PisaczekWyszukiwarka
文APL
Choroby

Zimna woda i morsowanie — co mówi nauka o lodowatych kąpielach?

Źródeł: 13 · Artykuł: 19 383 znaków

Nathan S. Bryan mówi, że krótkie wystawienie na zimno może uruchamiać naprawę komórek i zwiększać odporność organizmu na kolejne obciążenia.

  • Ostrzega też, że zbyt niska temperatura może być niebezpieczna i śmiertelna.
  • Michał Tombak przypisuje zimnu między innymi pobudzanie odporności, spalanie tłuszczu, zmniejszanie bólu i poprawę samopoczucia.
  • Osobom z przewlekłymi chorobami zaleca stopniowe przyzwyczajanie ciała do różnicy temperatur.

Co piszą autorzy

Nathan S. Bryan

Krótkie okresy stresu, w tym ekspozycja na zimno, mogą uruchamiać naprawę komórek i zwiększać odporność organizmu na kolejne obciążenia.

„Te czynniki stresogenne prowadzą do uruchomienia komórkowych mechanizmów naprawczych, wzmacniają obronę antyoksydacyjną i zwiększają odporność na przyszły, silniejszy stres. Jest to fizjologiczna podstawa treningu fizycznego, kąpieli w zimnej wodzie i postu przerywanego.”These stressors lead to the triggering of cellular repair mechanisms, enhancing antioxidant defenses, and increasing resistance to future, more severe stress. This is the physiological basis for exercise training, cold plunges and intermittent fasting.
Nathan S. Bryan

Organizm utrzymuje temperaturę wewnętrzną około 37°C, a zbyt niska temperatura może być niebezpieczna i śmiertelna.

„Oczywiście, gdy mamy infekcję, nasz organizm naturalnie podnosi temperaturę ciała, aby pomóc uruchomić odpowiedź immunologiczną i zwiększyć zwalczanie infekcji. To gorączka. Zbyt wysoka temperatura może być niebezpieczna i śmiertelna. Zbyt niska temperatura może być niebezpieczna i śmiertelna. Dlatego zdrowy organizm zawsze ma sposoby na utrzymanie prawidłowej temperatury wewnętrznej.”Obviously, when we have an infection, our body will naturally increase our body temperature to help mobilize an immune response and lead to enhanced killing of any infection. This is fever. Too high temperature can be dangerous and fatal. Too low temperature can be dangerous and fatal. Therefore, a healthy body always has ways to maintain normal core temperature.
Michał Tombak

Michał Tombak pisze, że regularna ekspozycja na niskie temperatury ma pobudzać układ odpornościowy i zwiększać liczbę białych krwinek.

„Powodów jest całkiem sporo.Przedstawię niektóre z nich: • Zimno wzmacnia odporność Badania naukowe wykazały, że systematyczna ekspozycja ciała na niskie temperatury intensywnie stymuluje aktywność układu immunologicznego, zwiększa liczbę leukocytów (białych krwinek krwi), a tym samym chroni nasz organizm przed czynnikami chorobotwórczymi.”
Michał Tombak

Michał Tombak przypisuje niskim temperaturom pobudzanie brązowej tkanki tłuszczowej, która spala tłuszcz i wytwarza ciepło.

„Jednak niskie temperatury mogą pobudzać organizm do jego wytwarzania i aktywacji, wtedy kwasy tłuszczowe z białej tkanki tłuszczowej przechodzą do brązowej, która w odróżnieniu od białej ich nie gromadzi, a spala, produkując ciepło dla podtrzymania temperatury ciała.”
Michał Tombak

Michał Tombak twierdzi, że niskie temperatury mogą zmniejszać stan zapalny, ból i opuchliznę.

„• Zimno działa przeciwbólowo, zimno leczy Niskie temperatury zmniejszają stany zapalne, dolegliwości bólowe i niwelują opuchliznę. Artretyzm oraz artrozę lepiej leczyć nierozgrzewającymi kompresami, ale krótkotrwałą ekspozycją na zimno. Należy mieć świadomość, że w rzeczywistości nie bolą stawy, ale boli tkanka mięśniowa, która puchnie.”
Michał Tombak

Michał Tombak łączy zimno ze wzrostem poziomu adiponektyny, hormonu regulującego między innymi przemianę glukozy i kwasów tłuszczowych.

