Zioła i roślinyTarczyca bajkalska — chińskie panaceum czy przeceniane zioło?
- Henryk Różański — Tarczyca bajkalska – Scutellaria baicalensis Georgi – panaceum na wszystko, czy przeciętne zioło
- Henryk Różański — Tarczyca – Scutellaria
- Henryk Różański — Galeobdolon luteum Hudson – gajowiec żółty w praktycznej fitoterapii.
- Evidence and possible mechanism of Scutellaria baicalensis and its bioactive compounds for hepatocellular carcinoma treatment. · Ann Med 2023
- Scutellaria baicalensis Extracts Restrict Intestinal Epithelial Cell Ferroptosis by Regulating Lipid Peroxidation and GPX4/ACSL4 in Colitis. · Phytomedicine 2025
- Multi-omics and experimental analysis unveil the key components in Scutellaria baicalensis Georgi to alleviate hepatic fibrosis via regulating cPLA2-mediated arachidonic acid metabolism. · J Transl Med 2024
- Inhibition of intestinal inflammation and fibrosis by Scutellaria Baicalensis georgi and Boswellia serrata in human epithelial cells and fibroblasts. · Immun Inflamm Dis 2024
- Effects and mechanisms of engineered exosomes pretreated with Scutellaria baicalensis Georgi on osteoporosis. · PLoS One 2025
- Immunosuppressant flavonoids from Scutellaria baicalensis. · Biomed Pharmacother 2021
- Anti-inflammatory action of herbal medicine comprised of Scutellaria baicalensis and Chrysanthemum morifolium. · Biosci Biotechnol Biochem 2020
- A systematic review of herbal medicines for the treatment of cancer cachexia in animal models. · J Zhejiang Univ Sci B 2019
- Protective effects of three herbal extracts on mitochondrial dysfunction in VPS13C-knockdown SH-SY5Y cells: implications for Parkinson's disease. · Aging (Albany NY) 2026
- Cross‑kingdom antiviral action of Scutellaria baicalensis Georgi and Chrysanthemum indicum L. miRNAs: A novel strategy against duck viral hepatitis. · Poult Sci 2026
Henryk Różański opisuje tarczycę bajkalską jako zioło, któremu przypisywano działanie na wiele chorób — od infekcji po cukrzycę i chorobę Alzheimera.
- W Chinach stosowano ją przy alergiach, przewlekłych zapaleniach skóry i błon śluzowych, zapaleniach stawów oraz stanach stresowych.
- Różański wymienia też przypisywane jej działanie przeciw drobnoustrojom, obniżanie cholesterolu i triglicerydów oraz możliwy wpływ na pamięć.
- Zaznacza, że wyniki badań laboratoryjnych i obecność składników rośliny same w sobie nie przesądzają o skuteczności leczenia w praktyce.
Co piszą autorzy
Tarczycy bajkalskiej przypisywano działanie na wiele różnych chorób, od infekcji po cukrzycę i chorobę Alzheimera.
Sama obecność składników rośliny i wyników badań laboratoryjnych nie przesądza o skuteczności leczenia w praktyce.
Rozgłos tarczycy bajkalskiej Henryk Różański wiąże z badaniami farmaceutycznymi i modą na chińskie zioła.
W Chinach tarczycę bajkalską stosowano przy alergiach, przewlekłych zapaleniach skóry i błon śluzowych, zapaleniach stawów oraz stanach stresowych.
Henryk Różański przypisuje tarczycy bajkalskiej działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe, a jej wyciągom hamowanie wzrostu kilku bakterii w badaniach in vitro.
Henryk Różański przypisuje tarczycy bajkalskiej obniżanie cholesterolu i triglicerydów oraz zmniejszanie krzepliwości krwi.
Henryk Różański łączy zawartą w tarczycach bajkalinę z hamowaniem enzymu rozkładającego acetylocholinę i możliwą poprawą pamięci.
Henryk Różański zaznacza, że podobne składniki występują także w tarczycy pospolitej, nie tylko w bajkalskiej.
Henryk Różański przypisuje bajkaleinie hamowanie rozwoju niektórych grzybów, bakterii i wirusów grypy.
Korzeń tarczycy bajkalskiej jest surowcem, a w jej składzie Henryk Różański wymienia między innymi flawonoidy i fitosterole.
Wyciąg z tarczycy bajkalskiej stosuje się w wymienionych przez Henryk Różański kosmetykach i preparatach do pielęgnacji skóry oraz gojenia ran.
Henryk Różański podaje sposoby dawkowania i przygotowania naparu, odwaru, nalewki oraz oleju z tarczycy, bez wskazania, że dotyczą wyłącznie gatunku bajkalskiego.
