Zioła i roślinyOgórecznik — kwiat, który dawniej uspokajał nerwy i serce?
- Henryk Różański — Herba Boraginis – ziele ogórecznika lekarskiego w fitoterapii
- Complementary medicine, self-help, and lifestyle interventions for obsessive compulsive disorder (OCD) and the OCD spectrum: a systematic review. · J Affect Disord 2012
- Bactericidal and anti-adhesive properties of culinary and medicinal plants against Helicobacter pylori. · World J Gastroenterol 2005
- Photoimmunological properties of borage in bovine neutrophil in vitro model. · J Photochem Photobiol B 2015
- Antimicrobial Activity of Catechol-Containing Biopolymer Poly[3-(3,4-dihydroxyphenyl)glyceric Acid] from Different Medicinal Plants of Boraginaceae Family. · Antibiotics (Basel) 2023
- Herbal adjuvant therapy with a combination of Green Tea, Persian Borage, and Purslane to reduce antipsychotic-induced weight gain in Schizophrenia: A randomized controlled trial. · Avicenna J Phytomed 2026
W XIX wieku ogórecznik uważano za środek uspokajający, używany przy histerii, hipochondrii i kołataniu serca.
Co piszą autorzy
Napar i odwar z ziela mają działać moczopędnie, odtruwająco, żółciopędnie i odżywczo.
Odwar z ziela podawano przy gruźlicy, zapaleniu płuc, osłabieniu naczyń krwionośnych i chorobie wrzodowej.
Ziele podawano przy nieżycie układu oddechowego, a wówczas zalecano odwar.
W XIX wieku ogórecznik uważano za środek uspokajający i podawano przy histerii, hipochondrii oraz kołataniu serca.
Sok z ogórecznika ma usuwać stany zapalne i pobudzać odnowę naskórka.
Papkę z ziela stosowano, by przyspieszyć gojenie ran, oparzeń, wyprysków i odleżyn.
Okłady z naparu, roztartego ziela lub soku mają zmniejszać obrzęk po urazach mechanicznych.
Badania z PubMed · Europe PMC
Wybraliśmy 5 badań z najlepszymi, pozytywnymi wynikami. To wybór, a nie pełny przegląd wszystkich badań.
Liczba wszystkich badań na ten temat w bazie PubMed: 53.
Przegląd odnotował pozytywne wyniki badań nad ogórecznikiem w leczeniu zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, choć dowody były ograniczone.
Cel badania: W zaburzeniu obsesyjno-kompulsyjnym (OCD) obecnie stosowane standardowe farmakoterapie mogą mieć ograniczoną skuteczność. Osoby cierpiące na OCD często korzystają z niekonwencjonalnych metod, takich jak medycyna komplementarna i alternatywna (CAM), techniki samopomocowe oraz interwencje dotyczące stylu życia, jednak dotychczas nie istnieje żaden przegląd systematyczny poświęcony temu konkretnemu obszarowi.
Wyniki: Wyszukiwanie literatury ujawniło 14 badań spełniających kryteria włączenia. Jakość metodologiczną badań nad nutraceutykami (składnikami odżywczymi i lekami ziołowymi) oceniono jako wysoką (średnia 8.6/10), natomiast badania nad metodami umysł-ciało lub samopomocą były słabsze (średnia 6.1/10). W OCD wstępne dowody pochodzące ze słabych metodologicznie badań przemawiały za medytacją uważności (d=0.63), elektroakupunkturą (d=1.16) i kundalini jogą (d=1.61). Lepiej zaprojektowane badania z zastosowaniem składnika odżywczego, glicyny (d=1.10), oraz tradycyjnych leków ziołowych — ostropestu plamistego (niewystarczające dane do obliczenia d) i ogórecznika (d=1.67) — również wykazały pozytywne wyniki. Rygorystyczne badanie wykazało, że N-acetylocysteina (d=1.31) była skuteczna w TTM, natomiast skuteczność wykazała również technika samopomocowa „rozprzęganie ruchu” (d=0.94). W przypadku myo-inozytolu uzyskano niejednoznaczne dowody (średnia d=0.98). Badania kontrolowane sugerują, że dziurawiec zwyczajny, EPA i opukiwanie meridianów są nieskuteczne w leczeniu OCD.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Badanie laboratoryjne wykazało, że ekstrakt z ogórecznika hamował wzrost H. pylori i jego przyleganie do fragmentów żołądka.
Cel badania: Zbadanie właściwości bakteriobójczych i przeciwadhezyjnych 25 roślin wobec Helicobacter pylori (H. pylori).