„• Zimno chroni przed cukrzycą Niskie temperatury zwiększają stężenie adiponektyny we krwi. Jest to hormon, który reguluje m.in. przemianę glukozy oraz kwasów tłuszczowych w wątrobie i mięśniach – niskie temperatury mogą zwiększyć poziom tego hormonu nawet o 70 proc.”
Michał Tombak

Michał Tombak wiąże działanie zimna z produkcją endorfin, lepszym samopoczuciem i wydolnością umysłową.

„• Zimno poprawia samopoczucie, a nawet przywraca radość życia Działanie zimna przyczynia się w organizmie do produkcji endorfin, tzw. hormonów zadowolenia i szczęścia, co z kolei przyczynia się do stabilności psychicznej i lepszej wydolności umysłowej.”
Michał Tombak

Michał Tombak wymienia jako możliwe korzyści kontaktu z zimnem między innymi regulację ciśnienia, wzmacnianie naczyń i serca, odporność na stres oraz zmniejszanie bólu i stanów zapalnych.

„Jeśli podsumować wyniki długoletnich obserwacji, jak i wyniki współczesnych badań, kontakt ciała z zimnem ma pozytywny wpływ na:1. Produkcję endorfin – hormonów szczęścia.2. Regulację ciśnienia krwi, wzmacnianie naczyń krwionośnych i pracę mięśnia sercowego.3. Redukcję ilości tłuszczu wewnętrznego (wisceralnego) i zewnętrznego – szczególnie na brzuchu i udach.4. Poprawę pracy układu nerwowego i zwiększanie odporności na stres. 5. Wzmacnianie układu odpornościowego. 6. Polepszanie koncentracji i zdolności umysłowych. 7. Hamowanie chorób związanych z wiekiem: starcza demencja, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona. 8. Uwalnianie z organizmu toksyn dzięki przyspieszaniu procesów metabolicznych.9. Likwidację bólu i stanów zapalnych w narządach ruchu.”
Michał Tombak

Michał Tombak zaleca osobom z przewlekłymi chorobami stopniowe przyzwyczajanie ciała do różnicy temperatur.

„Chcę zwrócić szczególną uwagę na to, że osoby z przewlekłymi chorobami powinny stopniowo przyzwyczajać ciało do różnicy temperatur. Natomiast ludzie zdrowi mogą zacząć hartowanie od zaraz, przy użyciu gorącej i zimnej (ewentualnie letniej) wody. Może zdarzyć się, że kiedy poczujecie na ciele zimną wodę, będziecie chcieli krzyknąć.”
Michał Tombak

Michał Tombak podaje łagodniejszą metodę dla osób starszych i przewlekle chorych, ale zaznacza, że słabiej hartuje naczynia niż zimna woda.

„W przypadku tak wykonanego zabiegu również mamy różnicę temperatur, natomiast efekt hartujący naczynia jest mniejszy niż w przypadku prysznica przy użyciu zimnej wody. Ten sposób wskazany jest dla osób starszych i przewlekle chorych. Po jednym miesiącu takich zabiegów należy przystąpić do pryszniców z użyciem gorącej i zimnej (ewentualnie letniej) wody.Może być jeszcze jeden kompromis, wtedy to zamiast prysznica używamy dwóch miseczek (jednej z gorącą, a drugiej z zimną wodą).”
Michał Tombak

Michał Tombak zaleca regularność przy zimnych zabiegach, a przy wątpliwościach radzi poradzić się lekarza naturopaty.

„Pozytywny efekt zabiegu występuje tylko przy jego regularnym wykonywaniu.5. W razie wątpliwości odnośnie wykonywania zabiegów, należy zasięgnąć porady lekarza naturopaty. Czy zimno uzdrawia? Zimno bywa niebezpieczne, jednak jeśli umiejętnie z niego korzystamy, oferuje nam wiele korzyści zdrowotnych.”
Michał Tombak

Michał Tombak opisuje prysznic naprzemienny jako sposób pobudzania naczyń krwionośnych i układu nerwowego oraz odpornościowego.

„Kontrastowy prysznic jest genialną profilaktyką pracy układu krążenia, ponieważ w ciągu 5 minut zmuszamy wszystkie naczynia krwionośne (kapilary i żyły) do pracy. Oczyszczają się one z toksyn i złogów znajdujących się na ich ściankach, co normalizuje ciśnienie krwi.”
Hubert Czerniak

Hubert Czerniak wymienia zimne prysznice i morsowanie jako sposoby pobudzania krążenia i układu odpornościowego.