Henryk Różański pisze, że działanie tarczycy bajkalskiej może być wzmacniane i uzupełniane przez gajowiec w terapii niektórych chorób, w tym alergii.
Badania z PubMed · Europe PMC
Wybraliśmy 10 badań z najlepszymi, pozytywnymi wynikami. To wybór, a nie pełny przegląd wszystkich badań.
Liczba wszystkich badań na ten temat w bazie PubMed: 1 194.
Metaanaliza wykazała, że preparaty z tarczycą bajkalską stosowane z TACE lub leczeniem podstawowym zwiększały odsetek obiektywnej odpowiedzi guza w raku wątroby.
Cel badania: Doniesiono, że tradycyjne chińskie leki mają znakomite działanie w leczeniu raka wątrobowokomórkowego. Scutellaria baicalensis (S. baicalensis) wykazuje właściwości przeciwnowotworowe, antyangiogenne i przeciwzapalne. Bajkaleina, wogonina i bajkalina są głównymi farmakologicznie bioaktywnymi związkami S. baicalensis.
Wyniki: Do badania włączono siedem badań klinicznych i 17 przedklinicznych badań in vivo oraz 31 badań in vitro. Metaanaliza wykazała, że preparat chińskiej medycyny ziołowej, w którym S. baicalensis jest ziołem głównym, stosowany łącznie z przezcewnikową chemoembolizacją tętniczą (TACE) lub leczeniem podstawowym, może prowadzić do istotnej poprawy odsetka obiektywnych odpowiedzi guza (iloraz ryzyka (RR) = 1,57, 95% przedział ufności (CI): [1,30, 1,90], p < 0,00001). Ekstrakty na bazie Scutellaria baicalensis (standaryzowana różnica średnich (SMD) = -0,86, 95% CI: [-1,20, -0,53], p < 0,00001), bajkaleina (SMD = -4,80, 95% CI: [-6,66, - 2,95], p < 0,00001), bajkalina (SMD = -2,28, 95% CI [-3,26, -1,30], p < 0,00001) i wogonina (SMD = -1,41, 95% CI [-2,26, -0,57], p < 0,00001) spowalniały wzrost guza in vivo. Wyniki te mogą być związane z mechanizmem, za pomocą którego S. baicalensis nasila apoptozę, indukuje autofagię i blokuje ekspresję czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego (p < 0,05).
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
W modelu zapalenia jelita grubego u myszy ekstrakt z tarczycy bajkalskiej łagodził objawy choroby.
Cel badania: Ferroptoza w komórkach nabłonka okrężnicy wiąże się z rozwojem wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (UC) i towarzyszącym mu przeciekaniem jelitowym. Scutellaria baicalensis Georgi (Scu) to zioło szeroko stosowane w celu łagodzenia UC. Celem pracy było wyjaśnienie terapeutycznego działania Scu w UC poprzez hamowanie ferroptozy komórek nabłonka jelitowego oraz zbadanie jej mechanizmów regulacyjnych dotyczących peroksydacji lipidów i szlaków GPX4/ACSL4.
Wyniki: Scharakteryzowano 78 składników chemicznych Scu, z czego 42 wykryto w tkankach okrężnicy myszy leczonych Scu. Scu mogła łagodzić objawy UC u myszy, w tym zwiększać długość okrężnicy i obniżać wynik oceny patologicznej. Ponadto Scu hamowała cytokiny i mediatory prozapalne, jednocześnie poprawiając funkcję bariery jelitowej poprzez zwiększenie ekspresji ZO-1 i okludyny na poziomie zarówno mRNA, jak i białka. Na podstawie badań metabolomicznych stwierdzono, że łącznie 71 metabolitów różnicujących wykazywało tendencję do odwrócenia zmian po podaniu Scu. Wyniki te, w połączeniu z rezultatami farmakologii sieciowej, sugerują, że metabolizm kwasu arachidonowego (AA) i ferroptoza mogą stanowić potencjalne szlaki interwencji Scu w UC. Dalsze eksperymenty wykazały, że łagodzący wpływ Scu na ferroptozę częściowo przyczyniał się do modulacji peroksydacji lipidów oraz jej regulacyjnego oddziaływania na oś GPX4/ASCL4, łagodzącego UC.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
W modelu mysim ekstrakt z tarczycy bajkalskiej zmniejszał zmiany wątrobowe i odwracał włóknienie wątroby.
Cel badania: Scutellaria baicalensis Georgi, tradycyjne chińskie zioło, znana jest z różnych efektów biologicznych, w tym właściwości przeciwbakteryjnych, przeciwzapalnych, przeciwutleniających i przeciwnowotworowych. Funkcja i mechanizmy działania ekstraktu metanolowego z Scutellaria baicalensis Georgi (MESB) w leczeniu włóknienia wątroby pozostają jednak niejasne.
