelitowej, dysbioza mikrobioty, zaburzenia równowagi immunologicznej i zaburzenia endokrynologiczne wspólnie przyczyniają się do rozwoju HT.

Wyniki: Uwzględnione formuły obejmowały cztery węzły patologiczne: naprawę bariery jelitowej (A), przebudowę mikrobioty jelitowej (B), przywrócenie równowagi immunologicznej (C) i przywrócenie funkcji endokrynnej (D). Zaobserwowane kombinacje celów obejmowały A+C, B+C, B+C+D oraz A+B+C+D. Na tej podstawie proponujemy czteropoziomowy model powiązań, który pozwala zintegrować dostępne dowody. Chińskie formuły ziołowe mogą modulować patologię HT poprzez wielokierunkową regulację osi tarczyca–jelito. Obecne dowody pochodzą jednak głównie z niejednorodnych przedklinicznych badań na zwierzętach i w dużej mierze mają charakter korelacyjny. Przyszłe badania powinny obejmować randomizowane badania kliniczne z grupą kontrolną, eksperymenty mikrobiomowe pozwalające ustalić związki przyczynowe, standaryzowaną ocenę wyników, ocenę bezpieczeństwa oraz badania farmakokinetyczne.

Chinese herbal formulas for Hashimoto's thyroiditis based on the thyroid-gut axis: multitarget synergistic mechanisms and boundaries of evidence. · Front Endocrinol (Lausanne) 2026
Pieniądze na badanieuczelnia lub fundacja · East China Normal University-Shanghai Putuo District Central Hospital Joint Translational Medicine Research Center Project, Shanghai Famous Traditional Chinese Medicine Physician Hongquan Shen Putuo Inheritance Studio, Shanghai Putuo District Xinglin Outstanding Young Talent Training Program
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie — tak piszą autorzy
Czy producent pomagał w badaniu?NIE
Rodzaj badaniaprzegląd wielu badań

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

Perspektywy i materiały poglądowe

Poniższe treści przedstawiają opinie, interpretacje i hipotezy autorów. Nie są traktowane jako równorzędne z badaniami naukowymi i przeglądami systematycznymi.

Orthomolecular Medicine News Service Materiał poglądowy
„Pozostałe problemy zdrowotne (pogrubienie i nierówna powierzchnia ściany pęcherzyka żółciowego, objawy przewlekłego zapalenia pęcherzyka żółciowego) ustąpiły, a zapalenie tarczycy Hashimoto cofnęło się, a wyniki badań przeciwciał stały się ujemne. Rycina 3. Badania USG i MRA tętnic szyjnych. Po lewej: badanie USG tętnic szyjnych (6 października 2020 r.): obustronne tworzenie się blaszek miażdżycowych w tętnicach szyjnych.”His other health problems (gallbladder wall thickening and roughness, signs of chronic cholecystitis) resolved, and Hashimoto's thyroiditis reversed, with antibodies turning negative. Figure 3. Ultrasound and MRA examinations of the carotids, Left, ultrasound exam of the carotids (Oct. 6, 2020): Bilateral carotid artery plaque formation.
A Holistic Approach to ASCVD:Summary of a Novel Framework and Report of 10 Case Studies
Orthomolecular Medicine News Service Materiał poglądowy
„Perspektywa integracyjnej medycyny ortomolekularnej W IOM witamina B6 jest stosowana w sposób: Spersonalizowany — na podstawie genetyki, diety i objawów (10). Synergistyczny — zawsze w połączeniu z magnezem, B2, B12, folianami i cynkiem (8,10). Zintegrowany ze stylem życia — wspierany dietą niskowęglowodanową, bogatą w składniki odżywcze, ograniczeniem toksyn, ćwiczeniami i równowagą hormonalną. Monitorowany klinicznie — dawki powyżej 50–100 mg/dzień stosuje się wyłącznie z kontrolą objawów lub wyników badań laboratoryjnych (1,10). 9. Hormony i zapotrzebowanie na B6. Hormony tarczycy, nadnerczy i płciowe mogą zmieniać sposób, w jaki organizm wykorzystuje B6: Hormony tarczycy — spożycie B6 może wpływać na czynność tarczycy; suplementacja może obniżać wysokie TSH w niedoczynności tarczycy (16).”Integrative Orthomolecular Medicine's Perspective In IOM, B6 is: Personalized - Based on genetics, diet, symptoms (10). Synergistic - Always paired with magnesium, B2, B12, folate, zinc (8,10). Lifestyle-integrated - Supported by low-carb, nutrient-dense diet, toxin reduction, exercise, hormone balance. Clinically monitored - Doses above 50-100 mg/day used only with follow-up for symptoms or labs (1,10). 9. Hormones and B6 Need. Thyroid, adrenal, and sex hormones can change how your body uses B6: Thyroid hormones - B6 intake can influence thyroid function; supplementation may lower high TSH in hypothyroidism (16).
Vitamin B6 Lawsuits in Australia: Science, Safety, and the Truth Behind the Headlines
Orthomolecular Medicine News Service Materiał poglądowy
„Witamina D działa jako regulator układu odpornościowego, zwalczając infekcje i zapobiegając chorobom autoimmunologicznym, takim jak stwardnienie rozsiane, toczeń i zapalenie tarczycy. [17] Niacyna uwalnia histaminę z komórek tucznych, powodując przejściowe rozszerzenie naczyń. [17] Suplementacja niacyną nie wywołuje jednak spadku ogólnego ciśnienia krwi, a ostatecznie hamuje dalsze uwalnianie cząsteczek prozapalnych i rozwój sepsy. [17] To krótkie podsumowanie części obecnej wiedzy o substancjach ortomolekularnych zaledwie sygnalizuje potencjał składników odżywczych — zarówno znany, jak i nieznany — w leczeniu chorób zakaźnych i wspieraniu dobrego samopoczucia.”Vitamin D acts as an immune system regulator, combating infection and preventing autoimmune conditions such as multiple sclerosis, lupus, and thyroiditis. [17] Niacin releases histamine from mast cells, causing temporary vasodilation. [17] However, niacin supplementation does not trigger a drop in overall blood pressure and it ultimately inhibits the continued release of pro-inflammatory molecules and sepsis. [17] This brief summary of some existing knowledge about orthomolecular substances only scratches the surface of the capacity (both known and unknown) of nutrients to heal infectious disease and promote wellness.
The Treatment of Infectious Disease Using Vitamin C and other Nutrients

Pisaczek nie ocenia, kto ma rację. Pokazuje, co napisano i gdzie to przeczytać. Każde zdanie powyżej ma swoje źródło.