„„Nawodnienie” musi odbywać się również „zewnętrznie”, poprzez zimne prysznice lub morsowanie, które pobudzają krążenie i stymulują układ odpornościowy. Prawidłową syntezę kolagenu utrudniają metale ciężkie – ołów, kadm i rtęć. Równie destrukcyjnie działają wolne rodniki – reaktywne formy tlenu (RFT) i azotu (RFA), stąd przy suplementacji kolagenu należy wspomagać się witaminą C, która jest silnym antyoksydantem.”

Badania z PubMed · Europe PMC

Wybraliśmy 6 badań z najlepszymi, pozytywnymi wynikami. To wybór, a nie pełny przegląd wszystkich badań.

Liczba wszystkich badań na ten temat w bazie PubMed: 578.

Metaanaliza wykazała, że zimna kąpiel po intensywnym wysiłku skuteczniej zmniejszała bolesność mięśni niż inne metody regeneracji.

Cel badania: Badania analizujące wpływ powszechnie stosowanych metod regeneracji po ostrym, intensywnym wysiłku fizycznym przyniosły niejednoznaczne wyniki. W tym przeglądzie systematycznym z metaanalizą i metaregresją porównano wpływ zanurzenia w zimnej wodzie (CWI) z innymi powszechnie stosowanymi metodami regeneracji na odzyskiwanie sprawności sportowej, wyniki dotyczące odczuć oraz kinazę kreatynową (CK) po ostrym, intensywnym wysiłku fizycznym u osób aktywnych fizycznie.

Wyniki: Przeprowadzono metaanalizę dwudziestu ośmiu badań. CWI przewyższało inne metody regeneracji w łagodzeniu bolesności mięśni, a pod względem regeneracji siły i elastyczności mięśni dawało wyniki podobne do innych metod. CWI było skuteczniejsze niż aktywna regeneracja, terapia wodą o zmiennej temperaturze i zanurzenie w ciepłej wodzie w przypadku większości wyników dotyczących regeneracji. Krioterapia powietrzna była istotnie skuteczniejsza niż CWI w poprawianiu regeneracji siły mięśni oraz natychmiastowej regeneracji siły mięśni (1 godz. po wysiłku). Metaregresja wykazała, że temperatura wody i czas ekspozycji rzadko były moderatorami ekspozycji. CWI skutecznie wspomaga regenerację po ostrym, intensywnym wysiłku fizycznym u osób aktywnych fizycznie w porównaniu z innymi powszechnie stosowanymi metodami regeneracji.

Pieniądze na badanienie podano
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie podano
Czy producent pomagał w badaniu?nie wiadomo
Rodzaj badaniazestawienie wielu badań (metaanaliza)

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

Metaanaliza wykazała, że zanurzenie w wodzie zmniejszało potreningową bolesność mięśni.

Cel badania: Wprowadzenie: Celem niniejszej pracy było przeprowadzenie metaanalizy oceniającej wpływ technik regeneracyjnych na opóźnioną bolesność mięśni (DOMS), odczuwane zmęczenie, uszkodzenia mięśni i markery stanu zapalnego po wysiłku fizycznym.

Wyniki: W odniesieniu do uszkodzeń mięśni i markerów stanu zapalnego zaobserwowaliśmy ogólny umiarkowany spadek stężenia kinazy kreatynowej [SMD (95% CI) = -0.37 (-0.58 do -0.16), I2 = 40.15%] oraz ogólne niewielkie spadki stężenia interleukiny-6 [SMD (95% CI) = -0.36 (-0.60 do -0.12), I2 = 0%] i białka C-reaktywnego [SMD (95% CI) = -0.38 (-0.59 do -0.14), I2 = 39%]. Najskuteczniejszymi technikami ograniczania stanu zapalnego były masaż i ekspozycja na zimno. Wniosek: Masaż wydaje się najskuteczniejszą metodą łagodzenia DOMS i odczuwanego zmęczenia. Odczuwane zmęczenie można skutecznie łagodzić za pomocą technik kompresyjnych, takich jak odzież kompresyjna, masaż lub zanurzenie w wodzie.

Pieniądze na badanienie podano
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie — tak piszą autorzy
Czy producent pomagał w badaniu?NIE
Rodzaj badaniazestawienie wielu badań (metaanaliza)

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

Przegląd wskazuje, że krótkie zimne kąpiele po wysiłku mogą zmniejszać bolesność, ale regularne stosowanie może osłabiać przyrosty mięśni i siły.

