Baixar o aplicativoMais opções
PisaczekBusca
文APT-BR
DoençasEstudos atualizados neste mês

Kamienie w nerkach od witaminy C?! Prawda o szczawianach wapnia

Fontes: 17 · Artigo: 21 614 caracteres ↓

O que escrevem os especialistas em terapias naturais?

Andrzej Frydrychowski

Andrzej Frydrychowski twierdzi, że duże dawki witaminy C nie powodują kamicy nerkowej.

„Tak często spotykane stwierdzenia, że duże dawki powodują kamicę nerkową, okazały się bajką. Nawet u osób, które wcześniej cierpiały na kamicę szczawianową, następowała tendencja do remisji (Cathcart 1985). Prawdopodobnie stwierdzenie to wynika ze źle rozumianej jej przemiany metabolicznej.”
Andrzej Frydrychowski

Andrzej Frydrychowski podaje, że regularna suplementacja witaminą C zmniejsza ryzyko tworzenia się kamieni.

„Co więcej, wyniki badań wykonane na Uniwersytecie Harvarda udowodniły, że regularna suplementacja witaminą C zmniejsza ryzyko tworzenia się kamieni (Curhan i in. 1999). A co z nowotworami i tak alergicznie reagującymi naukowcami na takie leczenie? Otóż po podawaniu przez tydzień 100 g witaminy C u pacjentów w terminalnym stadium raka, zaobserwowano jedynie przypływ sił życiowych i ogólną poprawę samopoczucia (Riordan i in.”
Andrzej Frydrychowski

Andrzej Frydrychowski wyjaśnia, że kwas szczawiowy powstaje przy rozkładzie witaminy C, a większość kamieni zawiera szczawiany wapnia.

„Mianowicie, głównym metabolitem kwasu askorbinowego po jego wykorzystaniu i rozkładzie w organizmie jest kwas szczawiowy, a składnikiem większości kamieni nerkowych są szczawiany wapnia (Jayanthi i in. 1994), i wniosek jest prosty. Cała wina spada na witaminę C.”
Andrzej Frydrychowski

Andrzej Frydrychowski powtarza, że twierdzenie o powodowaniu kamicy przez duże dawki witaminy C jest nieprawdziwe.

Henryk Różański

Henryk Różański podaje, że kwaśne składniki marzanny wiązano z jej wpływem na skład kamieni moczowych.

„Kwas ruberytrynowy i galiozyna mają zdolność wiązania wapnia, czym tłumaczono wpływ wyciągów z marzanny na skład kamieni moczowych. Rozkruszające działanie marzanny na kamienie moczowe było równie licznie potwierdzane, co i obalane rozmaitymi badaniami.”
Henryk Różański

Henryk Różański zaznacza, że wyniki badań nad rozkruszaniem kamieni przez marzannę były sprzeczne.

„Rozkruszające działanie marzanny na kamienie moczowe było równie licznie potwierdzane, co i obalane rozmaitymi badaniami. Kwestia ta została do dziś kontrowersyjna. Wpływ marzanny na usuwanie złogów, piasku i rozkruszonych kamieni moczowych wiązano również z jej właściwościami spazmolitycznymi na drogi moczowe oraz pobudzającymi perystaltykę moczowodów.”
Henryk Różański

Henryk Różański opisuje badania na szczurach i królikach, w których marzanna hamowała powstawanie kamieni lub krystalizację szczawianu wapnia w nerkach.

„Doświadczalnie na szczurach wykazano hamowanie powstawania kamieni moczowych (z węglanu wapnia) pod wpływem paszy zawierającej korzeń marzanny (10%). Podawanie królikom ekstraktu z marzanny (150-200 mg/kg masy ciała) powodowało zahamowanie krystalizacji szczawianu wapnia w nerkach.”
M. S. Sater i H. A. Giha

M. S. Sater i H. A. Giha wskazuje, że kwaśny mocz zwiększa ryzyko powstawania kamieni z kwasu moczowego, a cukrzyca typu 2 wiąże się z większym ryzykiem takich kamieni.

