Tymianek na kaszel i przeziębienie — co radzi Henryk Różański?

Cel badania: Celem niniejszego przeglądu była systematyczna ocena piśmiennictwa dotyczącego ziołolecznictwa w przypadku kaszlu jako objawu zakażeń górnych dróg oddechowych i przeziębienia.

Wyniki: Uwzględniono 34 randomizowane badania kontrolowane (N = 7,083) dotyczące Pelargonium sidoides (11 badań), Echinacea (8 badań), Andrographis paniculata (6 badań), bluszczu/pierwiosnka/tymianku (4 badania), olejków eterycznych (4 badania) i bakumondoto (1 badanie). Grupę kontrolną stanowiło głównie placebo. Większość badań cechowało niskie ryzyko błędu systematycznego. Metaanaliza wykazała mocne dowody na skuteczność A. paniculata (SMD = -1.00, 95% CI = -1.85, -0.15; P<0.001) oraz bluszczu/pierwiosnka/tymianku (RR = 1.40, 95% CI = 1.23, 1.60; P<0.001) w leczeniu kaszlu; umiarkowane dowody na skuteczność P. sidiodes (RR = 4.60; 95% CI = 2.89,7.31; P<0.001) oraz ograniczone dowody na skuteczność Echinacea (SMD = -0.68; 95% CI = -1.32, -0.04; P = 0.04). W niniejszym przeglądzie znaleziono mocne dowody na skuteczność A. paniculata oraz preparatów na bazie bluszczu/pierwiosnka/tymianku, a także umiarkowane dowody na to, że P. sidoides istotnie przewyższa placebo w łagodzeniu częstości i nasilenia objawów kaszlu u pacjentów. W tej dziedzinie potrzebne są dodatkowe badania, obejmujące także inne terapie ziołowe.

Cel badania: W otwartym badaniu klinicznym („Anwendungsbeleg”) oceniano zmiany objawów kaszlu po zastosowaniu złożonego preparatu ziołowego zawierającego jako główną substancję czynną suchy ekstrakt z liści bluszczu, odwar z tymianku i anyżu oraz śluz z korzenia prawoślazu (Weleda Hustenelixier, nowa receptura), a także jego tolerancję.

Wyniki: Podczas wizyty końcowej we wszystkich ocenianych objawach odnotowano poprawę w porównaniu z wartościami wyjściowymi. Lekarze i pacjenci ocenili skuteczność jako dobrą lub bardzo dobrą odpowiednio w 86% i 90% przypadków. Lekarze i pacjenci ocenili tolerancję jako dobrą lub bardzo dobrą w 97% przypadków. Zgłoszono tylko jedno zdarzenie niepożądane. Uznano jednak, że jego związek z lekiem jest mało prawdopodobny. Biorąc pod uwagę tradycyjne stosowanie liści bluszczu, ziela tymianku, anyżu i korzenia prawoślazu w preparatach na kaszel, zmniejszenie punktacji objawów oraz dobrą tolerancję, wydaje się, że badany złożony ziołowy syrop na kaszel łagodzi kaszel występujący w przebiegu przeziębienia, zapalenia oskrzeli lub chorób dróg oddechowych przebiegających z wytwarzaniem śluzu.

Cel badania: Wprowadzenie: Stosowanie środków pochodzenia roślinnego jest powszechnym podejściem w opiece integracyjnej nad schorzeniami układu oddechowego. Dowody z badań klinicznych nie zostały jednak dotąd przedstawione w sposób kompleksowy.

Wyniki: Liczba badań nierandomizowanych i niekontrolowanych wyniosła 22. W przypadku wszystkich omawianych środków pochodzenia roślinnego znaleziono wystarczające dowody, by uznać je za odpowiednie metody leczenia zmniejszające nasilenie i czas trwania zakażeń dróg oddechowych. Znaleziono dostępne mocne dowody dotyczące Echinacea spp., Pelargonium sidoides, Sambucus nigra, Curcuma longa i Zingiber officinale. Wnioski: W odniesieniu do innych środków pochodzenia roślinnego stosowanych w medycynie tradycyjnej w leczeniu zakażeń dróg oddechowych potrzebne są dalsze badania, aby wyjaśnić luki w dowodach.

Cel badania: Wielu pacjentów może być skłonnych do stosowania niefarmakologicznych domowych środków zaradczych w celu złagodzenia objawów zakażenia górnych dróg oddechowych. Lekarze podstawowej opieki zdrowotnej rzadko jednak zalecają takie środki z powodu braku wiedzy w tej dziedzinie.

Wyniki: Spośród 1,198 kwalifikujących się pacjentów 1,012 zgodziło się wziąć udział w badaniu (84.5%). Cztery najczęściej stosowane niefarmakologiczne domowe środki zaradcze to miód/cytryna/tymianek/herbaty ziołowe. Większość pacjentów stosujących te środki uznawała je za skuteczne (od 77% pacjentów w przypadku syropu cebulowego na kaszel do 94% pacjentów w przypadku inhalacji z tymianku na przeziębienie). Wielu pacjentów zgłaszało stosowanie miodu/cytryny/tymianku/herbat ziołowych w przypadku objawów zakażeń górnych dróg oddechowych i na ogół uznawało te metody za skuteczne. Przyszłe badania powinny określić, w jakim stopniu można bezpiecznie proponować te środki jako alternatywę w objawowym leczeniu dolegliwości uszu, nosa i gardła w podstawowej opiece zdrowotnej.