Cel badania: Zanurzenie w zimnej wodzie (CWI) należy do najpowszechniej stosowanych metod regeneracji po wysiłku w sporcie wyczynowym i rehabilitacji klinicznej, jednak dowody ujawniają obecnie zasadniczy paradoks: te same protokoły, które przyspieszają reaktywację układu przywspółczulnego i zmniejszają odczuwaną bolesność mięśni, hamują również mechanizmy molekularne i komórkowe odpowiedzialne za hipertrofię mięśni szkieletowych, gdy są stosowane wielokrotnie w kolejnych mezocyklach treningu oporowego.

Wyniki: Wydaje się, że adaptacje mikronaczyniowe i mitochondrialne związane z wytrzymałością są mniej podatne na wpływ i mogą być wybiórczo nasilane. Ramy decyzyjne uwzględniające protokół i cel łączą parametry CWI — temperaturę wody, czas trwania, zakres zanurzenia ciała i moment zastosowania — z oczekiwanymi efektami adaptacyjnymi w kontekście hipertrofii, siły, wytrzymałości i treningu łączonego. CWI nie jest ani zawsze korzystne, ani zawsze szkodliwe; jego efekty są przewidywalne i zależą od celu treningowego. CWI należy stosować wtedy, gdy najważniejsza jest szybka regeneracja między sesjami, a unikać go po treningu oporowym, gdy głównym celem bloku treningowego jest wzrost mięśni.

Pieniądze na badanieuczelnia lub fundacja · Fit Generation Research Institute, Universitat de les Illes Balears
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie — tak piszą autorzy
Czy producent pomagał w badaniu?NIE
Rodzaj badaniaomówienie innych badań

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

Wstępne badanie programu łączącego zimną wodę, ćwiczenia oddechowe i medytację wykazało poprawę samopoczucia oraz zmniejszenie stresu i objawów depresji.

Cel badania: Stres jest istotnym czynnikiem przyczyniającym się do wielu poważnych, zagrażających życiu chorób, w tym depresji i chorób układu krążenia. Strategie behawioralne umożliwiające regulowanie reakcji na stres mogą prowadzić do poprawy zdrowia i samopoczucia.

Wyniki: Uczestnicy dokonali oceny odczuwanego stresu, objawów depresji i dobrostanu psychicznego na początku badania oraz po ukończeniu 10-dniowego programu. Analiza MANOVA wykazała istotne różnice przed interwencją i po niej we wszystkich miarach psychometrycznych, co sugeruje, że interwencja przyniosła poprawę w zakresie objawów stresu i depresji oraz samopoczucia. Badanie to dostarcza wstępnych dowodów potwierdzających skuteczność innowacyjnej terapii umysłu i ciała, której można się nauczyć i którą można stosować, aby pomagać w modulowaniu reakcji na stres, poprawie nastroju i samopoczucia. Przyszłe badania mogłyby wykorzystywać wielomodalne, kontrolowane schematy badawcze, aby poznać mechanizmy psychofizjologiczne związane z korzyściami, jakie może przynieść ta praktyka.

Pieniądze na badanienie podano
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie podano
Czy producent pomagał w badaniu?nie wiadomo
Rodzaj badaniabadanie kliniczne na ludziach
Liczba uczestników29

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

W niewielkim badaniu połączony trening oddechowy, medytacja i ekspozycja na zimno wiązały się z niższymi poziomami niektórych mediatorów zapalnych i mniejszymi objawami grypopodobnymi.

Cel badania: Nadmierne lub utrzymujące się wytwarzanie cytokin prozapalnych odgrywa kluczową rolę w chorobach autoimmunologicznych. Ostra aktywacja układu współczulnego osłabia wrodzoną odpowiedź immunologiczną.

Wyniki: Poziomy mediatorów prozapalnych TNF-α, IL-6 i IL-8 były niższe w grupie interwencyjnej i korelowały ujemnie z poziomami IL-10. Wreszcie, objawy grypopodobne były słabsze w grupie interwencyjnej. Podsumowując, wykazujemy, że dobrowolna aktywacja układu współczulnego prowadzi do uwolnienia epinefryny, a następnie do zahamowania wrodzonej odpowiedzi immunologicznej u ludzi in vivo. Wyniki te mogą mieć istotne znaczenie dla leczenia stanów związanych z nadmiernym lub utrzymującym się stanem zapalnym, takich jak choroby autoimmunologiczne.

Pieniądze na badanienie podano
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie podano
Czy producent pomagał w badaniu?nie wiadomo
Rodzaj badaniabadanie z losowym podziałem na grupy (RCT)

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

Przegląd sugeruje, że zanurzenie w zimnej wodzie przez 10–15 minut może poprawiać regenerację i wyniki sportowe.