„Z drugiej strony wiadomo, że cukrzyca typu 2 (T2D) wiąże się ze zwiększonym ryzykiem kamicy nerkowej, szczególnie kamieni z kwasu moczowego (UA) (Rycina 3A(i)) [172]. pH moczu jest kluczowym czynnikiem determinującym rozpuszczalność UA, a wyraźnie kwaśny mocz uznaje się za czynnik ryzyka krystalizacji UA i powstawania kamieni.”On the other hand, T2D is known to be associated with an increased risk for nephrolithiasis, particularly uric acid (UA) stones (Figure 3A(i)) [172]. Urine pH is a key determinant of UA solubility, and markedly acidic urine is recognized as a risk factor for UA crystallization and stone formation.
Jerzy Jaśkowski

Jerzy Jaśkowski podaje, że obecność erytrocytów w moczu może wskazywać na piasek lub kamienie nerkowe, gdy występuje ból.

„Każda obecność leukocytów lub erytrocytów wymaga dokładnego diagnozowania. Leukocyty mogą świadczyć o zakażeniu, nawet jeśli chora nie odczuwa żadnych objawów. Obecność erytrocytów w moczu może świadczyć np. o piasku czy kamieniach nerkowych, w przypadku istnienia dolegliwości bólowych lub o nowotworze przy braku bólu.”

O que dizem os estudos científicos do PubMed · Europe PMC?

Selecionamos 10 estudos com os melhores resultados positivos. É uma seleção, não uma revisão completa de todas as pesquisas.

Número total de estudos sobre este tema no PubMed: 1 384.

Objetivo do estudo: Kamica nerkowa występuje powszechnie na całym świecie i stanowi znaczne obciążenie. Obecnie dowody dotyczące czynników ryzyka kamicy nerkowej nie są spójne, a zależności pozostają niepewne. Autorzy systematycznie oceniają wiarygodność dowodów z metaanaliz i pomagają w uzyskaniu bardziej rzetelnych interpretacji zależności epidemiologicznych.

Resultados: Autorzy ostatecznie uwzględnili 17 metaanaliz dotyczących 46 czynników ryzyka; 34 z nich (73,9%) wykazały statystycznie istotny związek z kamicą nerkową. Wśród istotnych zależności autorzy stwierdzili, że obwód talii, BMI, spożycie pokarmu i spożycie fruktozy były dodatnio skorelowane z występowaniem i rozwojem kamicy nerkowej. Kofeina, błonnik pokarmowy i dieta DASH wykazywały tendencję do zmniejszania ryzyka kamieni nerkowych. Co ciekawe, suplementacja wapnia, wapń w diecie i witamina D, które powszechnie uważa się za odpowiedzialne za powstawanie kamieni, nie miały wpływu na ryzyko kamicy nerkowej albo nawet je zmniejszały. Badanie autorów wskazuje na prawdopodobne przyczynowe czynniki ryzyka kamicy nerkowej (otyłość centralna, cukrzyca typu 2, dna moczanowa, sód w diecie, spożycie fruktozy i wyższe temperatury). Autorzy wskazują również na prawdopodobne przyczynowe czynniki ochronne przed kamicą nerkową (spożycie kawy/alkoholu/piwa, wapń w diecie i dieta DASH).

Dinheiro para o estudogoverno, instituições públicas · Foundation of Science & Technology Department of Sichuan Province, Post-Doctor Research Project, West China Hospital of Sichuan University, National Natural Science Foundation of China
Os autores têm ligação com empresas?não, segundo os autores
Um fabricante ajudou no estudo?NÃO
Tipo de estudorevisão de muitos estudos

“Não informado” não quer dizer que ninguém pagou — a base nem sempre registra.

Objetivo do estudo: Nawracające kamienie nerkowe są uciążliwe i mogą prowadzić do uszkodzenia nerek, sepsy lub konieczności wykonania inwazyjnych zabiegów. Ocena korzyści i szkód związanych z dietą, farmakoterapią i obrazowaniem kontrolnym w zapobieganiu nawrotom kamicy nerkowej.

Resultados: Zwiększone spożycie płynów; dieta o normalnej lub wysokiej zawartości wapnia, niskiej zawartości białka i niskiej zawartości sodu; tiazydy; leczenie alkaliami; oraz allopurynol mogą zapobiegać nawrotom kamieni u dorosłych z kamieniami ze szczawianu wapnia lub fosforanu wapnia. Dowody dotyczące innych interwencji, w tym strategii obrazowania u dzieci, a także szkód i innych wyników, są ograniczone.