Wyniki: Leczenie MESB złagodziło zmiany patologiczne w wątrobie i odwróciło włóknienie wątroby w modelach wywołanych CCl4, o czym świadczyło zmniejszone odkładanie włókien kolagenowych, obniżona ekspresja markerów włóknienia wątroby COL1A1, FN i PAI-1 oraz niższe stężenia AST i ALT w surowicy. In vitro MESB hamował proliferację komórek LX-2 i ekspresję markerów włóknienia wątroby. Ponadto interwencja MESB modulowała różne szlaki, zwłaszcza szlaki związane z metabolizmem. Późniejsza analiza metabolomiczna wykazała, że MESB zaburzał metabolizm glicerofosfolipidów i hamował metabolizm kwasu arachidonowego. MESB obniżał ekspresję cPLA2 w komórkach LX-2, prowadząc do zmniejszonego wytwarzania kwasu arachidonowego i jego dalszych mediatorów zapalnych. Jednocześnie MESB hamował ekspresję cPLA2 i jego dalszego szlaku NF-κB w tkankach wątroby modeli wywołanych CCl4.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
W badaniach komórkowych ekstrakty z tarczycy bajkalskiej i kadzidłowca zmniejszały stan zapalny i wskaźniki włóknienia.
Cel badania: Nieswoiste zapalne choroby jelit, w tym choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego, charakteryzują się przewlekłym zapaleniem jelit i częstym następowym włóknieniem. Obecne terapie farmakologiczne mogą powodować szkodliwe działania niepożądane i nie są skuteczne w zapobieganiu włóknieniu ani jego ustępowaniu. Dlatego stosowanie terapii alternatywnych staje się nowym, użytecznym podejściem.
Wyniki: Ekstrakty SBG i BS istotnie zmniejszały ekspresję cytokin prozapalnych i poprawiały odnowę nabłonka w komórkach HT29 i HIEC6. Ponadto ekspresja markerów włóknienia, w tym SNAIL, ACTA2 i ZNF281, uległa znacznemu obniżeniu. W miofibroblastach okrężnicy poddanych działaniu SBG i BS również zaobserwowano istotne zmniejszenie poziomu markerów włóknienia. Ekstrakty SBG i BS istotnie zmniejszają stan zapalny i ograniczają włóknienie w komórkach nabłonka jelitowego oraz miofibroblastach okrężnicy. Nie zaobserwowano działania synergistycznego.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
W badaniu na myszach pęcherzyki komórkowe przygotowane z udziałem tarczycy bajkalskiej wspierały tworzenie kości i regenerację kości.
Cel badania: Osteoporoza (OP) to częsta ogólnoustrojowa choroba kości, charakteryzująca się obniżoną gęstością mineralną kości i degeneracją mikrostruktury tkanki kostnej. Obecne strategie terapeutyczne OP napotykają ograniczenia, w tym suboptymalną skuteczność i znaczne działania niepożądane.
Wyniki: Nasze wyniki wykazują, że SBG moduluje skład egzosomów pochodzących z BMSC, aby nasilić osteogenezę. Ponadto egzosomy wyizolowane z BMSC poddanych wstępnej obróbce SBG (oznaczone jako S-EXOs@BMSC) nasilają różnicowanie osteogenne w preosteoblastach MC3T3-E1, a proces ten odbywa się za pośrednictwem zwiększenia ekspresji semaforyny 3A (Sema3A). Skuteczność S-EXOs@BMSC w promowaniu regeneracji kości potwierdzono w modelu osteoporozy u myszy wywołanej owarioektomią (OVX). Wyniki te pogłębiają nasze rozumienie wkładu tradycyjnej medycyny chińskiej w leczenie OP i podkreślają potencjał egzosomów z BMSC hodowanych w warunkach SBG jako nowej strategii terapeutycznej w OP.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Niektóre flawonoidy z korzenia tarczycy bajkalskiej hamowały namnażanie limfocytów T w warunkach laboratoryjnych.
Cel badania: Niektóre rośliny stosowane w tradycyjnej medycynie chińskiej są wykorzystywane w leczeniu stanów chorobowych, w których pożądane jest osłabienie komórkowej odpowiedzi immunologicznej. Związki odpowiedzialne za działanie immunosupresyjne tych roślin nie zawsze są jednak znane.
Wyniki: Wszystkie flawonoidy miały nietypowy wzorzec podstawienia w pierścieniu B, bez podstawników w pozycjach C-3 i C-4. Związki 11, 13, 14 i 16 hamowały proliferację limfocytów T (wartości IC50 wynoszące 12,1–39 μM) w stężeniach nietoksycznych dla komórek. Wyniki mogą przemawiać za stosowaniem S. baicalensis w zaburzeniach, w których pożądana jest modulacja komórkowej odpowiedzi immunologicznej.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Mieszanka tarczycy bajkalskiej i chryzantemy ograniczała wybrane wskaźniki zapalenia w badanych komórkach.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Przegląd badań na zwierzętach zaliczył tarczycę bajkalską do ziół, które łagodziły objawy kacheksji nowotworowej.