Cel badania: Sportowcy powszechnie stosują zanurzenie w zimnej wodzie (CWI) po wysiłku, a kilka metaanaliz oceniło jego skuteczność. Celem było dokładne przeanalizowanie, krytyczna ocena i podsumowanie istniejących przeglądów systematycznych z metaanalizami (SRMA) badających wpływ CWI po wysiłku na regenerację sprawności wysiłkowej i adaptację.

Wyniki: Uwzględniono piętnaście SRMA opublikowanych w latach 2011–2025, obejmujących 161 unikatowych badań. Ogólna jakość metodologiczna była niska lub krytycznie niska, a pewność dowodów niska lub bardzo niska, głównie z powodu niespójności i niedokładności. Protokoły obejmujące 10-15 min w temperaturze 10-15 lub 5-10 °C wydają się najskuteczniejsze w poprawie sprawności i regeneracji. CWI po wysiłku przyniosło istotną poprawę siły mięśni 24 godz. po wysiłku o wysokiej intensywności i 24-48 godz. po wysiłku ekscentrycznym, a także wyników skoku po 24-48 godz., mimo pogorszenia wyników skoku w pierwszych godzinach po CWI zastosowanym po wysiłku. Sprawność wytrzymałościowa poprawiła się bezpośrednio po CWI, jednak CWI nie przyniosło późniejszych korzyści ani pozytywnego wpływu na adaptacje. CWI nie poprawiło wyników siłowych mięśni, a ograniczało przyrost siły i hipertrofię.

Pieniądze na badanienie podano
Czy autorzy mają powiązania z firmami?nie — tak piszą autorzy
Czy producent pomagał w badaniu?NIE
Rodzaj badaniaprzegląd wielu badań

„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.

Perspektywy i materiały poglądowe

Poniższe treści przedstawiają opinie, interpretacje i hipotezy autorów. Nie są traktowane jako równorzędne z badaniami naukowymi i przeglądami systematycznymi.

Orthomolecular Medicine News Service Materiał poglądowy
Orthomolecular Medicine News Service Materiał poglądowy
„W raporcie National Research Council z 2006 roku fluor nazwano substancją zaburzającą funkcjonowanie układu hormonalnego, a szereg niedawnych badań wskazuje, że narażenie na fluoryzowaną wodę obniża czynność tarczycy, szczególnie u kobiet. Niedawne badania powiązały również fluoryzowaną wodę z zaburzeniami czynności nerek i wątroby, a także z bezdechem sennym u nastolatków.”A 2006 report by the National Research Council called fluoride an endocrine disruptor, and a number of recent studies indicate that exposure to fluoridated water lowers thyroid function, particularly in women. Recent studies have also linked fluoridated water to kidney and liver impairment, as well as sleep apnea for adolescents.
Orthomolecular Medicine News Service Materiał poglądowy
„Jeśli czujesz, że zaczyna cię łapać przeziębienie, przyjmuj 2,000 mg witaminy C co godzinę, gdy nie śpisz, i kontynuuj tę dawkę, aż przeziębienie minie. (8) Wiele osób z powodzeniem stosuje nawet częstsze dawki. Jeśli przyjmowanie witaminy C powoduje u ciebie nietolerancję jelitową (luźny stolec), zmniejsz dawkę o 50 procent. Przyjmowanie dużych ilości witaminy C skraca czas trwania przeziębienia i łagodzi jego objawy. Im większa całkowita dawka dobowa, tym lepszy rezultat. Dlaczego to działa Witamina C wzmacnia tkankę łączną, zwiększając odporność na inwazję wirusów. Witamina C wzmacnia również układ odpornościowy organizmu, neutralizuje wolne rodniki i zabija wirusy (9, 10).”If you feel a cold coming on, take 2,000 mg of vitamin C every waking hour and continue this dosage until the cold is gone. (8) Many people successfully use even more frequent doses. If you arrive at bowel intolerance with vitamin C (loose stool), reduce the dosage by 50 percent. Taking large quantities of vitamin C lessens the duration of the cold and its symptoms. The higher the total daily dose, the better the result. Why It Works Vitamin C strengthens connective tissue, increasing resistance to viral invasion. Vitamin C also strengthens the body’s immune system, neutralizes free radicals, and kills viruses (9, 10).

Pisaczek nie ocenia, kto ma rację. Pokazuje, co napisano i gdzie to przeczytać. Każde zdanie powyżej ma swoje źródło.