Dinheiro para o estudonão informado
Os autores têm ligação com empresas?não informado
Um fabricante ajudou no estudo?não se sabe
Tipo de estudorevisão de muitos estudos

“Não informado” não quer dizer que ninguém pagou — a base nem sempre registra.

Objetivo do estudo: Częstość występowania kamicy nerkowej rośnie na całym świecie. Szacuje się, że odsetek nawrotów kamicy układu moczowego wynosi nawet 50%.

Resultados: Inne czynniki żywieniowe, w tym białko, węglowodany, szczawian, wapń i chlorek sodu w diecie, mogą również modyfikować profil ryzyka w moczu i przyczyniać się do ryzyka powstawania kamieni nerkowych. Ocena żywieniowych czynników ryzyka jest niezbędnym elementem indywidualnej terapii dietetycznej pacjentów z kamicą nerkową. Odpowiednia interwencja dietetyczna może skutecznie zapobiegać nawrotom kamieni i zmniejszyć obciążenie związane z inwazyjnymi zabiegami chirurgicznymi stosowanymi w leczeniu kamicy układu moczowego. Celem tego przeglądu narracyjnego było przedstawienie kompleksowego i aktualnego omówienia roli żywienia i diety w kamicy nerkowej.

Dinheiro para o estudoempresa ou fabricante · Association of German Mineral Water Bottlers
Os autores têm ligação com empresas?não, segundo os autores
Um fabricante ajudou no estudo?SIM
Tipo de estudocomentário de outros estudos

“Não informado” não quer dizer que ninguém pagou — a base nem sempre registra.

Objetivo do estudo: Kamica nerkowa jest częstym schorzeniem, na które wpływa wiele czynników środowiskowych, w tym dieta. Ponieważ nawyki żywieniowe odgrywają istotną rolę w powstawaniu i nawrotach kamicy nerkowej, modyfikacja diety stała się podstawowym narzędziem w leczeniu kamicy nerkowej.

Resultados: W niniejszym przeglądzie przeanalizowaliśmy wpływ poszczególnych czynników dietetycznych na częstość występowania kamicy nerkowej i odsetek jej nawrotów. Dostępne dowody naukowe wskazują na szkodliwe skutki spożywania dużych ilości mięsa/białka zwierzęcego i stosowania diet ubogich w wapń, natomiast duża zawartość owoców i warzyw w połączeniu ze zbilansowanym spożyciem niskotłuszczowych produktów mlecznych wiąże się z najniższym ryzykiem wystąpienia kamieni nerkowych. Ponadto zbilansowana dieta wegetariańska zawierająca produkty mleczne wydaje się najbardziej ochronną dietą dla pacjentów z kamicą nerkową. Ponieważ w żadnym badaniu prospektywnym nie zbadano wpływu diet wegańskich na czynniki ryzyka kamicy nerkowej, należy przeprowadzić więcej badań naukowych, aby określić najlepszą dietę dla różnych fenotypów kamicy nerkowej.

Dinheiro para o estudonão informado
Os autores têm ligação com empresas?não informado
Um fabricante ajudou no estudo?não se sabe
Tipo de estudocomentário de outros estudos

“Não informado” não quer dizer que ninguém pagou — a base nem sempre registra.

Objetivo do estudo: Powstawanie kamieni nerkowych ma charakter wieloczynnikowy i obejmuje złożone wzajemne oddziaływanie czynników genetycznych, metabolicznych i środowiskowych. Celem tego przeglądu jest szczegółowe omówienie związku między molekularną patogenezą kamicy nerkowej a wpływem, jaki dieta może wywierać na powstawanie kamieni i wyniki leczenia pacjentów.