Cel badania: Celem tego badania jest podsumowanie badań przedklinicznych dotyczących leków ziołowych stosowanych w leczeniu kacheksji nowotworowej i leżących u jej podłoża mechanizmów.
Wyniki: Zidentyfikowano łącznie czternaście leków ziołowych i ich związków, w tym Coptidis Rhizoma, berberynę, Bing De Ling, kurkuminę, Qing-Shu-Yi-Qi-Tang, Scutellaria baicalensis, Hochuekkito, Rikkunshito, hesperydynę, atraktylodynę, Sipjeondaebo-tang, Sosiho-tang, Anemarrhena Rhizoma i Phellodendri Cortex. Wykazano, że wszystkie leki ziołowe z wyjątkiem kurkuminy łagodzą objawy kacheksji nowotworowej poprzez działanie przeciwzapalne, regulację szlaku neuroendokrynnego oraz modulację układu ubikwityna–proteasom lub syntezy białek. Badanie wykazało, że leki ziołowe mogą stanowić użyteczne podejście w leczeniu kacheksji nowotworowej. Potrzebne są jednak bardziej szczegółowe badania eksperymentalne dotyczące mechanizmów molekularnych i związków czynnych.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
W badaniu komórkowym ekstrakt z tarczycy bajkalskiej poprawiał wskaźniki funkcji mitochondriów i ograniczał ich uszkodzenie.
Cel badania: Choroba Parkinsona (PD) wynika przede wszystkim z utraty dopaminergicznych neuronów śródmózgowia. Dysfunkcja mitochondriów może przyczyniać się do patogenezy PD, a niedobór homologu C białka sortującego białka wakuolarne 13 (VPS13C) prowadzi do dysfunkcji mitochondriów.
Wyniki: Poddanie komórek działaniu tych ekstraktów zwiększało żywotność komórek i MMP oraz zmniejszało poziom mitochondrialnego anionorodnika ponadtlenkowego. W zróżnicowanych komórkach SH-SY5Y z wyciszeniem VPS13C ekstrakty te zmniejszały uwalnianie dehydrogenazy mleczanowej, aktywność kaspazy-3 i wytwarzanie reaktywnych form tlenu oraz stymulowały wzrost neurytów. Ekstrakty zwiększały ekspresję VPS13C, dysmutazy ponadtlenkowej (SOD) 1 i 2, czynnika oddechowego jądrowego 2 (NRF2), koaktywatora 1 alfa receptora aktywowanego proliferatorami peroksysomów gamma (PGC-1α) oraz białka chłoniaka z limfocytów B 2 (BCL2) w tych komórkach; towarzyszył temu wzrost MMP i masy mitochondriów oraz zmniejszenie poziomu mitochondrialnego anionorodnika ponadtlenkowego. Podsumowując, leczenie tymi trzema związkami TCM zmniejszało dysfunkcję mitochondriów i stres oksydacyjny w komórkach z wyciszeniem VPS13C, co czyni je potencjalnymi kandydatami na leki w PD.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
MikroRNA z tarczycy bajkalskiej ograniczało replikację wirusa zapalenia wątroby kaczek, a jego podanie wiązało się z poprawą przeżycia zakażonych kacząt.
Cel badania: Wirusowe zapalenie wątroby kaczek (DVH) wymaga nowych strategii terapeutycznych. W tym badaniu analizowano przeciwwirusowe miRNA w oddzielnych odwarach z Scutellaria baicalensis Georgi i Chrysanthemum indicum L.
Wyniki: Podawanie doustne poprawiało przeżywalność zakażonych kacząt, obniżało stężenia enzymów wątrobowych w surowicy i łagodziło uszkodzenia wątroby. W szczególności novel-miR2 przede wszystkim zmniejszał apoptozę, natomiast novel-miR10 łagodził stan zapalny. Łącznie novel-miR2 i novel-miR10 hamowały zapalenie wątroby wywołane przez DHAV-1, wywierając działanie hepatoprotekcyjne. Wyniki te dostarczyły nowych dowodów pozwalających wyjaśnić aktywne składniki odwarów ziołowych i ich miRNA-zależny, międzykrólestwowy mechanizm przeciwwirusowy.
„Nie podano” nie znaczy, że nikt nie płacił — baza nie zawsze to zapisuje.
Pisaczek nie ocenia, kto ma rację. Pokazuje, co napisano i gdzie to przeczytać. Każde zdanie powyżej ma swoje źródło.