Wyniki: Spośród wszystkich badanych roślin stwierdzono, że osiem — w tym pigwowiec bengalski, psianka, czosnek, koper, pieprz czarny, kolendra, kozieradka i czarna herbata — nie miało działania bakteriobójczego wobec żadnego z izolatów. Działanie bakteriobójcze wobec H. pylori wykazywały: korzeń columbo, pieprz długi, pietruszka, estragon, gałka muszkatołowa, psianka żółtojagodowa, Phyllanthus niruri, szałwia i cynamon, jednak w tym badaniu nie osiągnięto całkowitego zahamowania wzrostu. Spośród roślin, które zabijały H. pylori, najskuteczniejsza była kurkuma, a następnie kmin rzymski, imbir, papryczka chili, ogórecznik, czarnuszka, oregano i lukrecja. Ponadto ekstrakty z kurkumy, ogórecznika i pietruszki hamowały przyleganie szczepów H. pylori do wycinków żołądka. Kilka roślin badanych w naszym badaniu wykazywało działanie bakteriobójcze i/lub przeciwadhezyjne wobec H. pylori. Spożywanie roślin o właściwościach przeciwadhezyjnych mogłoby zatem stanowić skuteczną terapię alternatywną dla H.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
W badaniu laboratoryjnym ekstrakt z ogórecznika zwiększył aktywność i zdolność neutrofili do pochłaniania oraz zabijania bakterii, ale zwiększył też ich martwicę.
Cel badania: Ogórecznik (Echium amoenum fisch) jest jedną z najczęściej stosowanych roślin leczniczych i od dawna używa się go w Iranie jako tradycyjnego leku ziołowego na wiele chorób zakaźnych i niezakaźnych. Badania nad fotoredoksowymi właściwościami ogórecznika i jego działaniem w fotoimmunologii są nieliczne.
Wyniki: Fagocytoza i zabijanie zarówno E. coli, jak i S. aureus przez PMN traktowane BE były znacznie większe niż w przypadku PMN kontrolnych. Zwiększone zdarzenia fotoimmunobiologiczne, zwłaszcza wewnątrzkomórkowe CL, wewnątrzkomórkowe wytwarzanie H2O2 oraz zdolność fagocytarna PMN traktowanych BE wskazują na potencjalne zastosowanie immunoterapeutyczne ogórecznika i jego składników, szczególnie u zwierząt i ludzi z obniżoną odpornością.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Biopolimery pozyskane z łodyg ogórecznika wykazały działanie przeciwgrzybicze w badaniach laboratoryjnych.
Cel badania: W tym badaniu przedstawiono działanie przeciwdrobnoustrojowe biopolimerów: poli[kwasu 3-(3,4-dihydroksyfenylo)glicerowego] (PDHPGA) oraz poli[2-metoksykarbonylo-3-(3,4-dihydroksyfenylo)oksiranu] (PMDHPO), wyekstrahowanych z sześciu roślin z rodziny ogórecznikowatych: Symphytum asperum (SA), S. caucasicum (SC), S.
Wyniki: Biopolimery ze wszystkich materiałów roślinnych z wyjątkiem łodyg CO wykazywały większą skuteczność niż ketokonazol wobec T. viride. Po raz pierwszy wykazano, że wszystkie materiały roślinne wykazywały lepsze działanie wobec C. albicans, jednego z najbardziej groźnych gatunków grzybów.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Mieszanka zawierająca ogórecznik perski wraz z innymi ekstraktami obniżyła BMI i kilka wskaźników metabolicznych u osób przyjmujących leki przeciwpsychotyczne, ale badanie nie pozwala przypisać tych efektów samemu ogórecznikowi.
Cel badania: Leki przeciwpsychotyczne drugiej generacji mogą prowadzić do zaburzeń metabolicznych. W tym badaniu sprawdzono, czy związek ziołowy zawierający ekstrakty z zielonej herbaty, ogórecznika perskiego i portulaki może pomóc w kontrolowaniu masy ciała pacjentów ze schizofrenią, u których przyrost masy ciała jest wywołany lekami przeciwpsychotycznymi.
Wyniki: Związek ziołowy istotnie zmniejszył BMI (p<0.001), WHR (p<0.001), HbA1c (p=0.042), stężenie lipoprotein o niskiej gęstości (LDL) (p=0.009) oraz skurczowe ciśnienie krwi (p=0.015) w porównaniu z placebo. Nie zaobserwowano istotnych różnic między obiema grupami w zakresie FBS ani profilu lipidowego (z wyjątkiem LDL). W 4. i 8. tygodniu grupa interwencyjna miała istotnie mniejszy apetyt niż grupa placebo (p=0.001). W żadnym momencie nie stwierdzono istotnej różnicy między obiema grupami w wyniku uzyskanym w Skali Zespołów Pozytywnych i Negatywnych (PANSS). Uczestnicy nie zgłaszali żadnych poważnych działań niepożądanych. Dodanie związku ziołowego do leków przeciwpsychotycznych istotnie obniżyło BMI, WHR, poziom HbA1c i LDL, skurczowe ciśnienie krwi oraz apetyt u pacjentów ze schizofrenią.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Pisaczek nie ocenia, kto ma rację. Pokazuje, co napisano i gdzie to przeczytać. Każde zdanie powyżej ma swoje źródło.