Resultados: Dieta jest ważnym elementem postępowania w kamicy nerkowej na poziomie molekularnym. Szczawian może być wchłaniany z diety przez układ pokarmowy i trafiać do moczu, gdzie wapń i szczawian mogą łączyć się, tworząc kamienie. Dowody wskazują, że mała ilość wapnia w diecie sprzyja powstawaniu zarówno pierwszych, jak i nawracających kamieni, a duża ilość sodu w diecie zwiększa ryzyko powstawania kamieni wapniowych. Diety bogate w białko zwierzęce powodują wysokie stężenie kwasu moczowego i wapnia w moczu oraz niskie stężenie cytrynianów w moczu. Niskie pH moczu sprzyja powstawaniu kamieni z kwasu moczowego, a fruktoza zwiększa stężenie kwasu moczowego w surowicy i moczu. Z kolei spożywanie owoców i warzyw zwiększa pH moczu i wydalanie cytrynianów. Odpowiednie nawodnienie rozcieńcza również substancje rozpuszczone w moczu i zmniejsza przesycenie. Uważa się, że cytrynian potasu, magnez i suplementacja wapnia zapobiegają powstawaniu kamieni. Dieta i odpowiednie nawodnienie mogą modyfikować patogenezę kamieni, aby zapobiegać nawrotom i poprawiać wyniki leczenia pacjentów.

Dinheiro para o estudonão informado
Os autores têm ligação com empresas?não informado
Um fabricante ajudou no estudo?não se sabe
Tipo de estudocomentário de outros estudos

“Não informado” não quer dizer que ninguém pagou — a base nem sempre registra.

Objetivo do estudo: Popularne diety często wpływają na wzorce żywieniowe, które mają różne konsekwencje dla ryzyka kamicy nerkowej. Mimo dużej różnorodności popularnych diet, badanie ich potencjalnego wpływu na kamicę nerkową pozwala wyciągnąć kilka ogólnych wniosków.

Resultados: (Zawartość szczawianów w owocach i warzywach omawiamy szerzej poniżej). Spożycie wapnia jest ważnym elementem zmniejszania ryzyka kamieni nerkowych, ponieważ większa ilość wapnia w diecie, pochodzącego ze źródeł mlecznych lub niemlecznych, niezależnie wiąże się z niższym ryzykiem kamicy nerkowej. Należy również zalecać pacjentom zwracanie uwagi na spożycie tłuszczu, ponieważ tłuszcz w świetle jelita może tworzyć kompleksy z wapniem, a tym samym zwiększać wydalanie szczawianów z moczem. Wreszcie pacjenci powinni unikać spożywania żywności przetworzonej, która często zawiera dodaną fruktozę i dużo sodu — dwa czynniki zwiększające ryzyko kamicy nerkowej.

Popular Diets and Kidney Stones. · Adv Kidney Dis Health 2023
Dinheiro para o estudonão informado
Os autores têm ligação com empresas?não informado
Um fabricante ajudou no estudo?não se sabe
Tipo de estudocomentário de outros estudos

“Não informado” não quer dizer que ninguém pagou — a base nem sempre registra.

Objetivo do estudo: Ostatnia reprezentatywna dla całego kraju ocena częstości występowania kamicy nerkowej w Stanach Zjednoczonych miała miejsce w 1994 roku. Po 13-letniej przerwie National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES) wznowiło zbieranie danych dotyczących przebytej kamicy nerkowej. Opisanie obecnej częstości występowania kamicy nerkowej w Stanach Zjednoczonych oraz określenie czynników związanych z przebytą kamicą nerkową.

Resultados: Częstość występowania kamieni nerkowych wynosiła 8.8% (95% przedział ufności [CI], 8.1-9.5). Wśród mężczyzn częstość występowania kamieni wynosiła 10.6% (95% CI, 9.4-11.9), w porównaniu z 7.1% (95% CI, 6.4-7.8) wśród kobiet. Kamienie nerkowe występowały częściej u osób otyłych niż u osób z prawidłową masą ciała (11.2% [95% CI, 10.0-12.3] w porównaniu z 6.1% [95% CI, 4.8-7.4]; p<0.001). Osoby czarne niebędące Latynosami i osoby pochodzenia latynoskiego rzadziej zgłaszały przebyte kamienie nerkowe niż osoby białe niebędące Latynosami (osoby czarne niebędące Latynosami: iloraz szans [OR]: 0.37 [95% CI, 0.28-0.49], p<0.001; osoby pochodzenia latynoskiego: OR: 0.60 [95% CI, 0.49-0.73], p<0.001). Otyłość i cukrzyca były silnie związane z przebytą kamicą nerkową w modelach wieloczynnikowych. Przekrojowy charakter badania ankietowego ogranicza możliwość wnioskowania o związku przyczynowym w odniesieniu do potencjalnych czynników ryzyka kamicy nerkowej. Kamica nerkowa dotyka około 1 na 11 osób w Stanach Zjednoczonych.

Dinheiro para o estudogoverno, instituições públicas · NIDDK NIH HHS
Os autores têm ligação com empresas?não informado
Um fabricante ajudou no estudo?não se sabe
Tipo de estudoobservação de pessoas
Participantes12 110

“Não informado” não quer dizer que ninguém pagou — a base nem sempre registra.

Objetivo do estudo: W badaniu tym zbadano zależność między wynikiem alternatywnej diety śródziemnomorskiej (aMED) a częstością występowania kamicy nerkowej (KSD) wśród dorosłych w USA. W tej analizie przekrojowej wykorzystano dane z National Health and Nutrition Examination Survey z lat 2007–2018.

Resultados: W pełni skorygowanym modelu stwierdzono, że osoby z najwyższego kwartylu wyników aMED (Q4) miały istotnie niższe ryzyko KSD niż osoby z najniższego kwartylu (Q1), przy ilorazie szans wynoszącym 0.771 (95% CI: 0.616-0.966, P = .024). Wyższy wynik aMED wiązał się z mniejszą częstością występowania KSD u dorosłych w USA. To badanie przekrojowe dostarcza obserwacyjnych dowodów sugerujących potencjalny związek między wzorcami żywieniowymi a częstością występowania KSD, co może pomóc w planowaniu przyszłych badań nad interwencjami dietetycznymi.

Dinheiro para o estudogoverno, instituições públicas · Gansu Provincial Department of Science and Technology, Cuiying Student Research Program of Lanzhou University Second Hospital
Os autores têm ligação com empresas?não informado
Um fabricante ajudou no estudo?não se sabe
Tipo de estudoobservação de pessoas
Participantes28 059

“Não informado” não quer dizer que ninguém pagou — a base nem sempre registra.

Objetivo do estudo: Chociaż dieta ketogeniczna (KD) jest cenną opcją dla dzieci z padaczką lekooporną, jej stosowanie wiąże się z kilkoma działaniami niepożądanymi. Częstość występowania kamieni nerkowych i czynniki ryzyka ich powstawania u dzieci z padaczką stosujących KD nie są jasne. Celem tego badania było określenie częstości występowania kamieni nerkowych i czynników ryzyka ich powstawania u dzieci stosujących KD.

Resultados: Kamienie nerkowe wykryto u 15 pacjentów (17%), z których 12 (73.3%) otrzymywało cytrynian potasu. Dwóch pacjentów (13.3%) wymagało litotrypsji mimo przyjmowania cytrynianu potasu, a u jednego z nich, który przyjmował cytrynian potasu przez 5 miesięcy, rozwinął się ostry refluks pęcherzowo-cewkowy i przeprowadzono operację. Żaden pacjent nie przerwał KD z powodu powstania kamieni nerkowych. Stężenie kwasu moczowego w surowicy i stosunek wapnia do kreatyniny w moczu nie zmieniły się istotnie w okresie 24-miesięcznej obserwacji. Wiek, płeć, etiologia, wiek wystąpienia napadów, czas stosowania KD, sprawność ruchowa, stosowanie topiramatu lub zonisamidu oraz liczba stosowanych leków przeciwpadaczkowych nie różniły się istotnie między pacjentami z kamieniami nerkowymi i bez nich. Kamienie nerkowe wydają się częstym działaniem niepożądanym KD. Chociaż odpowiednie nawodnienie i leczenie cytrynianem potasu są skuteczne u większości pacjentów, u niewielkiej części może być konieczna litotrypsja i operacja.

Dinheiro para o estudonão informado
Os autores têm ligação com empresas?não informado
Um fabricante ajudou no estudo?não se sabe
Tipo de estudoobservação de pessoas
Participantes88

“Não informado” não quer dizer que ninguém pagou — a base nem sempre registra.

Objetivo do estudo: Dieta może być pomocnym narzędziem poprawiającym jakość moczu oraz zmniejszającym prawdopodobieństwo powstawania i nawrotów kamieni nerkowych. Celem tego badania było określenie produktów spożywczych i składników odżywczych związanych z powstawaniem poszczególnych typów kamieni nerkowych ze szczawianu wapnia.

Resultados: Spożywanie wystarczającej ilości wapnia może chronić przed niebrodawkowymi kamieniami COM (OR = 0.997; p = 0.002). Podobnie spożywanie produktów mlecznych wiązało się z kamieniami COD (OR = 1.005, p = 0.001). Podsumowując, dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego może zwiększać ryzyko powstawania brodawkowych kamieni COM. Spożywanie wapnia może zapobiegać powstawaniu niebrodawkowych kamieni COM, a spożywanie produktów mlecznych może być czynnikiem ryzyka kamieni COD.

Dinheiro para o estudonão informado
Os autores têm ligação com empresas?não informado
Um fabricante ajudou no estudo?não se sabe
Tipo de estudoobservação de pessoas

“Não informado” não quer dizer que ninguém pagou — a base nem sempre registra.

O que escrevem os médicos da medicina ortomolecular?

Orthomolecular Medicine News Service
„Jest to sprzeczne z wcześniejszymi badaniami, które wyraźnie wykazały, że wysokie dawki askorbinianu nie powodują kamieni nerkowych.[2-6] Wniosek autorów badania, że askorbinian powodował niską częstość występowania kamieni, prawdopodobnie wynika z korelacji między wyborem przyjmowania suplementu witaminy C a innym aspektem diety uczestników.”It contradicts previous studies that have clearly shown that high dose ascorbate does not cause kidney stones.[2-6] The study authors' conclusion that ascorbate caused the low rate of stones is likely due to a correlation between the choice of taking a vitamin C supplement with some other aspect of the participants' diet.
Orthomolecular Medicine News Service
„Chociaż organizm metabolizuje witaminę C, wytwarzając niewielkie ilości szczawianu, u osób z prawidłową czynnością nerek witamina C podawana dożylnie nie przyczynia się do powstawania kamieni nerkowych ze szczawianu wapnia. Ważniejszymi źródłami szczawianu dla większości osób są ilości warzyw kapustnych, herbaty i innych produktów w diecie. Szczawiany te wiążą się z nadmiarem wapnia obecnego w produktach mlecznych, żywności wzbogacanej i suplementach. Aby ogólnie zapobiegać kamieniom szczawianowym, a także podczas przyjmowania witaminy C doustnie, ważne jest picie odpowiedniej ilości płynów i unikanie nadmiernej ilości wapnia w diecie.”Although the body metabolizes vitamin C to produce small quantities of oxalate, for individuals with normal kidney function IV vitamin C does not contribute to calcium oxalate kidney stones. More important sources of oxalate for most individuals are the amount of cruciferous vegetables, tea, and other sources in the diet. These oxalates bind with the excess calcium that is in our dairy, fortified foods, and supplements. To prevent oxalate stones, in general, and when taking oral vitamin C, it is important to drink adequate amounts of fluid and avoid excessive calcium levels in the diet.
Orthomolecular Medicine News Service
„[25] Szczawian pochodzący z witaminy C Chociaż organizm metabolizuje witaminę C, wytwarzając niewielkie ilości szczawianu, u osób z prawidłową czynnością nerek witamina C podawana dożylnie nie przyczynia się do powstawania kamieni nerkowych ze szczawianu wapnia. [25,45] Ważniejszymi źródłami szczawianu dla większości osób są ilości warzyw kapustnych, herbaty i innych produktów w diecie. Szczawiany te wiążą się z nadmiarem wapnia obecnego w produktach mlecznych, żywności wzbogacanej i suplementach. Aby ogólnie zapobiegać kamieniom szczawianowym, a także podczas przyjmowania witaminy C doustnie, ważne jest picie odpowiedniej ilości płynów i unikanie nadmiernej ilości wapnia w diecie.”[25] Oxalate from vitamin C Although the body metabolizes vitamin C to produce small quantities of oxalate, for individuals with normal kidney function IV vitamin C does not contribute to calcium oxalate kidney stones. [25,45] More important sources of oxalate for most individuals are the amount of cruciferous vegetables, tea, and other sources in the diet. These oxalates bind with the excess calcium that is in our dairy, fortified foods, and supplements. To prevent oxalate stones, in general, and when taking oral vitamin C, it is important to drink adequate amounts of fluid and avoid excessive calcium levels in the diet.

Fontes (17)

O Pisaczek não julga quem tem razão. Mostra o que foi escrito e onde ler. Cada frase acima tem sua fonte.